Cevaplar

2012-11-15T16:50:48+02:00

elime sonlarında bulunan sert süreksiz ünsüzler (p, ç, t, k ) ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında yumuşayarak “b, c, d, g (ğ)” ye dönüşürler. Bu kurala ünsüz yumuşaması denir.
  
Örnek :
kitap-ı→ kitabı
umut-u→umudu
bayrak-ı→bayrağı
yaprak-ı→yaprağı
ahenk-e →ahenge
sağlık-ı→sağlığı

Yukarıdaki örneklerde görüldüğü üzere sert süreksiz ünsüzler ünlü arasında kalarak yumuşamışlardır.

NOT 2. Özel isimlerle yabancı kökenli bazı kelimeler bu kuralın dışındadır.

Hürriyet-i→Hürriyeti
Hukuk-a→Hukuka

Özel Durumlar
1.Tek heceli kelimelerin çoğunda yumuşama olmaz. 
Örnek: 
Çit-i→ çiti
Tek-i→ teki
Çöp-ü→ çöpü

2.Tek heceli kelimelerin bazısında ise yumuşama olur. 
Örnek: 
Kap-ın →kabın

3.Özel isimlerde kesinlikle yumuşama olmaz. 
Örnek: 
Ürgüp →e, 
Zeynep-in→  Zeynep' in

Yozgat-a→ Yozgat'a
Ahmet-a→Ahmet'e

4.Dilimize Batı ve Doğu dillerinden girmiş birçok kelimede yumuşama olmaz. 
 Örnek : 
Devlet →imiz,
Tank →ın                 
 Hukuk →un
 Hürriyet →imiz
 Sanat →ın
 Millet →in

5.Fiil kök veya gövdelerine çeşitli yapım ekleri getirilerek türetilen bazı kelimelerde yumuşama olmaz. 
Örnek: 
Taşı-t →ımız
 Kon-u-t →un

DİKKAT : Ünsüz yumuşaması kuralına uymayan kelimeleri, yumuşatarak yazmak yanlıştır.
 Örnek: 
Zonguldak →a gittik (Doğru)
Zonguldağ →a gittik. (Yanlış) al

1 5 1
2012-11-15T16:50:51+02:00
Kebap-cı...kebapçı, Yavaş-ca...yavaşça, Ayak-cak...ayakçak, ayak-da...ayakta, yurt-dan...yurttan, ses-deş...sesteş, yap-dı...yaptı, aç-dır...açtır, at-gı...atkı, seç-gin...seçkin, çalış-gan...çalışkan, kıs-gaç...kıskaç... kitap-da kitapta...

NOT : Bu kural, sayıların rakamla yazılışlarında da geçerlidir. Buna göre rakamlar okunur ve okunuşu p, ç, t, k, f, h,s, ş harflerinden biriyle biterse, ekler de sertleşir. Buna uyulmazsa yazım yanlışı yapılmış olur. Örnek : Saat 3'de geldim. (Yanlış), Saat 3'te geldim (Doğru)
Özel durumlar [değiştir]

1. Bazı birleşik kelimelerin bu kurala uymadığı görülür : Dikdörtgen, Akciğer... 2. Bazı matematik terimlerinin bu kurala uymadığı görülür: Üçgen, beşgen.. 3. -De, da bağlacı, başlı başına bir kelime olduğu için p, ç,t,k,f,h,s,ş harfleriyle biten kelimelerden sonra gelse bile sertleşme kuralına uymaz. Zaten de, da bağlacını -d, -d ekinden ayıran en önemli özelliklerden biri de budur. Örnek: Gitsek de olur, gitmesek de..
Farklı örnekler [değiştir]

Sözcük: Ek: Yazılışı:
Kayık -cı Kayıkçı
Piş -gin Pişkin
Ağaç -dan Ağaçtan
Üç -de Üçte
Simit -ci Simitçi
Çorap -ci Çorapçı
Sabah -cı Sabahçı
Dolap -de Dolapta
Taş -gin Taşkın

Kaynak: http://www.msxlabs.org/forum/soru-cevap/275174-unsuz-benzesmesi-nedir-ornek-verir-misiniz.html#ixzz2CIqmBtsz

1 5 1