Cevaplar

2012-11-15T18:41:32+02:00

KALDIRAÇLAR :
a Destek ortada ise


Sağlam bir destek etrafında dönebilen çubuklara kaldıraç denir Bir kaldıraçta kuvvetin desteğe olan uzaklığına (y) kuvvet kolu

yükün desteğe uzaklığına (x) yük kolu denir
F y = P x dir
Burada P ile F kuvvetleri paralel olduğu için çubuğa dik bileşenlerini almaya gerek yoktur Kuvvet kolu

yük kolundan büyük (y > x) ise

kuvvetten kazanç sağlanır ve cisimler ağırlığından daha küçük kuvvetlerle dengede tutulabilirler
Bu tip basit makinelere örnek olarak pense
makas manivela ve eşit kollu terazi sayılabilir
b Destek uçta ise

Şekildeki ağırlığı önemsiz olan kaldıraçta

F ile P arasındaki ilişki moment prensibinden bulunur
F y = P x dir


Bu tip kaldıraçlarda

y > x olduğundan kuvvetten kazanç sağlanır El arabası

gazoz açacağı

fındık kırma makinesi

kağıt delgi zımbası bu tip kaldıraca örnek olarak verilebilir


c Yük ve destek uçta ise


Şekilkildeki ağırlığı önemsiz olan kaldıraçta

F ile P arasındaki ilişki yine moment prensibinden bulunur F y = P x dir
x > y olduğundan kuvvetten kayıp

yoldan ise kazanç vardır Cımbız ve maşa bu tip kaldıraçlara örnek olarak verilebilir

MAKARALAR:
Makaralar sabit bir eksen etrafında serbestçe dönebilen

çevresinde ipin geçebilmesi için oluğu olan basit bir makinedir

a Sabit makaralar :

Çevresinden geçen ip çekildiğinde yalnızca dönme hareketi yapabilen makaralara sabit makara denir

Moment prensibine göre
F r = P r => F = P dir

Makara ile ip arasında sürtünme önemsiz iken aynı ipin bütün noktalarındaki gerilme kuvveti aynı olduğundan F = P dir Kuvvetten kazanç yoktur

b Hareketli Makara :
Çevresinden geçen ip çekildiğinde hem dönebilen hem de yükselip alçalabilen makaralara hareketli makara denir
Aynı ipin bütün noktalarındaki gerilme
kuvveti aynı olduğundan dengenin şartına göre


Hareketli makarada makara ağırlığı ihmal edilmez ise makaranın ağırlığı P yüküne dahil edilir Ağırlığı ihmal edilen hareketli makarada kuvvetten kazanç vardır Ağırlığı ihmal edilmiyor ise ağırlığa göre kuvvetten kazanç olabilir de olmayabilir de Hareketli makarada F kuvveti ile ipin ucu h kadar çekilirse

karşılıklı paralel iplerin her birinden h/2 kadar kısalma olur ve cisim h/2 kadar yükselir

Şekilde makara ağırlıkları önemsiz ise

F ile P arasındaki ilişki denge şartından bulunabilir Sürtünmeler önemsiz iken aynı ipin bütün noktalarındaki gerilme kuvvetleri eşit olur Yukarı yönlü kuvvetlerin toplamı aşağı yönlü kuvvetlerin toplamına eşit olduğundan




PALANGALAR:
Hareketli ve sabit makara gruplarından oluşan sistemlere palanga denir
Makara ağırlıkları ve sürtünmelerin önemsiz olduğu palanga sistemlerinde
kuvvet ile yük arasındaki ilişkmakaralarda olduğu gibi denge şartlarından bulunur
Makara ağrılıkları ihmal edilmiyor isehareketli makaraların ağırlıkları yüke ilave edilerek aynı işlem yapılır Sabit makaraların ağırlıkları ise tavana bağlı olan iplerle ya da bağlantı maddeleriyle dengelenir




EĞİK DÜZLEM:
Ağır yükleri belli yüksekliğe kaldırmak zor olduğu zaman eğik düzlem yardımıyla yükten daha az bir kuvvet ile cisimler istenilen yüksekliğe çıkarılabilir
Sürtünmeler önemsiz ise

eğik düzlemde iş prensibi geçerlidir

Kuv vet Kuvvet yolu = Yük Yük yolu

F S = P h

Kuvvet yolu kuvvete paralel olan S yolu yük yolu ise yüke paralel olan h yoludur Kuvvetten kazanç sağlanır Fakat aynı oranda yoldan kayıp olur

ÇIKRIK: Dönme eksenleri aynı yarıçapları farklı iki silindirin oluşturduğu sisteme çıkrık denir
Şekilde görüldüğü gibi yük yarıçapı küçük olan silindirin çevresine dolanan ipin ucuna asılır Kuvvet ise silindire bağlı kolun ucuna uygulanır

Moment prensibine göre F R = P r dir

R > r olduğundan kuvvetten kazanç vardır Daha küçük F kuvveti ile dengede tutmak veya yükü sabit hızla çıkarmak için r/R oranını küçültmek gerekir
Et kıyma makinesi el matkab araba direksiyonutornavida kapı anahtarı gibi araçlar çıkrığa örnektir

VİDA:
Vida iki yüzeyi birbirine birleş-tirirken en çok kullanılan basit makinelerden birisidir Vidada iki diş arasındaki uzaklığa vida adımı denir Vidayı tahtaya vidalamak için tornavida ile kuvvet uygulayarak döndürmek gerekir

Vida başı bir tam dönüş yaptığında vida vida adımı (a) kadar yol alır N kez döndüğünde ise N a kadar yol alır
vidayı döndürmek için uygulanan F kuvvetinin yaptığı iş vida tahtaya girerken R direngen kuvvetinin yaptığı işe eşittir
İş prensibinden
Kuvvet Kuvvet yolu = Yük Yük yolu
F 2pr = R a dır
Vidanın baş kısmı daire olduğu için bir turda kuvvet yolu dairenin 2pr çevre uzunluğu kadar olur

DİŞLİLER :
Dişli çarklar üzerinde eşit aralıklarla dişler bulunan ve bir eksen etrafında dönebilen silindir şeklindeki basit makinedir Dişler çarkların birbirine geçmesini sağlar Dişlilerden birine uygulanan kuvvet dişler yardımı ile diğerine iletilir Dişlilerin çalışma prensibi çıkrığınkine benzer
Eş merkezli dişliler birbirine perçinli olduğu
için hep aynı yönde dönerler ve devir sayıları
da eşittir



Şekildeki gibi birbirine temas halinde olan dişliler için herbir dişli bir öncekine göre


a Z ıt yönlerde dönerler Dolayısıyla K ve M aynı yönde döner

b Devir sayıları yarıçapları ile ters orantılıdır

c K ve M nin aralarındaki devir sayıları oranı L nin yarıçapına bağlı değildir

KASNAKLAR :
Kasnaklar dişleri olmadığı için kayış ya da iple birbirlerine bağlanırlar
Devir sayıları yine yarıçapları ile ters orantılıdır Dönme yönleri ise şekilde görüldüğü gibi kayışların bağlanma şekline göre değişir

0
2012-11-15T18:42:00+02:00

ir işi daha kolay yapabilmek için kullanılan düzeneklere basit makineler denir. Bu basit makineler kuvvetin doğrultusunu, yönünü ve değerini değiştirerek günlük hayatta iş yapmamızı kolaylaştırır.

Basit Makinelerin Genel Özellikleri :

1. Basit makine ile, kuvveten, hızdan ve yoldan kazanç sağlanabilir. Fakat aynı anda hepsinden kazanç sağlanamaz. Birinden kazanç varsa, diğerlerinden aynı oranda kayıp vardır.

2. Kuvvet kazancı, yükün kuvvete oranı olarak ifade edilir. Yük kuvvet ile dengede ise,

3. Hiçbir basit makinede işten kazanç yoktur. Hatta sürtünme gibi nedenlerden dolayı kayıp vardır. Sürtünmenin olmadığı ideal basit makinelerde işten kayıp yoktur. Bu durumda makine tam kapasite ile çalışır. Yani verim % 100 olur.

Bir basit makinenin verimi,

4. Basit makinelerde moment ve iş prensipleri geçerlidir.

a. Moment Prensibi

Sistem denge iken,

Kuvvet . Kuvvet kolu = Yük . Yük kolu

b. İş PrensibiBir cisme uygulanan kuvvet ile, kuvvete paralel yolun çarpımı F kuvvetinin yaptığı işe eşittir.

 

W = F . x dir. İş prensibi ise,

Kuvvet . Kuvvet yolu = Yük . Yük yolu dur.

KALDIRAÇLAR

a. Destek ortada ise,

Sağlam bir destek etrafında dönebilen çubuklara kaldıraç denir.

Bir kaldıraçta kuvvetin desteğe olan uzaklığına (y) kuvvet kolu, yükün desteğe uzaklığına (x) yük kolu denir.

Şekildeki desteğin ortada olduğu ağırlığı önemsiz kaldıraç dengede iken, yük ile kuvvet arasındaki ilişki moment prensibinden bulunur.

F . y = P . x dir.

Burada P ile F kuvvetleri paralel olduğu için çubuğa dik bileşenlerini almaya gerek yoktur. Kuvvet kolu, yük kolundan büyük (y > x) ise, kuvvetten kazanç sağlanır ve cisimler ağırlığından daha küçük kuvvetlerle dengede tutulabilirler.

Bu tip basit makinelere örnek olarak pense, makas, tahtarevalli, kerpeten, manivela ve eşit kollu terazi sayılabilir.

b. Destek uçta ise,Şekildeki ağırlığı önemsiz olan kaldıraçta, F ile P arasındaki ilişki moment prensibinden bulunur.

 

F . y = P . x dir.

Bu tip kaldıraçlarda, y > x olduğundan kuvvetten kazanç sağlanır. El arabası, gazoz açacağı, fındık kırma makinesi, kağıt delgi zımbası bu tip kaldıraca örnek olarak verilebilir.

c. Yük ve destek uçta ise,Şekildeki ağırlığı ö-nemsiz olan kaldıraçta, F ile P arasındaki ilişki yine moment prensibinden bulunur.

 

F . y = P . x dir. x > y olduğundan kuvvetten kayıp, yoldan ise kazanç vardır. Cımbız ve maşa bu tip kaldıraçlara örnek olarak verilebilir.

MAKARALAR

Makaralar sabit bir eksen etrafında serbestçe dönebilen, çevresinde ipin geçebilmesi için oluğu olan basit bir makinedir.

a. Sabit makaralarÇevresinden geçen ip çekildiğinde yalnızca dönme hareketi yapabilen makaralara sabit makara denir.

 

Moment prensibine göre

F . r = P . r => F = P dir.

Makara ile ip arasında sürtünme önemsiz iken aynı ipin bütün noktalarındaki gerilme kuvveti aynı olduğundan F = P dir. Kuvvetten kazanç yoktur.

b. Hareketli MakaraÇevresinden geçen ip çekildiğinde hem dönebilen hem de yükselip alçalabilen makaralara hareketli makara denir.

 

Aynı ipin bütün noktalarındaki gerilme kuvveti aynı olduğundan, dengenin şartına göre,

Hareketli makarada makara ağırlığı ihmal edilmez ise, makaranın ağırlığı P yüküne dahil edilir. Ağırlığı ihmal edilen hareketli makarada kuvvetten kazanç vardır. Ağırlığı ihmal edilmiyor ise ağırlığa göre kuvvetten kazanç olabilir de olmayabilir de. Hareketli makarada F kuvveti ile ipin ucu h kadar çekilirse, karşılıklı paralel iplerin herbirinden h/2 kadar kısalma olur ve cisim h/2 kadar yükselir.

0