Cevaplar

  • Eodev Kullanıcısı
2012-11-15T22:21:13+02:00

Allah tarafından yaratılan varlıklar içerisinde, akıl ve irade sahibi, sorumluluk

sahibi ve güzel bir şekilde yaratılan varlık, insandır. Allah, insanı yarattıktan sonra

sayısız nimetler ve birtakım temel haklar vermiştir. Yaşam hakkı, bu temel hakların

başında gelmektedir. Yaşam hakkı, doğuştan özgür ve günahsız bir şekilde temel haklara

sahip, insanın temel ve vazgeçemeyeceği hakkıdır. Yaşama hakkı her türlü

saldırıdan korunmuş, kutsal bir haktır. Yüce dinimiz İslam, insanların yaşama hakkına

ve yaşatmaya önem vermiş, haksız yere bir insanı öldürmeyi büyük günah saymıştır. Bu

hakkı korumak için bir takım tedbirler alan İslam, yaşam hakkını çiğneyenlere hem

dünyada hem de ahirette cezalar koymuştur. Kur’an-ı Kerim’de; “… Allah’ın haram

kıldığı canı haksız yere öldürmeyin..” (İsra suresi, 33. ayet.). buyrulmaktadır. Yine

Kur’an’da bir insanı haksız yere öldürmenin bütün insanlığı öldürmekle eşdeğer

tutulduğu bildirilmektedir: “…Kim bir cana kıymamış ya da yeryüzünde

bozgunculuk yapmamış olan bir canı öldürürse, sanki bütün insanları öldürmüş gibidir.

Kim de onu hayatını kurtarmak suretiyle yaşatırsa bütün insanları yaşatmış gibi olur..”

(Maide suresi, 32. ayet.).

 

Dinimizde insanın yaşama hakkının kutsal kabul edilmesi, sadece başkalarının

yaşama hakkına değil, aynı zamanda insanın kendi yaşama hakkına saygılı olması da

kapsamaktadı r. Bireye verilen can, Allah tarafından emanet olarak verilmiş, ecel gelinceye

kadar korunması istenmiştir. Kur’an’da, “...kendinizi öldürmeyin...” (Nisâ suresi 29.

ayet.) ayetiyle, bu gerçeğe işaret edilmektedir. İnsanın sorumlu bir varlık olması görev

ve sorumluluklarını yerine getirebilmesi için yaşam hakkı çok önemlidir. İntikam a l m a k

amacıyla, haksız yere adam öldürmenin ve kan davalarının dini ve hukuki yönleri bulunmamaktadır. 
Çünkü kan davaları ile sorunlar ve haksızlıklar çözülmez. Haksız yere cana

kıyan kişiyi cezalandırmak, şahıslara değil, mahkemelere aittir. İslam’a göre cezayı

kişiler değil, hukuk ve adalet verir. Hukukun öngördüğü cezayı da ancak yine hukukun

öngördüğü bağımsız mahkemeler uygulayabilir. Kan davası gibi ilkel uygulamalar,

hiçbir dinde hoş görülmeyen ve yasaklanan davranışlardandır. Nitekim Nisa Suresi’nde

bir mümini kasden öldürmenin cezasının, içinde ebedi olarak kalacağı cehennem

olduğu gerçeği haber verilmektedir (Nisâ Suresi, 93. ayet.)

Bütün ilahi dinlerde insanın yaşama hakkına müdahale yasaklanmış, bu hak temel

haklardan en önemlisi sayılmıştır. Hz. Musa’ya vahyedilen Tevrat’ta “ Öldürmeyeceksin”

emri bulunmaktadır. Kutsal kitaplardan İncil’de de öldürmek yasaklanmış, insanları

yaşatmanın ulvi görev olduğu ifade edilmiştir. Hinduizm ve Budizm’de de cana kıymak

çirkin davranışlar arasında sayılmaktadır. Çünkü Allah, insana büyük değer vermiş ve

onun yaşama hakkını her şeyin önünde kutsal olarak görmüştür. Hz. Muhammed, Veda

Hutbesi’nde insanların can, mal ve namuslarının kutsal olduğunu belirtmiş, her insanın

bunları koruması için mücadele etmesini istemiştir. O, büyük günahların ne olduğunu

soran bir sahabeye şu cevabı vermiştir: “Allah’a ortak koşmak, anne ve babaya zulmetmek,
adam öldürmek ve yalancı şahitlikte bulunmaktır.” (Tirmizi, 45.). Hz. Muhammed’in

cana kıymayı büyük günahlardan sayması yaşam hakkına verilen değeri göstermektedir.

Müslüman, söz ve davranışlarıyla önce kendisine daha sonra ise çevresine faydalı

olmaya çalışmalıdır. Bunalıma girmiş kimselere güzel sözlerle nasihat ve tavsiyelerde

bulunmak, insanların dertlerine ortak olmak, kötü günlerinde insanların yanlarında

olmak, yoksul düşmüş komşu ve akrabaların yardımına koşup, imkan nispetinde

yardımcı olmak, insanların hayata ve işlerine devamlılığını sağlamak güzel ve faydalı

işlerden bazılarıdır. Çünkü bu tür davranışlar, bireylerin yaşama sımsıkı sarılmasına

neden olduğu gibi tavsiye edilen sevap kazandırıcı işlerdir. Nitekim Peygamberimiz,

bir hadisinde, “ Bir Müslüman bir Müslüman kardeşinin ihtiyacını karşılarsa Allah da

ona yardım eder” buyurmaktadı r. Herkes, gücü nispetinde insanların yaşama tutunmalarına

katkı sağlayabilir. Bir hastaya kan vermek, hastane odalarında nakil için bekleyen

hastalara organlarını bağışlamak yaşam hakkı için güzel ve örnek davranışlardır.

Yaşam hakkı, tüm canlılar için kutsal bir haktır. Bu amaçla, fakir ve kimsesiz

yaşlılar için vakışar, hastaneler, aşevleri ve Darülaceze gibi birçok yardım müesseseleri

kurulmuştur. Birçok tarihi binanın duvarlarına, ağaçların dallarına, evlerin saçaklarına

kuşların yuva yapmaları için özel bölümlerin oluşturulması, tüm canlıların yaşamına verilen önemin bir sonucudur.

1 1 1