Cevaplar

En İyi Cevap!
2012-11-20T19:59:59+02:00

Geniş Zamanda Kayma

* Nasrettin Hoca bir gün pazara gider, ("gitmiş" yerinde)

* Çocuk bir de bakar ki çantası yerinde yok. ("bakmış")

* Şimdi eve gider, parayı alıp gelirsin. (Emir yerinde: git, gel.)

* Şimdi bırak, birkaç dakika sonra okursun. (Gelecek zaman yerinde)

* Acele etme, birazdan gideriz. (Gelecek zaman yerinde)

* Arabayı yazın alırız. (Gelecek zaman yerinde)

 

Şimdiki Zamanda Kayma

* Burada cuma günleri pazar kuruluyor. (Geniş zaman yerine: kurulur.)

* O, bu iyilikleri hep yapıyor. (Geniş zaman yerine: yapar)

* Annen yarın baklava yapıyor mu? (Gelecek zaman yerinde: yapacak mı?)

* Pazarlığa girişiyorum, kafesi onun düşündüğü fiyata satın alıyorum, ("-dili" geç­miş yerine: giriştim, satın aldım.)

* Basat bir de bakıyor ki Tepegöz mışıl mışıl uyuyor, ("-miş'li" geçmiş yerine: bak­mış.)

* Atatürk, yine bir gün sanatçıları topluyor, onlarla sohbete başlıyor, ("-miş'li geç­miş yerine:... toplamış, sohbete başlamış.)

 

Gelecek Zamanda Kayma

* Bunu alacakgötürecek, dayına teslim edeceksin. (Emir kipi görevinde: al, gö­tür, teslim et.)

* Ama çok dikkatli olacaksın. (Gereklilik kipi görevinde: olmalısın.)

* Trafik tıkanmış olacak. (Olasılık - tahmin anlamlı: olmalı.)

1 5 1
  • Eodev Kullanıcısı
2012-11-20T20:00:49+02:00

 Fatih'in askerleri Haliç'ten kente girer ve kenti ele geçirirler.

(girdi)                   (geçirdiler)

 

Eylem geçmişte yapılmış, "girer", "geçirirler" yerine "girdi", "geçirdiler" eylemleri kullanılmalıydı.

 

✓ Alacağımız güzel duyumlar halkımızın kararını etkiler.

(etkileyecek)

 

Eylem henüz gerçekleşmediğinden geniş zaman, gelecek zaman kipi anlamında kullanılmıştır.

 

✓ Yaşar Kemal, o yıllarda su bekçiliği yapar ve köylere su dağıtır.

(yapmış)                                     (dağıtmış)

 

Bu cümledeki eylemler, geniş zamanla çekimlenmesine karşın geçmiş zaman anlamını vermektedir.

 

✓ Doğum günümde bana kitap alıyormuş.

     (alacakmış)

 

Bu cümlede şimdiki zaman kipi gelecek zaman yerine kullanılmıştır.

 

✓ Sahafla pazarlığa tutuşuyor ve elindeki Dede Korkut kitabını satın alıyorum.

  (tutuştum)                                                                         (aldım)

 

Cümlesindeki şimdiki zamanlı eylemler "-di'li geçmiş zaman" yerine kullanılmıştır.

 

✓ Törene sen de katılacaksın ve bir konuşma yapacaksın.

(katıl)                                    (yap)

 

Cümlesindeki gelecek zamanlı eylemler emir kipi yerine kullanılmıştır.

 

✓ - Seni uzun boylu bir genç aradı.

      - Oğlum olacak.

                   (olmalı)

 

"olacak" eylemi bu cümlede gelecek zaman yerine değil, gereklik kipi yerine kullanılmıştır.

"Beni arasa arasa oğlum arar" anlamında kullanılmış bir eylemdir.

 

* Yarın size geliyoruz. (geleceğiz)

* Seneye yurtdışına gidiyoruz. (gideceğiz)

 

Şimdiki zaman, geniş zaman yerine kullanılabilir:

* Her gün yürüyorum. (yürürüm)

* O, beni hiç dinlemiyor. (dinlemez)

 

Geniş zaman, geçmiş zaman yerine kullanılabilir:

* Padişahın oğlu hazırlanır yola çıkar. (hazırlanmış, yola çıkmış)

* Dedemin adını bana verirler. (vermişler)

 

Geniş zaman, gelecek zaman yerine kullanılabilir:

* Birazdan yola çıkarız. (yola çıkacağız)

* Yarından sonra yağmurlar başlar. (başlayacak)

Gelecek zaman, emir kipi yerine kullanılabilir:

* Akşam olmadan eve geleceksin.

* Bundan sonra daha dikkatli olacaksın.

 

Gelecek zaman, olmak fiiliyle kullanıldığında cüm­leye ihtimal anlamı katar:

* Buraya gelen Sedat olacak.

* Bu kitaplar onun olacak.

 

İstek kipi, emir anlamında kullanılabilir:

* Biraz bekleyelim.

* Konuşmayı keselim.

 

Emir kipi, istek anlamında kullanılabilir:

* Allah razı olsun. (İstek)

* Yeni arabanız hayırlı olsun. (İstek)

 

Gereklilik kipi, istek ve ihtimal anlamında kullanıla­bilir:

* Şimdi serin bir yer olmalı da uyumalı. (İstek)

* Şimdi Ankara'dan dönmüş olmalı. (İhtimal)

]Bilinen geçmiş zaman yerine geniş zaman:
Başarmak için azimli davranır ve sonunda başarır. (davrandı/başardı) 

]Öğrenilen geçmiş zaman yerine geniş zaman
Hoca bir gün pazara  iner. (inmiş) 

]Şimdiki zaman yerine geniş zaman
Ben onun ne istediğini bilirim. (biliyorum)
Başkan Bey, evrakı isterler.   (istiyor) 

]Gelecek zaman yerine geniş zaman
Babam bu habere çok sevinir.           Sevinecek

]Emir yerine geniş zaman:
Sabah erkenden kalkar, çantanı hazırlarsın. (kalk, hazırla) 

]Bilinen geçmiş zaman yerine şimdiki zaman:
Duyar duymaz olay yerine koşuyorum. (koştum) 

]Gelecek zaman yerine şimdiki zaman:
Birkaç gün sonra Ankara'ya gidiyorum. (gideceğim) 

]Geniş zaman yerine şimdiki zaman: Her zaman buraya uğruyor. (uğrar) 

]Emir yerine gelecek zaman:Bu kitabı bir haftada okuyacaksın!  (oku) 

]Gereklilik yerine gelecek zaman:Sıkıntın çalışmandan olacak.  (olmalı) 

]Bilinen geçmiş yerine istek
Dışarı çıkınca bir de ne göreyim!
Onu karşımda görmeyeyim mi! 

]Emir yerine istek:İşimize gereken ciddiyeti gösterelim.  (gösterin) 

]Emir yerine gereklilik:
Yarın daha erken gelmelisin.         Gel!
On dakika içinde bu eşyalar taşınmalı.        Taşınsın! 

]İstek yerine emir
Her şey gönlünce olsun
Allah yardımcınız olsun. 

]Yetersizlik, gücü yetmeme yerine emir
Bu adamdan kurtul, kurtulabilirsen.
İşin içinden çık çıkabilirsen. 

]Şimdiki zaman yerine miş'li geçmiş zamanın hikâyesi:
Buyurun, ne aramıştınız? (arıyorsunuz)


0