Cevaplar

2012-11-26T15:57:19+02:00

http://www.maxihayat.net/maxiforum/soru-cevap/114259-enerji-cesitleri-ve-donusumleri-enerji-turleri-birbirine-donusebilir-mi.html bu siteden buldum ben öyle yazdımmmmm

0
2012-11-26T15:58:01+02:00

 

Enerji, evrenin sahip olduğu en büyük zenginliktir. Bir iş yapabilmek için enerjiye ihtiyaç duyarız. Şehirlerimiz enerji sayesinde aydınlanır, trenler, arabalar, uçaklar ve roketler enerji sayesinde hareket eder. Evlerimizi ısıtmak, yemek pişirmek, radyoda müzik dinlemek, televizyonda görüntü oluşturmak için de enerji gereklidir. Bunların yanı sıra tarlaları süren traktörler ve fabrikalardaki makineler de enerji sayesinde iş görür.



Güneş’ten gelen enerji gün boyunca etrafımızı aydınlatır ve ısıtırken bitkilerin büyümesini sağlar. Hayvanlar, ihtiyaç duydukları enerjiyi yedikleri besinlerde depolanmış olan enerjiden sağlar. Kısacası enerji olmadan hayat da olmaz.




  Bilim insanları enerjiyi “iş yapabilme yeteneği” olarak tanımlarlar. Enerji bir madde değil, bir cisme ait özelliktir. Örneğin, benzinin sahip olduğu enerji doğrudan kullanılmaz. Ancak motorda yandığında enerjiye dönüşür.

Peki, hangi enerji türlerini biliyoruz?


 

POTANSİTEL ENERJİ



Cisimlerin, konumlarından dolayı sahip oldukları bir çeşit enerji vardır. Bu enerjiye potansiyel enerji adı verilir. Yanda da görülmekte olan paraşütçü potansiyel enerjiye sahiptir.



10. Etkinliğimizde depolanmış olan
çekim potansiyel enerjisinin çocuğun ipi bırakmasıyla kinetik enerjiye sonra da işe dönüştüğünü görelim.  
Acaba, çekim potansiyel enerjisini etkileyen değişkenler nelerdir? Çekim potansiyel enerjisi bir cismin kütlesine ve yüksekliğine bağlıdır. Bunu bir sonraki etkinliğimizde görelim.

 


Çekim Potansiyel Enerjisi Nelere Bağlıdır? 11. Etkinliğimizde bunu gözlemleyelim.


Bir cismi yukarı kaldırdığımızda cisme etkiyen yer çekimi kuvvetini (ağırlığı) yenmek için cisme kuvvet uygulamış ve bir iş yapmış oluruz. Yaptığımız bu iş kaldırdığımız cisimde çekim potansiyel enerjisi olarak depolanır. Bir cismin ağırlığı ve yerden yüksekliği arttıkça çekim potansiyel enerjisi de artar.

Kinetik ve potansiyel enerjinin birbirine dönüşebildiğini biliyor musunuz? Bir ipin ucuna cisim bağlayarak oluşturduğumuz basit bir sarkaçta bu durumu rahatlıkla gözlemleyebiliriz. Aşağıda bunu uygulayabilirsiniz.

 


1 konumunda- Cisim yörüngenin en üstünde. Sürat sıfır. Çekim potansiyel enerjisi en üst seviyede. Kinetik enerji sıfır.

1-2 arası- Cismin yüksekliği azalıyor. Sürat gittikçe artıyor. Çekim potansiyel enerjisi azalıyor. Kinetik enerji artıyor.

2 konumunda- Cisim yörüngenin en altında. Sürat en üst seviyede. Çekim potansiyel enerjisi sıfır. Kinetik enerji en üst seviyede.

2-3 arası- Cismin yüksekliği artıyor. Sürat azalıyor. Çekim potansiyel enerjisi artıyor. Kinetik enerji azalıyor.

3 konumunda- Cisim yörüngenin en üstünde. Sürat sıfır. Çekim potansiyel enerjisi en üst seviyede. Kinetik enerji sıfır.

Cisimlerin potansiyel enerjileri sadece onları yükse¤e çıkardığımızda mı artar? Kurmalı bir oyuncağın da potansiyel enerjiye sahip olabileceğini biliyor muydunuz?


ESNEKLİK POTANSİYEL ENERJİSİ



Bazı kurmalı oyuncakların içinde bir yay bulunur. Bu yay kurularak oyuncağın hareket etme yeteneği kazanması sağlanır. Yani yayda potansiyel enerji depolanır. Yay boşalırken oyuncak hareket eder. Böylece yaydaki potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşmüş olur. Yayların (ya da daha genel olarak esnek cisimlerin) enerji depolama özelliğinden birçok alanda yararlanıldığını fark ettiniz mi?   


Esneklik potansiyel enerjisi nelere bağlıdır? Bunu12. Etkinliğimize bakarak görelim.

   



Yaptığımız etkinlikte de görüldüğü gibi esneklik potansiyel enerjisi, yayın cinsine ve gerilme miktarına göre değişmektedir. Bu durum sadece yay için değil bütün esnek maddeler için de geçerlidir.Yandaki ok esneklik potansiyel enerjisine sahiptir. 







  ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ
İşlerimizi yaparken kullandığımız birçok enerji türü vardır. Bunlar kimyasal enerji, kinetik enerji, potansiyel enerji, ısı enerjisi ve elektrik enerjisi şeklinde sıralanabilir. Kinetik ve potansiyel enerji, mekanik enerji olarak da adlandırılır.Aşağıda enerji dönüşümlerine örnekler yer almaktadır.


- Barajlardaki depolanmış suyun potansiyel enerjisi vardır. Bu potansiyel enerji su servest bırakılınca hareket enerjisine dönüşür ve elektrik üreten jeneratörlerin dönmesini sağlayarak elektrik enerjisine dönüşür.

 

 




Silgi ile yazdıklarımızı sildiğimiz zaman silginin ısındığını farkederiz. Burada haraket enerjisi ısı enerjisine dönüşmüştür.



- Biskletlerde yer alan dinamo tekere sürtünerek döner ve bisiklette bulunan ufak bir ampülü yakar. Bu durumda hareket enerjisi elektrik enerjisine dönüşmüştür.

   

-
0