Cevaplar

2012-11-26T18:56:13+02:00

I. Giriş
Dünya tarihsel olarak bir demografik geçiş sürecinin ortasındadır. 1900 yılından önceki süreçte bütün ülkelerde nüfus büyüme hızı yavaş seyretmiş, nüfus oranı büyük oranda sabit
kalmış ve insanların ortalama ömürleri 65 yaşın altında gerçekleşmiştir. Bu durum yirminci
yüzyılın ilk yarısında değişmeye başlamış, doğuşta yaşam beklentisinin artması nüfus artışını
hızlandırmıştır. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında ise başka bir geçiş süreci yaşanmıştır.
Birçok ülkede doğum oranı önemli ölçüde düşmüş, bu durum nüfus büyümesinin yavaşlamasına ve yaşlı nüfusun artmasına neden olmuştur.
Gelişmiş ülkelerde yaşlı nüfusun yüzde 20 olan payının 2050 yılında yüzde 33’e yükselmesi öngörülmektedir. Bu ülkelerde halihazırda 60 yaş ve üstü nüfus sayısı, 15 yaş altının
nüfus sayısını geçmiştir. 2050 yılında iki grup arasındaki farkın iki katına çıkması beklenmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde ise nüfusun yaşlanması süreci daha yavaştır. Bununla birlikte
bu ülkelerin büyük bir çoğunluğunda da yaşlanma süreci başlamıştır. Nitekim 60 yaş ve üstü
nüfusun toplam nüfus içindeki yüzde 8 olan payının, 2050 yılında yüzde 20’ye yükseleceği
tahmin edilmektedir.
Önümüzdeki elli yılda nüfusun hızla yaşlanmasının ülkelerin sosyo-ekonomik yapılarında bir çok sorunun ortaya çıkmasına neden olması beklenmektedir. Yapılan projeksiyonlarda özellikle Avrupa ülkeleri yanında Çin, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Japonya,
Kore ve Singapur’un bu değişim sürecinden en fazla etkilenen ülkeler olması beklenmektedir.
Türkiye’de ise nüfus yapısı nispeten gelişmiş ülkelere benzemeye başlamıştır. Türkiye’de doğurganlık oranının düşmesiyle başlayan Türkiye’nin demografik değişim süreci
sadece nüfus artış hızının yavaşlamasına neden olmamakta, aynı zamanda nüfusun yapısında
da çok ciddi değişimleri beraberinde getirmektedir.
Bu çalışmada dünyada yaşanan demografik değişim süreci özetlenerek, finansal sektör
üzerindeki olası etkileri ve bu süreçte alınabilecek tedbirlerin irdelenmesi amaçlanmaktadır.
Bu çerçevede, çalışmanın ilk bölümünde küresel demografik sürecindeki gelişmeler anlatılmaktadır. İzleyen bölümde, Türkiye’de uzun dönemde etkileri görülecek olan demografik
değişim süreci özetlenmektedir. Dördüncü bölümde nüfusun yaşlanmasının finans piyasaları
üzerindeki etkisi ve yaşlanmanın etkilerini azaltabilecek olası önlemler anlatılmaktadır. 

5 3 5