Cevaplar

2012-11-26T19:15:07+02:00
Çevresel uyarılara tepki
 

DOGUSTAN DAVRANISLAR

Insanlarda dogustan davranis sekilleri vardir. Kör ve sagir dogan insanlarda bu durum izlenebilir. Bu sekildeki çocuklarin mimikleri,saglikli çocuklarin gülüs ve aglayisina benzer. Bu yüz ifadelerinin ögrenilmesi olanaksiz ise nasil olurda böyle bir benzerlik söz konusudur?
Bir baska örnekte, yeni dogmus bebegin havuza konuldugunda yüzebiliyor olmasidir. Ama bu özellik ileriki yillarda yitirilmektedir.

ÖGRENILMEYLE KAZANILMIS DAVRANISLAR

Deneyimlerin toplanmasi ve onlarin bireysel bellekte depolanmasi, bireye degisken çevre uyarilarina tepki vermeyi mümkün kilar. Bunun için gerekli olan ögreti çevre ve kalitimin karsilikli iliskileriyle gerçeklesir. Dogustan davranis sekilleri kazanilmis olanlarla takviye edilir ve böylece çevreye en iyi bir biçimde uyumu olasi kilar. Ögrenme yetenegi belirli gelisim basamaklari ile sinirlidir. Bireyin ögrenme yetenegi bu basamaklarda söz konusudur.

Zorunlu ve Ihtiyari Ögrenme: Yasayip soyunu sürdürebilmek için birçok canli belli hareketleri ögrenmek zorundadir. Örnegin, dogdugunda yürüyemeyen bebegin (fiziki olgunluga da erisince) yürümeyi ögrenmesi.

Sosyoloji insan toplumlarini bilimsel,sistematik ve elestirel olarak inceleyen sosyal bir bilimdir. Sosyolojinin arastirma konusu toplum ve toplumsal yasamla ilgili olgu ve olaylardir. Toplum ve toplumsal yasamla ilgili olgular (evlenmek, bosanmak, göç, kentlesme, suç, terör, spor,....) sosyolojinin arastirma konusunu olusturur.
Içinde yasadigimiz toplumun ekonomik yapisi, aile düzeni, kültürü, yönetim biçimi, nüfusu, dini, ahlak anlayisi.... sosyal davranislarimizi sekillendirir.

Örnegin; hangi partiye oy verdigimiz, es seçimimiz, yaptigimiz meslek, bos zamanlari degerlendirme biçimimiz,… toplumsal kosullardan etkilenir.
Insanlar toplumsal yasam içerisinde gereksinimlerini karsilamak için diger insanlarla sosyal iliskilere girerler. Çünkü, insanlar gereksinimlerini tek baslarina karsilayamazlar. Örnegin; beslenmek, giyinmek,evlenmek,güvenlik, sevgi gibi gereksinimlerimiz tek basimiza karsilayamadigimiz , diger insanlarla iliskiyi içeren sosyal boyutlu davranislarimizdir.

Bir Hücrelilerde ve Bitkilerde Davranis

Bir hücreliler ile bitkilerin tüm davranislari dogustan gelen, yani dogal davranislardir. Bunlardaki davranisi olusturan bilgiler, bireyin DNA?lariyla tasindigindan davranis sekli türün tüm bireylerinde aynidir.
Bir hücrelilerde yaygin olarak görülen dogal davranislardan birisi, taksi (yer degistirme, göçüm) denilen harekettir. Yer degistirerek yönelme seklinde bir tepki olan taksi, uyartinin çesidine göre farkli sekillerde isimlendirilir.

Örnegin; uyarti isik ise fototaksi, su ise hidrotaksi, kimyasal maddelerse kemotaksi, isi ise termotaksi seklinde isim verilir.
Bitkilerde, tropizm (yönelim) ve nasti (irganim, salinim) olmak üzer iki çesit dogal davranis sekli vardir. Tropizm denilen davranisin, uyartinin cinsiyle uyartiya dogru ya da uyartidan uzaklasma seklinde olabilen çesitleri vardir. Bitkilerdeki tropizm, uyartiya dogru olursa pozitif (+) tropizm, uyartidan uzaklasma seklinde olursa negatif (-) tropizm olarak adlandirilir.

Tropizmde önemli bir etken de uyartinin cinsidir. Örnegin isiga yönelme seklindeyse (+fototropizm), isiktan kaçma seklinde ise (-fototropizm) seklinde adlandirilir.
Bitkilerdeki nasti (irganim, salinim) denilen davranis sekli, uyartinin çesidine göre yapilan, ancak uyartinin yönüne bagli olmayan davranistir. Fotonasti isiga, termonasti sicakliga, sismonasti dokunmaya, sarsmaya baglidir. Örnegin; aksamsefasi çiçeklerinin gece açilip gündüz kapanmasi fotonastidir. Çigdemlerin hava isinirken çiçek asmasi termonastidir.

12 4 12