Cevaplar

2012-11-26T20:03:59+02:00

Gözlem ve deney sonuçlarının verilere dönüşmesinde ölçme önemli bir işlemdir. Ölçme sonuçların sağlıklı olması için uygun ölçüm aletleri kullanılmalıdır. 
Temel Büyüklükler 

çümlerde 7 temel büyüklük kullanılır. Bunlar; kütle, zaman, uzunluk, sıcaklık, akım şiddeti, ışık şiddeti ve madde miktarıdır. Uzunluk ölçmek için metre, sıcaklık ölçmek için termometre, zaman ölçmek için kronometre, kütle ölçmek için terazi kullanırız. Yapılan ölçümleri inceleyen herkesin aynı sonucu çıkarabilmesi için büyüklük birimlerine bir standart getirilmesi zorunlu olmuştur. Bu nedenle 7 temel büyüklük için Uluslararası kabul edilen birimler kullanılmaktadır. SI birimleri adı verilen bu birimler; 
1. Kütle için kilogram (kg), 
2. Zaman için saniye (s), 
3. Uzunluk için metre (m), 
4. Sıcaklık için kelvin (K), 
5. Akım şiddeti için amper (A), 
6. Işık şiddeti için candela (cd), 
7 Madde miktarı için mol (mol) dür.

Türetilmiş büyüklükler 
Ölçümlerde kullanılan diğer tüm büyüklükler, bu 7 temel büyüklükten türetilir. Örneğin alan ölçü birimi m2uzunluk ve uzunluğun çarpımıdır. Sürat birimi m/s uzunluğun zamana bölünmesiyle türetilir. Hacim ölçü birimi m3, üç uzunluğun çarpımından, özkütle birimi kg/m3 ise kütlenin hacim’e bölümünden türetilir. 
Ayrıca kullanım kolaylığı sağması için birimlerin 10 ile çarpımından elde edilen üst katlar, 10 a bölümünden elde edilen askatlar aşağıdaki tabloda olduğu gibi kullanılmaktadır. 

2 3 2
2012-11-26T20:04:22+02:00

Temel birimler fiziksel büyüklükleri ölçmekte kullanılırlar ve bunlardan herbir diğer birim türetilebilir.

Ölçüm dilinde, büyüklükler dünyadaki zaman, uzaklık, hız, enerji, momentum, kütle gibi ölçülebilen kavramlardır ve birimlerde onların miktarlarını betimlemek için kullanılır.Aslında büyüklük terimi ölçülen fiziksel büyüklüğün sınıfı manasında olsa da(uzunluk, zaman, kütle, momentum, enerji v.s.) terim ayrıca boyutlara da atıfta bulunur(örneğin "postalanan paketin boyutları 12" x 8" x 4" dir.").

Bir temel büyüklükler sistemi(ve ya bazen temel boyutlar) herbir diğer fiziksel büyüklüğün kendilerinden( ve ya fiziksel büyüklüğün boyutundan) türetilebildiği büyüklüklerdir.Fiziksel büyüklüklerin geleneksel temel boyutları kütle, uzunluk, zaman v sıcaklıktır, fakat prensipte, diğer temel birimlerde kullanılabilirler.Bazı fizikçiler sıcaklığı fiziksel büyüklüğün bir temel boyutu olarak görmemektedirler, çünkü basitçe sıcaklık serbestlik derecesi başına parçacık başı enerjiyi(ve ya kütle, uzunluk ve ya zaman) ifade etmektedir.Ayrıca, elektrostatik cgs sisteminde kütle, uzunluk ve zaman birim sistemleriyle ifade edilse bile bazı fizikçiler elektrik yükünü farklı bir temel boyut olarak görmektedirler. Ayrıca uyumsuz temel büyüklükler hakkında şüpheleri olan fizikçiler de vardır[1].

SI sisteminin temel birimleri, kilogram, saniye, amper, kelvin, ve moldür.Metre ve kandela önceden temel birimlerdi fakat diğer birimlere göre yeniden tanımlandılar.Halen SI temelli birimler olarak düşünülseler de, bu temelde tarihsel sebeplerdendir.Newton, joule ve volt gibi diğer birimler ise SI temelli birimlerden türetilebilirler ve bu sebepten SI birimlerinden türetilmiş birimler olarak adlandırılırlar.

Hız boyutu, örneğin, uzaklık bölü zamandır, bu yüzden birimi m/sn temel saniye biriminden türetilebilir(metre ayrıca saniye cinsinden tanımlanmaktadır).

Boyut analizinin önemli temel bir gerçeği ise, temel birimlerin lineer cebirde vektör uzayının, tüm birimler uzayı, özel bir çeşidi olarak görülebilmesidir.Bu rasyonel sayılar alanının üzerinde bir vektör uzayıdır, vektör toplamı ise birimlerin çarpımı ile verilir ve skaler çarpım birimlerin üssünün alınmasıdır.

Tüm fiziksel olarak dikkat çekici değerlerin birimleri yoktur: boyutsuz sayılar birçok bilim alanında bulunmaktadır.Aslında, boyutlu büyüklükleri ölçerken bile temel olarak boyutsuz büyüklükleri ölçeriz.Daima bir fiziksel büyüklüğü benzer boyutlu bir standartla ölçeriz.Bir cetvel ve ya mezura ile bir uzunluğu ölçtüğümüzde, gerçekte cetvel üzerindeki çizgi işaretlerini sayarız(uzunluk ölçmek için bir standart) ve net sonuç boyutsuz bir sayıdır.Fakar o büyüklük boyutsuz bir sayıya eklenmiş(çarpılarak) bir boyutlu birim ile ifade edilirse, o büyüklük kavramsal olarak boyutlu bir büyüklük haline gelir.

2 4 2