Cevaplar

2012-12-03T08:17:29+02:00

enzetme amacı, güdülerek,sözün başka bir söz yerine kullanılmasıdır. Benzetmede, benzetme­nin iki temel öğesi benzeyen ve benzetilen kullanı­lırken, eğretilme de ya benzeyen ya da benzetilen kullanılır.
Açık eğretilmede yalnız, benzetilen; kapalı eğretilmede ise yalnız, benzeyen kullanılır.
ÖRNEKLER:
Bu tilki her sınavda kopya çeker.
Şeytan bu sezon gol kralı olur.

İlk örnekte benzetilen “tilki” kullanılmış, benze­yen “öğrenci” kullanılmamıştır. İkinci örnekte ise benzetilen “şeytan” kullanılmış, benzeyen “futbolcu” kullanılmamıştır. Her iki örnekte de yalnız, benzeti­len kullanıldığından “açık eğretileme” vardır.

Eve geç gidince babam ikimize de kükredi.
Deniz o sabah çok hırçındı.

İlk örnekte benzeyen “baba” kullanılmış, benze­tilen “arslan” kullanılmamıştır. İkinci örnekte benze­yen “deniz” kullanılmış, benzetilen “insan” kullanıl­mamıştır. Her iki örnekte de yalnız, benzeyen kulla­nıldığından, kapalı eğretileme vardır.

Yuvayı yapan dişi kuştur.

Bir atasözü olan bu cümlede, “kadın”, “dişi kuş“a benzetilmiş, ancak benzeyen (kadın) kulla­nılmamıştır.

Bu, bir istiaredir.
İstiare iki türlü olabilir: İSTİARE

Kapalı İstiare
 

Açık İstiare

Sadece benzeyen kullanılır.
 

Sadece kendisine benzetilen kullanılır.

e       Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?

(C. Sıtkı Tarancı)

Şakaklardaki beyazlık kara benzetilmiş. An­cak benzeyen kullanılmamış. Bu, açık istiare ör­neğidir.

w     Çatma kurban olayım çehreni ey nazlı hilâl!

(M. Akif Ersoy)

Şair bayrağı kaşlarını çatmış bir insana ben­zetiyor; ancak “insan” (kendisine benzetilen) di­zede açıkça geçmiyor. Sadece benzeyen öğesi kullanılmış. Bu, kapalı istiare örneğidir.

Bu memlekette de bir gün sabah olursa Haluk….

(Tevfik Fikret)

Şair “güzel günler”i “sabah”a benzetmiş, fa­kat “güzel günler”i (benzeyen öğesi) kullanma­mış. Bu, açık istiaredir.

Can kafeste durmaz uçar Dünya bir han konan göçer.

(Âşık Veysel)

İlk dizede “can”, “kuş“a benzetilmiş. Ancak “kuş“tan (kendisine benzetilen) söz edilmemiş. Bu, kapalı istiaredir.

UYARI:

Edebiyatta kimi zaman “temsiliistiare” (yaygın eğretileme)denilen bir anlatım yoluna da baş­vurulur. Temsili istiare, kısaca, bir olayın, kişinin, dönemin… simgelerle anlatımı olarak ta­nımlanabilir. Bu tür anlatımda birden fazla ben­zerlik ilgisi esastır; şiirin tümünde benzetmenin temel öğelerinden biri kullanılır.

Bin gemle bağlanan yağız at şaha kalkıyor, Gittikçe yükselen başı Allah’a kalkıyor…

Son macerayı dinlememiş varsa anlatın: Zaptetmek isteyenler o mağrur, asil atın Beyhudedir her uvzuna bir halka bulsa da Boştur köpüklü ağzına gemler vurulsa da… Coştukça böyle sel gibi bağnnda hisleri Bir gün başında kalmayacaktır seyisleri.

Son şanlı macerasını tarihe anlatın: Zincir İçinde bağlı duran kahraman atın Gittikçe, yükselen başı Allah’a kalkıyor, Asrın baş eğdi sandığı at şaha kalkıyor.

(F. Nafiz Çamlıbel)

Bu parçada şair bir “at”ı betimliyor görüne­rek, Osmanlı Imparatorluğu’nun yıkılışından sonra Kurtuluş Savaşı yapan ve eşsiz bir mücadele ör­neği veren Türk ulusunu anlatmaktadır. Yani “at” ile kastedilen “Türk ulusu”dur.

Şiirde “benzeyenler söylenmemiş, sadece “kendisine benzetilenler belirtilmiştir:

Benzeyen                 Kendisine Benzetilen

1 5 1
2012-12-03T10:56:48+02:00

e, benzetme­nin iki temel öğesi benzeyen ve benzetilen kullanı­lırken, eğretilme de ya benzeyen ya da benzetilen kullanılır.
Açık eğretilmede yalnız, benzetilen; kapalı eğretilmede ise yalnız, benzeyen kullanılır.
ÖRNEKLER:
Bu tilki her sınavda kopya çeker.
Şeytan bu sezon gol kralı olur.

İlk örnekte benzetilen “tilki” kullanılmış, benze­yen “öğrenci” kullanılmamıştır. İkinci örnekte ise benzetilen “şeytan” kullanılmış, benzeyen “futbolcu” kullanılmamıştır. Her iki örnekte de yalnız, benzeti­len kullanıldığından “açık eğretileme” vardır.

Eve geç gidince babam ikimize de kükredi.
Deniz o sabah çok hırçındı.

İlk örnekte benzeyen “baba” kullanılmış, benze­tilen “arslan” kullanılmamıştır. İkinci örnekte benze­yen “deniz” kullanılmış, benzetilen “insan” kullanıl­mamıştır. Her iki örnekte de yalnız, benzeyen kulla­nıldığından, kapalı eğretileme vardır.

Yuvayı yapan dişi kuştur.

Bir atasözü olan bu cümlede, “kadın”, “dişi kuş“a benzetilmiş, ancak benzeyen (kadın) kulla­nılmamıştır.

Bu, bir istiaredir.
İstiare iki türlü olabilir: İSTİARE

Kapalı İstiare
 

Açık İstiare

Sadece benzeyen kullanılır.
 

Sadece kendisine benzetilen kullanılır.

e       Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?

(C. Sıtkı Tarancı)

Şakaklardaki beyazlık kara benzetilmiş. An­cak benzeyen kullanılmamış. Bu, açık istiare ör­neğidir.

w     Çatma kurban olayım çehreni ey nazlı hilâl!

(M. Akif Ersoy)

Şair bayrağı kaşlarını çatmış bir insana ben­zetiyor; ancak “insan” (kendisine benzetilen) di­zede açıkça geçmiyor. Sadece benzeyen öğesi kullanılmış. Bu, kapalı istiare örneğidir.

Bu memlekette de bir gün sabah olursa Haluk….

(Tevfik Fikret)

Şair “güzel günler”i “sabah”a benzetmiş, fa­kat “güzel günler”i (benzeyen öğesi) kullanma­mış. Bu, açık istiaredir.

Can kafeste durmaz uçar Dünya bir han konan göçer.

(Âşık Veysel)

İlk dizede “can”, “kuş“a benzetilmiş. Ancak “kuş“tan (kendisine benzetilen) söz edilmemiş. Bu, kapalı istiaredir.

UYARI:

Edebiyatta kimi zaman “temsiliistiare” (yaygın eğretileme)denilen bir anlatım yoluna da baş­vurulur. Temsili istiare, kısaca, bir olayın, kişinin, dönemin… simgelerle anlatımı olarak ta­nımlanabilir. Bu tür anlatımda birden fazla ben­zerlik ilgisi esastır; şiirin tümünde benzetmenin temel öğelerinden biri kullanılır.

Bin gemle bağlanan yağız at şaha kalkıyor, Gittikçe yükselen başı Allah’a kalkıyor…

Son macerayı dinlememiş varsa anlatın: Zaptetmek isteyenler o mağrur, asil atın Beyhudedir her uvzuna bir halka bulsa da Boştur köpüklü ağzına gemler vurulsa da… Coştukça böyle sel gibi bağnnda hisleri Bir gün başında kalmayacaktır seyisleri.

Son şanlı macerasını tarihe anlatın: Zincir İçinde bağlı duran kahraman atın Gittikçe, yükselen başı Allah’a kalkıyor, Asrın baş eğdi sandığı at şaha kalkıyor.

(F. Nafiz Çamlıbel)

Bu parçada şair bir “at”ı betimliyor görüne­rek, Osmanlı Imparatorluğu’nun yıkılışından sonra Kurtuluş Savaşı yapan ve eşsiz bir mücadele ör­neği veren Türk ulusunu anlatmaktadır. Yani “at” ile kastedilen “Türk ulusu”dur.

Şiirde “benzeyenler söylenmemiş, sadece “kendisine benzetilenler belirtilmiştir:

Benzeyen                 Kendisine Benzetilen

  2 saat, 38 dakika önce      
0