Cevaplar

2012-12-03T19:04:42+02:00



Atatürk inkılaplarının öncesi ve sonrasını karşılaştırma

T.C. Tarihi Cumhuriyet Dönemi
A) Cumhuriyetin İlanı ve Halifeliğin Kaldırılması: 

1. Cumhuriyetin İlanı ve Mustafa Kemal Paşa'nın ilk Cumhurbaşkanı Seçilişi. 

2. Halifeliğin Kaldırılması ve Bunun Önemi. 

B) Partiler ve Çok Partili Döneme Geçiş Dönemleri: 

1. Cumhuriyet Halk Fırkası. 

2. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Şeyh Sait Ayaklanması. 

3. Mustafa Kemal'e Suikast. 

4. Serbest Cumhuriyet Fırkası ve Menemen Olayı. 

C) İnkılabın Gelişimi, Devlet ve Toplum Kurumlarının Laikleşmesi. 

1. Osmanlı Devletinde Hukuk. 

2. Din-Devlet ilişkisi ve Aşamaları. 

3. Türk Medeni Kanununun Kabulü ve Karakteri. 

D) Eğitim ve Kültür Alanında İnkılap Hareketleri: 

1. Türk Harflerinin Kabulü. 

2. Tevhid-i Tedrisat Kanunu. 

3. Medreselerin Kaldırılmamsı. 

4. Eğitim-Öğretim Alanında Gelişmeler, (Okullar, Güzel Sanatlar ve Kültür alanında gelişmeler üzerinde durulması) 


5. Yeni Tarih Anlayışı. 

6. Türk Dilinin Gelişmesi. 

E) Toplumsal Yaşayışın Düzenlenmesi : 

1. Tekkelerin, Zaviyelerin ve Türbelerin Kapatılması. 

2. Kıyafette Değişiklik. 

3. Soyadı Kanununun Kabulü. 

4. Ölçüler, Saat ve Takvimde Değişiklik. 

5. Kadın Haklarının Kabulü. 

F) Ekonomik Alanda Gelişme: 

1. Milli Ekonominin Kurulması : 

a) Cumhuriyetin İlk Yıllarında Ekonomi. 

b) Milli Ekonomi İlkesi ve Uygulanması. 

c) Tarım (Köycülük siyaseti, kooperatifçilik, toprak reformu, vergi sistemi üzerinde durulması). 

d) Ticaret (Kabotaj hakkının açıklanması.) 

e) Sanayi ve Madencilik 

2. Bayındırlık Alanında Gelişme. 

3. Sağlık ve Tıp Alanında Gelişme. 



Atatürk inkılaplarının tümü bir bütün oluşturur. Birbirini tamamlarlar. 

Türk inkılabının amacı, Türk halkını çağdaş uygarlık düzeyine çıkarmaktır. 

Saltanat' ın kaldırılması (1 Kasım 1922) : 

Nedenleri : 

Milli mücadele sırasında İtilafçılarla beraber hareket etmişti, 
“Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” hükmü padişahlıkla çelişiyordu. 
Lozan barışı sırasında İtilafçılar sultanı da görüşmelere davet ederek Türk heyetinde ikilik yaratmak istiyordu. Bunun önüne geçilmesi gerekiyordu. 
* Bu nedenle saltanat 1 Kasım 1922’te kaldırıldı. 

M. Kemal, Erzurum kongresinden itibaren cumhuriyete doğru gidişi ortaya koymuştu. Ancak ülke şartlarının buna elverişli olmaması nedeni ile bu amacını açıkça söylemiyordu. Kurtuluş Savaşı kazanılıp şartlar olanak verince 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet TBMM’nin kabul ettiği bir tasarı ile ilan edilmiştir. 



Halifeliğin Kaldırılması ( 3 Mart 1924 ) : 

1-Halife peygamber ve Emeviler döneminde hem devlet lideri hem de ordu komutanı idi. Osmanlılara geçince daha çok İslam dünyasını birleştirici bir güç olarak kullanıldı. Ancak bu pek başarılı olmamış ve önemini kaybetmişti. 

2-Halife Türkiye’de de devlet işlerine karışmaya başlamış ve cumhuriyete karşı olanlarla iş birliği yapmaya başlamıştı. Bu nedenlerle 3 Mart 1924 yılında halifelik kaldırıldı. 



Devlet hizmetlerinin halka daha iyi ulaştırılabilmesi için Türkiye’nin idari teşkilatı yeniden düzenlendi. Merkezi idareye bağlı olarak Türkiye, iller, ilçeler, bucaklar ve köylere ayrıldı. İle vali, ilçelere kaymakam, devletin temsilcisi olarak yönetici atanır. 


2 3 2
2012-12-03T19:06:03+02:00

Atatürk İnkılaplarının Amaçları - Türkiye’yi muâsır medeniyet seviyesinin üzerine çıkartmak,Modern Avrupa devletleri ile Türkiye’yi bütünleştirmek,Osmanlı Devleti’nden kalmış ve halkın ihtiyaçlarına cevap vermeyen müesseselerin yerine çağdaş müesseseler kurmak,Türkiye’de milli egemenlik ilkesini yerleştirmek şeklinde sıralanabilir.Bahsedilen temel amaçları iyi anlayabilmek için bunların detaylı açılımlarını incelemek ve iyi irdelemek gereklidir.Şimdi sırasıyla bunlara bakalım: 

I-SİYASAL ALANDA YAPILAN İNKILAPLARIN NEDENLERİ

Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922) 

• TBMM, Abdülmecid Efendi’yi halife seçerek, halifeliğin devam ettirilmesini sağlamıştır. 
• Milli egemenliğin gerçekleşmesi yolunda önemli bir adım atılmıştır. 
• Saltanatın kaldırılmasıyla devletin lâikliği konusunda ilk aşama gerçekleştirilmiştir. 
• İtilâf Devletleri’nin Lozan Konferansı’nda ikilik çıkarma planları sonuçsuz kalmıştır.

Cumhuriyetin İlânı 

29 Ekim 1923'te TBMM anayasa değişikliğini kabul ederek yeni Türk Devleti’nin bir Cumhuriyet olduğunu onayladı.


Cumhuriyetin İlân Edilmesinin Sonuçları

• Yeni Türk Devleti’nin yönetim şeklinin Cumhuriyet olarak belirlenmesiyle 1921 Anayasası’nda esaslı değişiklikler yapılmıştır. Türkiye’nin hükümet şeklinin Cumhuriyet, dininin İslâm, resmi dilinin Türkçe olduğu şeklindeki madde Anayasaya konulmuştur. 
• Cumhuriyetin ilanı ile devlet rejiminin adı belirlenmiş, bu konudaki tartışmalar sona erdirilmiştir. 
• M. Kemal Paşa, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Cumhurbaşkanı, ilk Cumhuriyet hükümetini kurma görevini İsmet Paşa’ya vermiş, Fethi (Okyar) Bey de TBMM Başkanlığı’na seçilmiştir. 
• Cumhurbaşkanı’nın seçilmesiyle devlet başkanlığı sorunu çözüme kavuşmuştur. 
• Meclis hükümeti yerine kabine sistemi getirilerek, yürütme işlerinin gecikmemesi sağlanmıştır. 
• Milli Mücadelenin başından beri amaçlanan ulusal egemenlik düşüncesi başarılı olmuş, çağdaşlaşma yolunda da önemli bir adım atılmıştır. 
• Cumhurbaşkanı seçimini Meclisin yapacağı kesinleşmiştir. 

Halifeliğin Kaldırılmasının Nedenleri 

• Saltanatın kaldırılması ve Vahdettin’in ülkeyi terk etmesinden sonra TBMM, Abdülmecit Efendi’yi halife seçti. Çünkü kamuoyu henüz halifeliğin kaldırılmasına hazır değildi. Halbuki, Cumhuriyetin ilânı ve devlet başkanının seçilmesi ile halifeliğin rolü kalmamıştı. 
• Saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyetin ilanından sonra eski rejim taraftarlarının sığınabilecekleri tek güç olarak halifelik kalmıştı. 
• Bazı TBMM üyeleri, halifeyi milletin üzerinde görmeye başlamışlar, “TBMM Halifenin, Halife de TBMM’nindir.” şeklinde propagandalara girişmişlerdi. 
• Türkiye, çağdaşlaşma yolunda olduğuna ve laikliği amaçladığına göre halifeliğin böyle bir rejimde yeri yoktu. 
Bütün bu sebeplerden dolayı 3 Mart 1924 günü alınan bir kararla halifelik kaldırıldı. Aynı gün; 
• Şer’iye ve Evkâf Vekâleti kaldırıldı. Böylece lâik devlet yolunda önemli bir adım atıldı. Daha sonra yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kuruldu. 
• Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti Kaldırıldı. Böylece Genelkurmay Başkanlığı’nın hükümet ve siyaset dışına çıkması sağlandı. 
• Osmanlı Hanedanı’nın Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışına çıkarılması kararlaştırıldı. 
Halifeliğin Kaldırılmasının Sonuçları
• Halifeliğin kaldırılması laikliğe geçişin en önemli aşaması olmuştur. 
• Halifeliğin kaldırılması Türkiye’de inkılâp sürecini hızlandırmış ve inkılâplar için elverişli bir ortam hazırlamıştır. 
• Türkiye’de ümmetçilik arayışları sona ermiştir.

Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri 

Müdafaa-i Hukuk Grubu ve Halk Fırkası’nın Kurulması (9 Ağustos 1923)
TBMM 1 Nisan 1923'te tarihi görevini tamamlayarak seçimlerin yenilenmesini kararlaştırdı. M. Kemal Paşa da seçimlerden sonra Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin yerine Halk Fırkası’nı kurdu. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk siyasi partisi olan Halk Fırkası’nın başkanlığına M. Kemal Paşa seçildi. Bu arada yapılan seçimlerle, ikinci grup mensupları meclisten tamamen uzaklaştırılmış oldu.



3 3 3