Cevaplar

2012-12-11T19:00:11+02:00

soruyu  daha açık ve net yazarmısın kardeş anlamadım da

2 3 2
2012-12-11T19:00:34+02:00
Nesnelerine Göre Fiil Çatıları

Fiillerin nesne alıp almadıkları, alıyorlarsa hangi özellikleri taşıdığı göz önünde tutulur. 

a. Geçişli Fiil

-Belirtili ya da belirtisiz nesne alabilen fiillerdir. 
-Bu fiillere "ne?, neyi?, kimi?" soruları sorulduğunda belirtili ya da belirtisiz nesne bulunur.
-İş, kılış fiilleri geçişlidir. 

Titizlikle elindeki yazıları inceliyordu.
Son gelişinde Ankara'yı da dolaşmıştı. 

*Cümlede nesne kullanılmamış olsa da bu fiiller geçişlidir.
Dikkatli bakmayınca fark edemezsiniz. 

b. Geçişsiz Fiil

-Nesne alamayan fiillerdir. 
-Oluş ve durum fiilleri geçişsizdir.
-Yükleme nesneyi bulmak için sorulan "ne?, neyi?, kimi?" sorularının cevabı yoktur. 

Kar yağdı, tren durdu, ben uyudum, kartallar uçtu, dışarıda kaldı, o da yoruldu... 

Not: Bazı fiiller hem geçişli hem geçişsiz olarak kullanılabilirler:Gezmek, dolaşmak, geçmek, sürmek, çalmak,  

c. Oldurgan Fiil

Geçişsiz bir fiile "-dİr, -t, -r" eklerinden biri getirilerek fiil geçişli yapılırsa bunaoldurgan fiil denir. 

Yatmak           >        yatırmak
Ötmek             >        öttürmek
Uyumak          >        uyutmak
Gezmek          >        gezdirmek.
Kaçmak          >        kaçırmak 

d. Ettirgen Fiil

-Geçişli olduğu hâlde "-dİr, -t, -r" ekleriyle tekrar geçişli yapılan fillerdir. Geçişlilik dereceleri artırılmıştır.
-Fiili bir başkasına yaptırma söz konusudur.
-Oldurgan fiiller ettirgen hâle getirilebilir. 

Gazete aldı                 >        aldırdı             >        aldırttı

Elbiseyi yıkadı            >        yıkattı             >        yıkattırdı

İçmek                         >        içirmek            >        içirtmek

Durdurmak                >        durdurtmak

Uçmak                       >        uçurmak         >        uçurtmak        >        uçurtturmak 

Sonuç: Bütün fiiller çatı bakımından öznesine ve nesnesine göre ayrı ayrı iki özelliğe sahiptir:

*Çocuk koşarak yolun diğer tarafına geçti.
Öznesine göre: etken; nesnesine göre: geçişsiz 

*Alış veriş listesini evde unuttum.
Öznesine göre: etken; nesnesine göre: geçişli

2 3 2