Cevaplar

2012-12-12T16:01:31+02:00


İtalyan bilim adamı Evangelista Toriçellinin,havanın bir ağırlığı olduğunu ispatlamak üzere 1643 yılında yaptığı deneyde kurduğu düzenek, barometrenin icadı olarak da bilinir. Toriçelli bu meşhur deneyinde ağzına kadar cıva doldurduğu, bir ucu açık 100cm uzunluğundaki cam sütununu ters çevirip cıva çanağına daldırdığında, cıva sütununun yüksekliğinin 76cmye düştüğünü ölçmüştür. Diğer bir deyişle; havanın (atmosferin) bir ağırlığı olmaması durumunda tamamen cıva çanağına boşalması gereken tüp içerisindeki cıvanın, havanın çanaktakı cıvaya uyguladığı basınç nedeniyle bir miktar cıva, tüp içerisinde yukarıya itilmiştir. Burada cam tüpün çapının önemli olmadığından ve Toriçellinin sıvıların sıkıştırılamadığından (bkz. Bilim ve Teknik Web Sitesi, Merak Ettikleriniz, Soru No: 159) haberdar olduğundan söz etmeye gerek yok sanırım.

1 5 1
2012-12-12T16:01:55+02:00

Toriçelli elbette cıva dışında bir sıvıyı (su, yağ vb.) kullanabilirdi. Oda sıcaklığında sıvı fazında olabilen en ağır nesne olduğu için cıva kullandı. Cıva yerine örneğin su kullansaydı 1 metrelik cam sütununun 10 metreden biraz daha uzun olması gerekirdi. 1643 yılında bu uzunlukta düzgün bir cam sütununu imal etmek barometreyi icat etmekten daha zordu herhalde.

1 5 1