Cevaplar

2012-12-13T18:59:03+02:00

PARAGRAF
Paragrafın Konusu

Paragrafta “konu cümlesinde yer alan fikir veya duygu, tanım ve açıklama, tasvir, örnek verme, kanıtlama, zıt görüşlerle kanıtlama, konu cümlesindeki fikrin tekrarı ile açılabilir.” Her fırsatta belirtildiği gibi kompozisyonda bütünlük ve düzenlilik esastır. O yüzden iyi bir paragrafta cümleler birbirini bütünlemeli, birbirine iyi bağlanmalıdır. Fikir ve duygular düzen içinde anlatılmalı, fikirlerin etki durumu dikkate alınarak, paragrafta önemlerine göre sıralanmalıdır. Fikirlerin düzenlenişinde zaman sırası ve mantık ilkeleri esas alınmalıdır. Sözgelişi; fikirlerin düzeninde tümden gelim veya tüme varım ilkesinden faydalanılmalıdır.

Paragrafta konu cümlesi:

“Boticelli’nin ‘en güzel kadın’ olarak yaptığı Venüs’ü maddilikten fışkıran pürüzsüz bir form olarak gördüler. Primitiflerin tamamıyla dinsel bir esinle yaptıkları cehennem tablosunda taze ve renkli bir cennet keşfederler. Yani eski resmi, yeni görüşlerle anlarlar. Aslında her eski değerin devam edebilmesi, yeni anlamlarla dolması zorunludur. (Konu cümlesi).

Kısaca, yeni resim, doğa ve anlamdan soyunarak temsili sanatlardan ve fotoğraftan ayrı bir sanat haline gelmektedir. (Konu cümlesi). Resmin bu yönünü en kolaylıkla benimseyecek olan memleketlerden birisi de şüphesiz Türkiye olacaktır. Çünkü biz süsleyici değerlerin sırrını yüzyıllarca araştırmış bir ulusuz. Yazıyı bile içeriğinden ayırarak ‘süsleyici bir değer’ yapmış olan Türkler, tasvir ve temsilden uzaklaşan batı resmini batılılardan daha az yadırgayacaklardır. İnsan bedenini dekor içinde eriterek minyatürlere yakın bir resim dünyasına giden Matisse’in ya da doğayı tamamıyla zihinsel araştırmalarla stilize ederek soyut bir sanat güzelliğine varan Picasso’nun bizde daha az direnç göstermesi gerekir.” Sabahattin Eyüboğlu

Paragrafta hakkında söz söylenen düşünce, olay ya da durumlar konuyu verir. Konuyu bulmak için "Parçada neden söz ediliyor?" diye sorabiliriz. Yani üzerinde durulan neyse konu da odur. Bununla ilgili sorular değişik soru kökleriyle karşımıza çıkar.

"Bu parçada aşağıdakilerden hangisinden söz edilmektedir?"
"Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?"
"Bu parçada aşağıdakilerden hangisinden yakınılmaktadır?" gibi sorular konuyu sorar.

Parçada konuyu soran bir diğer soru şekli de paragrafın bir soruya cevap olarak verilmesidir.
Elbette bunlarda yazara sorulan sorunun konusu neyse cevap da o konuda olacaktır.

Konumuzun paragraf olması, konu, başlık, anadüşünce vs. gibi soruların sadece paragraftan olacağı anlamına gelmez. Bazen bir şiir parçası verilerek de bu tür özellikler sorulabilir.

PARAGRAFIN BAŞLIĞI

Paragrafın bir düşünce etrafında döndüğünü ve daima bir konudan söz ettiğini söylemiştik. Bir bakıma paragraf, bir makalenin, bir denemenin, bir fıkranın küçültülmüş şekli gibidir. Öyleyse nasıl bu tür yazıların bir başlığı varsa, paragrafın da bir başlığı olur. Ancak yazı başlıklarının dikkati çekme, ilgi uyandırma ya da şaşırtma gibi özellikleri vardır. Oysa paragrafın başlığı bu amaçla seçilmez. Konuyu en iyi şekilde yansıtan bir veya birkaç söz başlık olarak belirlenir.

2 2 2
2012-12-13T19:01:48+02:00

Çok sık olmasa da, bazı yıllarda paragraftaki akışın düzenlenmesi ile ilgili sorular sorulmaktadır. Bu sorularda, yerleri değiştirilmiş cümlelerin bulunduğu paragraflar verilmektedir. Böyle soruları deneme-yanılma yoluyla çözmeye çalışmak zaman kaybına neden olur. Bu sorular, düzgün bir paragraftaki cümlelerin yerleri değiştirilerek oluşturulur. 

 

Paragrafın düzene konması ile ilgili sorular "akışı bozan cümle" soruları gibi düşünülerek işe başlanmalıdır. Verilen parça baştan sona dikkatle okunmalı, bulunduğu yerde olmaması gereken bir cümle tespit edilmelidir. Böyle bir soruda paragrafta herhangi bir aksaklık görmüyorsanız, size göre her cümlenin yeri doğru ise o soruyu geçin; çünkü yapabileceğiniz bir şey yok gibidir.

 

 

 

Yerini beğenmediğiniz bir cümle bulmuşsanız çözümün yarısı tamamlandı demektir. Bulduğunuz cümlenin geçtiği seçenekleri belirleyin; genellikle iki seçenekte o cümle yer alır. Seçeneklerin istediği değişiklikleri uygulayarak parçayı kontrol etmelisiniz

3 5 3