Cevaplar

2012-12-15T11:55:19+02:00

Şimsek (yıldırım), bulutlar arasında veya bulutlarla yeryüzü arasında oluşan elektron akımı ile meydana gelir.

 

Parlak elektron akımını çevreleyen hava giderek ısınır ve normalden daha hızlı hareket etmeye başlar. Bu da ısı ve ışık patlamasına neden olur.

 

Patlama, elektron akışının takip ettiği yol boyunca bir vakum tüpü oluşturur. Bu tüpün içindeki hava genleşip daralarak gürleme sesini oluşturur.

 

Vakum tüp gürleme sebebiyle tıpkı davul gibi titreşir. Ses tekrarlanıp yankılandıkça da gök gürültüsü dediğimiz doğa olayı oluşur. Ses uzaklara yayılabildiği için, o anda şimşeği göremesek de sesini duyabiliriz.

 

Şimşeği görebildiğimiz durumlarda, önce ışığın oluştuğuna, ardından da sesin geldiğine şahit oluruz. Çünkü elektron akışının hızı, sesin havada yayılma hızından daha yüksekti

7 4 7
2012-12-15T11:55:41+02:00

Yıldırım, basit olarak; toprakla, elektrik yüklü bir bulut arasındaki elektriksel deşarj olarak tanımlanabilir. Söz konusu bu deşarj sadece bulutla yer arasında olmayabilir. Gerekli şartlar sağlanmış ise iki bulut arasında da olur ki, biz buna şimşek diyoruz. Her iki olayda oldukça belirgin bir kıvılcım atlaması görülür ve gök gürültüsü işitilebilir.

   
1. Eksi yüklü elektronlar aşağı doğru zigzag yapmaya başlarlar
2. Artı yüklü parçacıklar da yerde bulut tabanın altında toplanır
3. Bulut yer yüzüne iyice yaklaşınca öncü eksi yükler yere inerek bir yol açarlar (bunlar görülmez) ve sonra da yerden buluta doğru elektrik akımı başlar.
4. Artı yükler saniyede 100 000 km yi aşan bir hızla buluta akar.

Herhangi bir bulutun alt kısmında potansiyel farkı yeterli bir seviyeye geldiği zaman toprağa doğru bir elektron demeti fırlar. Bu birinci deşarj 30 ila 50 metrelik bir mesafeyi saniyede 60-50.000 km arasında değişen bir hızla kateder. 30 ila 100 mikrosaniye süren bir aradan sonra ikinci bir deşarj birincinin oluşturduğu iyonlaşmış yolu izler ve öncekinden yaklaşık olarak daha ileriye erişir. Daha sonra bir üçüncü deşarj meydana gelir. Deşarjlar serisi birbirini izleyerek devam eder. Herbir deşarj öncekinden daha ileriye(dalgalar gibi) ulaşır. Böylece şimşeğin ucu bu şekilde yeryüzüne kadar iner.

Bu sırada deşarj ile yeryüzü arasındaki elektrik alanı gittikçe fazlalaşmaktadır. Bu alanın değeri yeterli bir seviyeye ulaştığı zaman yeryüzünün elverişli bir noktasından yüklü bir elektron demeti fırlar ve ön deşarjla birleşmek üzere hareket eder. Bu demetin boyu 5m ~ 10m ~ 150 metre olan aralıklarla atlandığı gözlenmiştir. Yeryüzünden fırlayan deşarj, buluttan inen deşarjla birleştiği zaman oluşan iletken kanallardan yeryüzüne akar. 

5 3 5