Cevaplar

2012-12-18T14:49:56+02:00

Zarflar veya belirteçler; bir fiilin, fiilimsinin veya başka bir zarfın anlamını yer, zaman, durum ve miktar bakımından niteleyen sözcük. Genellikle fiile yöneltilen neden, ne zaman, nereye, ne kadar ve nasıl sorularının cevaplarını oluştururlar. Aşağı, yukarı, nazikçe, çok, az, fevkalâde, en, ileri, geri, şimdi, geç gibi kelimeler cümle içerisinde zarf olarak kullanılabilirler.

Türkçede pek çok sıfat aynı zamanda zarf olarak da kullanılabilir. Bu nedenle bir sözcüğün zarf mı sıfat mı olduğu tespit edilirken cümledeki işlevi ve diğer sözcüklerle ilişkisi incelenir. Sıfatlar gibi zarflar da tek başına kullanıldıklarında (zarf görevinde kullanılmadıklarında) isim hâline gelirler.[1]

Konu başlıkları  [gizle]  1 Zarf çeşitleri 1.1 Zaman zarfları 1.2 Durum zarfları 1.3 Miktar zarfları 1.4 Yer-yön zarfları 1.5 Soru zarfları 2 Bazı önemli konular 3 Kaynakça Zarf çeşitleri [değiştir] Zaman zarfları [değiştir]

Fiilde belirtilen eylem veya hareketin ne zaman yapıldığını bildiren kelimelere veya kelime gruplarına zaman zarfı denir. "Dün, bugün, yarın, akşam, kışın, geceleyin, ilkin, şimdilik, yine, demin, daha, hâlâ, henüz, derhal, bazen" gibi kelimeler, cümlede zaman zarfı görevinde kullanılabilirler. Fiile sorulan "Ne zaman?" sorusunun yanıtı zaman zarfıdır:

Babam eve şimdi geldi. Ağabeyim daha gelmedi. Yarın akşam sınıfça tiyatroya gideceğiz. Test sonuçları elimize bugün ulaştı. Kendime henüz sınav için hazır hissetmiyorum. Durum zarfları [değiştir]

Durum veya hâl zarfları fiillerin durumlarını anlatan; fiilde bildirilen hareketin nasıl yapıldığını bildiren sözcüklerdir. Hemen hemen bütün niteleme sıfatları zarf olarak da kullanılabileceğinden, sayıları oldukça fazladır. Hızlı, tek tek, iyice, sora sora, geze geze, böyle, şöyle gibi sözcükler sözcük grupları durum zarflarına örnek olarak verilebilir.

Durum zarflarının cümle içinde ayırt edilebilmesi için fiile nasıl sorusu sorulur:

Adam, koşa koşa yanımıza geldi. (Nasıl geldi?)

Bir fiili, birden fazla durum zarfı niteleyebilir:

Mermerleri ova ova, iyice temizledim. Miktar zarfları [değiştir]

Miktar veya nicelik zarfları; fiilleri ve zarfları miktar, derece, ölçü bakımından etkileyen ve sınırlayan zarflardır. Biraz, fazla, çok, daha, en, pek, az gibi sözcükler miktar zarflarına örnek olarak verilebilir.

Başarılı olabilmek için çok çalışmalıyım. Dolaptaki sütten biraz içtim. Kendini turnuvadan önce fazla yormamalısın.

Cümlede nicelik zarfını bulmak için sıfat veya zarfa "ne kadar" sorusu sorulur:

Duyduğuma göre bu film pek güzelmiş. ("Ne kadar" güzelmiş?) Yer-yön zarfları [değiştir]

Fiilleri, yer-yön bakımından belirtirler. İleri, geri, aşağı, yukarı, beri, yan gibi sözcükler sıklıkla kullanılan yer-yön zarflarıdır:

Perdeyi yana çektim. Biraz ileri gidin.

Yer-yön zarfları ismin hâl eklerini almazlar:

Aşağı indim. ("aşağıya" hâli isimdir) Biraz öte git. ("öteye" hâli isimdir) İleri doğru koşmaya başladı. ("ileriye" hâli isimdir) Soru zarfları [değiştir]

Fiilleri ve fiilimsileri soru yönünden etkileyen zarflardır: neden, niye, niçin, nasıl, ne zaman, ne kadar vb. Zarfları bulmak için sorulan soruların tamamını kapsar.

Şehrimizi nasıl buldunuz? Yolculuk ne kadar sürüyor? Niçin gökyüzü bu kadar mavi? Sizin bahçeniz niye bu kadar geniş? Kırmızı Başlıklı Kız kurda "Neden senin ağzın bu kadar büyük?" diye sordu. Buraya nasıl geldiniz? Yeni elbisemi nasıl buldun? Eve ne zaman varırız? Bazı önemli konular [değiştir]

Daha önce belirtildiği üzere sıfatların çoğu zarf olarak da kullanılırlar:

Eve yeni geldim. (zaman zarfı) Eski evimizdeki eşyaları yeni eve getirdim. (niteleme sıfatı)

Zarflar genellikle fiilden hemen önce kullanılırlar: "Fasülyeler iyice büyüdü" örneğinde olduğu gibi. Zarfların özneden önce kullanılması "bazen" anlam düşüklüğüne veya devrik cümleye neden olabilir. "Çok kahvehaneye gitmeye başladın" yerine "Kahvehaneye çok sık gitmeye başladın" demek daha uygundur.

0