Cevaplar

2012-12-19T18:02:28+02:00

ürkiye’de ulaşım büyük bir oranda doğal koşulların etkisiylebelirlenmektedir. ( sanayi bakımında ilerlemiş ülkelerde doğalkoşulların ulaşım ve yerleşme üzerindeki etkisi az iken sanayileşmemiş ülkelerde bu durum belirgin bir şekilde ortaya çıkmaktadır. )

a) Yerşekilleri

Dağların batı-doğu doğrultusunda uzanması kara ve demiryolu ulaşımının kuzey güney doğrultusunda olmasına izin vermemektedir. Karadeniz ve Akdeniz Bölgesinde dağların uzanış doğrultusuna bağlı olarak kıyı ile iç kesimler arasında ulaşım güçlükle yapılmaktadır. Ege bölgesinde ise dağlar kıyıya dik uzandıkları için kıyı ile iç kesimler arasında ulaşım bakımından bir zorluk yaşanmaktadır.

b) Yüksekliğin fazla olması

Türkiye’de ortalama yüksekliğin 1132 metre olması, batıdan doğuya doğru gidildikçe yükselti ortalamasında artışlar yaşanması ulaşım üzerinde olumsuz bir şekilde etkili olmaktadır. Yükseltiye bağlı olarak kar yağışlarının artması kış aylarında yolların kapanmasına neden olmaktadır. Önemli bir özellik de yükselti arttıkça kara ve demiryollarında yol yapım maliyet artmaktadır.

c) Denizler ve Boğazlar

Türkiye’nin üç tarafının denizlerle çevrili olması ihracat ve ithalat yapılan limanlar ve liman ile bağlantılı yol yapımınıetkilemektedir.

d) İklim koşulları

Çeşitli iklim olayları ulaşım üzerinde etkilidir. Örneğin yoğun kar yağışının görülmesi yoların kapanmasınaneden olmaktadır. Rüzgar şiddetinin yüksek olduğu günlerde deniz ulaşımında aksamalar yaşanmaktadır. Sis ise tüm ulaşım sistemlerine olumsuz bir şekilde etkilemektedir.

Türkiyede Ulaşımı Etkileyen Faktörler

(DetayTürkiye'de de diğer tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi ulaşımı etkileyen faktörlervardır. Bunlardoğal ve beşeri faktörler olmak üzere ayrılabilir. Ülkemizde ulaşımı güçleştiren doğal faktörlerin başında yüzey şekilleri ve yükselti gelir.

Türkiye'nin ortalama 1132 m.'yi (Trakya 180 m. Anadolu 1162 m.) bulan yükseltisikara ve demiryollarının coğrafi dağılış ve uzanışlarına yön verir. Ülkemizde kuzey-de uzanan Karadeniz dağları ile güneyde uzanan Toros dağları yaklaşık 2000-2500m.'lik yükseltileri ile ülkenin kuzey ve güney kıyı kesimlerini iç kısımlara bağlayanönemli bir engeldir. Bu sıradağların aşılabilmesi gerek yol yapımı gerekse ekono-mik açıdan oldukça güçtür. Bu nedenle genellikle akarsuların açmış olduğu vadi şe-bekeleri ve geçitler kara ve demiryolu güzergahlarının yerleştiği başlıca alanlardır.Nitekim Doğu Anadolu Bölgesi'ni Erzurum-Aşkale-Bayburt-Gümüşhane üzerin-den Trabzon'a bağlayan karayolu Kop (2305 m.) ve Zigana (2010 m.) geçitleri ile, Ça-taltepe (1210 m.) geçitleri vasıtası ile sağlanır. Aynı biçimde Akdeniz Bölgesi ile İçAnadolu Bölgesi arasındaki kara ve demiryolu bağlantısı Toroslar üzerindeki birtakım geçit ve boğazlarla mümkündür. Bunlardan Gülek Boğazı(1050 m.) ilkçağlardanberi kullanılır. Silifke-Mut üzerinden Konya'ya bağlananSertavur Geçidi (1630 m.)Antalya-Isparta-Burdur arasındaki bağlantı ise Çubuk Boğazı(895 m.) ve Çeltikçi Beli(1225 m.) üzerinden yapılır.

Ülkemizde genellikle alçak plato ve ovaların yer aldığı bölgelerimizde ulaşım sis-temlerini çok gelişmiştir. Bu bakımdan Marmara Bölgesi oldukça gelişmiştir. EgeBölgesi'nde ise yollar doğu-batı doğrultulu grabenler içerisine yerleşmiştir. Yükseltinin büyük ölçüde arttığı ova ve platoların 1000-1200 ve 1500-1800 m.'ler arasındadeğiştiği Doğu Anadolu Bölgesi'nde de yollar doğu-batı doğrultulu ovalar, eşiklerve oluklar içerisine yerleştirilmiştir. Batı-doğu doğrultulu iki önemli yoldan biri Erzincan-Erzurum-Pasinler-Kars diğeri Malatya-Elazığ-Muş-Van karayoludur. Böl-genin iki önemli demiryolu (Sivas-Erzurum-Kars ve Malatya-Elazığ-Muş-Tatvan)bağlantısı da hemen hemen aynı güzergahı izler.

Yurdumuzun iklim özellikleri de ulaşım üzerinde önemli rol oynar.İklimin en belir-gin etkisi özellikle kış aylarında karayollarında görülen kar yağışlarına bağlı olarak buzlan-ma ve kayganlaşmadır. Bolu Dağı, Gülek Boğazı, Kızıldağ vb. kesimlerde sık sık buzlanma olaylarına rastlanır. Yurdumuzun özellikle Doğu ve Güneydoğu AnadoluBölgesi'nde kış aylarında görülen diğer olumsuz bir etken de kar yağışları dolayısıile yolların ulaşıma kapanmasıdır. Karla mücadele ekipleri tarafından anayol güzergahları açılmakla birlikte birçok kasaba hatta kentle bağlantı bazen 1-2 ay boyunca kesilebilmektedir. Yola çığ düşmesi veya Karadeniz Bölgesi'nde olduğu gibi aşırıyağışlar sonucu oluşan heyelanlar ulaşımı olumsuz yönde etkiler.


2 5 2
2012-12-19T18:16:09+02:00

http://egitek.meb.gov.tr/aok/Aok_Kitaplar/AolKitaplar/Cografya_7/5.pdf

0