Cevaplar

2012-12-22T13:28:20+02:00

Özellikle “et(mek), eyle(mek), ol(mak), kıl(mak), buyur(mak)” eylemleri çoğunlukla bir eylemi bir yargıyı tek başlarına ifade edemez, bu nedenle de tek başlarına yüklem olamazlar. Bu durumda bu eylemler, kendilerinden önce gelen bir ad ya da ad soylu sözcükle birleşmek suretiyle kesin bir yargıyı ifade edebilirler. Bu oluşuma,yardımcı eylemle kurulan bileşik eylem denir.

 

Ad/ad soylu sözcük + yardımcı eylem = Yardımcı eylemle kurulan bileşik eylem

 

Örnek:

 

Pişman + ol(mak)                      Bütün yaptıklarına pişman olacak.

 

Yardım  + et(mek)                      Ödevlerimi yaparken bana yardım etti.

 

His+et(mek)                                Olacakları önceden hissettim.

 

Kabul+eyle(mek)                        Dualarımızı kabul eyle.

 

Şükür+et(mek)                            Biz buna şükredelim.        

 

 

Yardımcı Bileşik Eylemle İlgili Uyarılar

 

-Et(mek), eyle(mek), ol(mak), kıl(mak) sözcükleri, kimi durumlarda tam (asıl) eylem olup, tek başlarına kesin bir yargı bildirirler. Böyle durumlarda yardımcı eylem (bilgi yelpazesi.net) olarak kabul edilmezler.

 

Örnek:

 

Bu masa buraya daha iyi oldu. (uydu)

      

Yarın orada olurum. (bulunurum)

 

 

-Bu sözcükler tam (asıl) eylem olduklarında tek başlarına yüklem görevi üstlenirler.

 

Örnek:

 

Bahçemizdeki meyveler iyice oldu. (olgunlaştı)

 

 

-Yardımcı eylemle kurulan bileşik eylemlerde, ad ve ad soylu sözcüklerde ses düşmesi veya ses türemesi meydan gelirse, bunlar yardımcı eylemle bitişik yazılır.

 

Örnek:

 

Kahır+ol-               kahrol-

 

       Zan+et-                  zannet-

 

       Hapis+ol-              hapsol-

 

       Red+et-                 reddetmek-

 

 

-Ad ve ad soylu sözcük, yardımcı eylemle birleştiğinde herhangi bir ses olayı meydana gelmemişse, bunlar yardımcı eylemden ayrı yazılır.

 

Örnek:

 

Arz et-

 

Hak et-

 

Yetkili kıl-

 

İhmal et-

1 5 1
  • Eodev Kullanıcısı
2012-12-22T13:28:21+02:00

Bu araba, o kadar etmez. (“Etmez” tek başına basit bir eylemdir.)
(“kadar etmez” yapısının bir anlamı olmadığına dikkat edelim.)
Tamam, şimdi oldu. (“Oldu” tek başına basit bir eylemdir.)

1 5 1