Cevaplar

2012-12-29T15:53:54+02:00

1 parmak = 12 hat = 0,03157 m
1 hat = 12 nokta = 0,00263 m
1 nokta = 0,00022 m
1 kulaç = 2,5 zirai =1,895 m (ip boyu, su derinliği, kuyu derinliği vb. için)
1 kara mili = 2500 zirai = 1895 m (kara yolculuğundaki mesafeler için)
1 fersah = 3 mil = 7500 zirai = 5685 m
1 berid ( menzil) = 4 fersah = 12 mil = 30900 arşın = 22740 m
1 merhale = 2 berid = 45480 m
1 çarşı arşını = 8 rubu (urup) = 0,680 m (kumaş için)
1 rubu = 2 kirah = 0,085 m
1 kirah = 0,0425 m
1 endaze = 8 rubu (urup) = 0,650 m (artan ipekli fiyatlarına karşılık konulan ölçü birimi)



0
2012-12-29T15:58:36+02:00

Osmanlı  İmparatorluğu zamanında 75,8 cm'lik zirai mimari (veya sadece  zirai),  68 cm uzunluğundaki çarşı arşını vardı. Daha sonra ipekli  fiyatlarının  artması dolayısı ile fiyatı yükseltme yerine ölçü birimi  kısaltılarak  65 cm'lik Fars kökenli endaze birimi kullanıldı. III. Selim  abanoz  ağacından bir prototip olarak 1 zirai mimari yaptırdı. Bunun bir  tarafı  24 parmağa ve her parmak 10 hat'ta bölündü. Böylelikle bu  bölümle  basımevinde kullanılan punto büyüklükleri de alınabilecekti.  Diğer  tarafı sadece 20 eşit parçaya bölündü. Zirai mimari, arşın ve  endaze  ölçü birimlerinin ast ve üst katları aşağıda gösterilmiştir.
: 1 zirai mimari = zirai = mimari arşını = 2  ayak ( kadem) = 0,75774 m =   24 parmak = 288 hat = 3456 nokta(yol, sokak uzunluğu, bina yüksekliği   vb. için)
  1  parmak = 12 hat = 0,03157 m    1  hat = 12 nokta = 0,00263 m   1  nokta = 0,00022 m   1  kulaç = 2,5  zirai =1,895 m (ip boyu, su derinliği, kuyu derinliği  vb. için)   1  kara mili = 2500 zirai = 1895 m (kara yolculuğundaki mesafeler için)    1  fersah = 3 mil = 7500 zirai = 5685 m   1  berid ( menzil) = 4 fersah = 12 mil = 30900 arşın = 22740 m   1  merhale = 2 berid = 45480 m   1  çarşı arşını = 8 rubu (urup) = 0,680 m (kumaş için)   1  rubu = 2 kirah = 0,085 m   1  kirah = 0,0425 m   1  endaze = 8 rubu (urup) = 0,650 m (artan ipekli fiyatlarına karşılık   konulan ölçü birimi)
Uzunluk ölçü birimlerinde ters  dönüşümler 

Eski Alan Ölçü Birimleri   
   1  arşın (zirai) ²= 0,57417 m²= 4 ayak²   1  dönüm (yeni) = 2500 m²   1 dönüm (büyük) = 2720 m²   1 dönüm (atik) = 4  evlek = 1600 zirai² = 918,672 m² (bir kenarı 40   arşın (zirai) olan kare)   1 atik evlek = 400 arşın²= 229,668 m²   1 yeni evlek = 250 m²   1  cerip = 3600 zirai²= 2067,012 m²   1 ayak² = 144 parmak²= 0,14354 m²   1 parmak² = 144 hat²= 0,00099751 m²   1 hat² = 144 nokta²= 0,000006927 m²   1 çarşı arşın² = 0,46240 m²   1 urup² = 0,007225 m²   1 kirah² = 0,0018062 m²  1 endaze² = 0,422500 m²   1 urup² = 0,0066015 m²   1 kirah² = 0,0016504 m²Alan Ölçü Birimlerinde Ters  Dönüşümler 
   1 m² = 1,740450 zirai²= 1 zirai²+ 426 parmak² + 71,89 hat²    1 m² = 2,162629 çarşı arşın² + 2 arşın² + 10 rubu² + 1,63 kirah²  1 m² = 2,366887 endaze² + 2 endaze² + 23 rubu² + 1,9 kirah²  1 ar = 0,1087781 dönüm = 174 zirai² + 25 parmak² + 133,24 hat²
Eski Ağırlık Ölçü Birimleri  
Ağırlık ölçü birimi de uzunluk ölçü birimi gibi farklılıklar   gösteriyordu. Şimdi kullanılan ağırlık birimi kilogram olup 0 derecede   bir desimetreküp suyun ağırlığı olarak tanımlanmış ve Uluslararası Ölçü   ve Ağırlık Birliğinden Türkiye'ye bir örnek verilmiştir.  
1874 yılı  iridyumlu  platin alaşımından 1928/29 da yapılmış olan 42   nolu Türkiye milli kilogram prototipinin kullanılmasında gösterilen   dikkatsizlik ve özensizlikten dolayı bozulduğunun anlaşılması üzerine   1953 yılında yapılan 54 numaralı prototipi ile değiştirilmiştir. 
  1  okka (kıyye) = 400  dirhem = 1282,945 gr (1280 gr)     1  batman = 6  kıyye = 7,544 kg   1 kantar = 44 kıyye = 100  ludre = 56,320 kg   1  çeki = 4  kantar = 176 kıyye = 225,798 kg   1  tonilato = 1000 kg = 4 çeki + 1 kantar + 37,4 okka   1 tonilato = 17 kantar + 31 okka + 183 dirhem   1  miskal = 1,5 dirhem =  4,8 gr   1 dirhem = 4 dünük = 3,2 gr   1  dünük = 4 kırat   1 kırat = 4  bakray = 1/24 misgal   1 bakray = 4  fitil   1 fitil = 2  nekir   1 nekir = 2  kıtmir   1 kıtmir = 2  zerre Eski Alan Ölçü Birimleri

  1  arşın (zirai) ²= 0,57417 m²= 4 ayak²     1  dönüm (yeni) = 2500 m²   1 dönüm (büyük) = 2720 m²   1 dönüm (atik) = 4  evlek = 1600 zirai² = 918,672 m² (bir kenarı 40   arşın (zirai) olan kare)   1 atik evlek = 400 arşın²= 229,668 m²   1 yeni evlek = 100 m²   1  cerip = 3600 zirai²= 2067,012 m²   1 ayak² = 144 parmak²= 0,14354 m²   1 parmak² = 144 hat²= 0,00099751 m²   1 hat² = 144 nokta²= 0,000006927 m²   1 çarşı arşın² = 0,46240 m²   1 urup² = 0,007225 m²   1 kirah² = 0,0018062 m²  1 endaze² = 0,422500 m²   1 urup² = 0,0066015 m²   1 kirah² = 0,0016504 m²
Alan Ölçü Birimlerinde Ters  Dönüşümler  
   1 m² = 1,740450 zirai²= 1 zirai²+ 426 parmak² + 71,89 hat²     1 m² = 2,162629 çarşı arşın² + 2 arşın² + 10 rubu² + 1,63 kirah²  1 m² = 2,366887 endaze² + 2 endaze² + 23 rubu² + 1,9 kirah²  1 ar = 0,1087781 dönüm = 174 zirai² + 25 parmak² + 133,24 hat²
Ters Dönüşümler  
   1 kg = 312,5 dirhem = 0,781257 kıyye (okka)    1 kg = 0 okka + 311 dirhem + 12,5225  kırat  

0