Cevaplar

  • Eodev Kullanıcısı
2012-12-31T14:57:29+02:00

Şiddet ve Büyüklük: Genellikle bir uyarıcının şiddeti ya da büyüklüğü arttıkça bu uyarıcının algılanma olasılığı da artar. Örneğin, şiddetli bir gürültünün algılanma olasılığı zayıf bir sesten, parlak bir rengin algılanma olasılığı da donuk bir renkten daha fazladır. Benzer şekilde, yan yana duran bir kaç binadan en yüksek olanı diğerlerinden daha çabuk algılanacaktır.

Kontrast: Birlikte bulunduğu uyarıcılarla kontrast oluşturan bir uyarıcının algılanma olasılığı daha yüksektir. Örneğin, siyah elbiseli bir grup insan arasındaki beyaz elbiseli bir kişinin algılanma olasılığı, bu gruptaki diğer kişilere oranla da ha yüksektir.

Hareket: Hareket halindeki nesnelerden gelen uyarıcıların algılanma olasılığı, sabit nesnelerden gelen uyarıcılardan daha yüksektir.

Tekrar: Tekrar bir uyarıcının algılanma olasılığını arttıran bir başka etkendir. Örneğin, yanıp sönen bir ışığın algılanma olasılığı, sabit bir ışığın algılanma olasılığından daha yüksektir.

Gariplik ve Yenilik: Belirli bir ortam için alışılmadık ya da garip olan bir uyarıcı, o ortam için doğal olan uyarıcılara oranla daha büyük bir olasılıkla algılanır. Örneğin, bir dershanede sıraların yanı sıra bir de karyola bulunursa, karyola sıralardan daha çok dikkatimizi çeker. Çünkü dershanede karyola bulunması alışıldık bir durum değildir.

Dikkati Belirleyen Bireysel Etkenler: Duyu organlarını etkileyen uyarıcılardan hangilerine dikkat edileceğini, uyarıcıların özelliklerinin yanı sıra, kısmen algılayan bireyin özellikleri de belirler. Dikkati belirleyen bireysel özelliklerden bazıları aşağıda belirtilmiştir.

İhtiyaçlar: Bireylerin ihtiyaçları hangi uyarıcılara dikkat edeceklerini ve dolayısıyla algılayacaklarını belirleyen önemli bir etkendir. Örneğin, aç olduğumuz zaman pişmekte olan bir yemeğin kokusunu daha büyük olasılıkla algılarız. İhtiyacımız olduğunu düşünüp buzdolabı almaya karar vermişsek, buzdolabı reklamlarına daha fazla dikkat ederiz.

Beklentiler: Bireylerin beklentileri de hangi uyarıcıları algılayacaklarını belirle yen bir etkendir. Örneğin, salonda misafirleriyle konuşan bir annenin içerde ağlayan bebeğinin sesini duyma olasılığı misafirlerine oranla daha yüksek olacaktır.

İlgiler: İlgiler hangi uyarıcıların algılanacağını belirleyen bir başka etkendir. Örneğin, otomobillere meraklı olan bir birey birçok otomobil arasında bulunan yeni bir modeli, böyle merakı olmayan bireylerden daha çabuk algılayacaktır.

Öğrenme: Daha önceki öğrenmelerin de algı üzerinde önemli etkileri vardır. Geçmişte öğrendiklerimiz gerek hangi uyarıcılara dikkat edeceğimizi, gerekse bu uyarıcılara vereceğimiz anlamları büyük ölçüde etkilemektedir.

Duyu organlarımızı etkileyen uyarıcılardan hangilerinin algılanacağını belirleyen etkenler konusunda psikologların topladıkları bilgiler günlük yaşamda çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Örneğin, trafik ışık ve işaretlerinin düzenlenmesinde tekrar ve şiddet gibi uyarıcı özelliklerden yararlanılmaktadır. Reklamcılar, dikkat çekmek amacıyla reklamlarında şiddet, tekrar, hareket, gariplik gibi uyarıcı özelliklerine ve ihtiyaç, beklenti gibi bireylerin özelliklerine ilişkin etkenlere yer vermektedirler.

0