Cevaplar

2012-12-30T20:06:35+02:00

Ilk türk devletlerinde kültür ve medeniyet

1)- DEVLET YÖNETİMİ 

A) DEVLET: İslamiyetten önce Türkler devlete İL veya EL demişlerdir Hükümdarların Ünvanları: Türkler Hükümdarlarına Şanyü,Tanhu, Hakan, Han, Yabgu, İlteber, İdi-kut, Erkin gibi ünvanlar vermişledir 
Türk Hükümdarlarının Tahta Çıkışı Tarih Boyunca Kaç Değişik Şekilde Meydana Gelmiştir? 
1- Hanedan üyeleri arasında siyasi ve askeri mücadeleyi kazanan hükümdar olarak tahta çıkıyordu (En sık rastlanan durum) 
2- Hükümdarın rakipsiz aday olması(Bu durumda taht kavgası olmadan başa geçiyordu
3- Seçim Usulü (Kengeş, toy veya kurultay denilen devletin ileri gelenlerinden oluşan meclisin toplanarak hanedan üyelerinden birini tahta geçirmesi 
4)-Ekber ve Erşed(En yaşlı ve Olgun) olanın başa geçmesi (Bu yöntem III Ahmet zamanından itibaren sadece Osmanlı Devletinde uygulanmıştır Kimler Türk Devletlerinde Hükümdar Olabilirdi? 
Hanedandan olan bütün erkeklerin hükümdar olma hakları vardı (Kardeşler, kardeş çocukları, amca, amca çocukları ve diğer hanedan üyeleri

Kut Anlayışı Nedir? 
Türkler devleti yönetme yetkisinin TANRI tarafından verildiğine inanıyorlardı Tanrı tarafından verilen bu yönetme hakkına KUT diyorlardıKUT'un kan yoluyla hükümdarın tüm erkek çocuklarına geçtiğine inanıyorlardı 

Kut Anlayışı Türk Devletlerini Nasıl Etkilemiştir? 
Bütün hanedan üyelerinde KUT olduğundan kendine siyasi ve askeri bakımdan güvenen kişi TAHT KAVGASINA girebiliyordu Bu durum Türk devletlerini ya iç savaş sonucu istkrarsızlığa, yada bölünmeye ***ürüyordu.

İkili Yönetim (Çifte Krallık) Nedir? 
Türk Devletlerinde hükümdar yönetimi kolaylaştırmak için ülkeyi SOL(Doğu) ve SAĞ(Batı) olmak üzere ikiye ayırırdı Ortada (Merkezde) ise asıl hükümdar bulunurdu Sağ ve Solda ise Hanedan üyelerinden YABGU'lar bulunurdu 

B) MECLİS VE HÜKÜMET: Türk Meclislerine TOY, KURULTAY veya KENGEŞ denilirdi Kurultay'da devletin ana meseleleri görüşülür, hükümdarın ölümü, savaş veya milli felaketlerde kurultay toplanırdı AYGUCI : Hükümet başkanı(başbakan) 
BUYRUK : Bakan 
TAMGACI: Dış siyaset işlerini yürüten görevliler 
Eski Türk Devletlerinde diğer devlet görevlileri şunlardı: 
TİGİN: Hükümdar çocukları (Tekin) 
ŞAD : Diğer Hanedan mensupları Bunların dışında İnal, inanç, tarkan, bağa, tudun, çor, külüğ, apa, ataman gibi devlet görevlileri de vardı 


6)- EKONOMİK HAYAT: Göçebe bir hayat yaşayan Türkler belirli iki merkez arasında (yaylak-kışlak) hayatlarını sürdürürlerdi 
* Hayvancılık temel geçim kaynağıydı Koyun, keçi, at en çok beslenen hayvanlardı Bunun dışında sığır, katır ve deve de yetiştirilirdi Beslenme ve giyimde hayvan ürünlerinden yararlanır ve bunları satarak geçimlerini sağlarlardı 
* Tarım da gelişmişti Arpa, buğday, darı gibi tahılları yetiştiriyorlardı 
* Savaşlarda elde edilen ganimetler ve devletlerden alınan vergiler gelir kaynaklarıydı 
* Ticaret önemli bir gelir kaynağıydı Türk ülkeleri İPEK YOLU üzerindeydi 
NOT: Çin-Türk mücadelesinin temel nedeni İpek Yoluna hakim olmaktı 
* Ayrıca Hazar ve Bulgar ülkelerinden başlayıp, Ural, Sibirya ve Altaylar üzerinden Çin'e giden yola KÜRK YOLU deniliyordu Türkler bu yolun üzerinde de olduklarından sanar, samur, kunduz, vaşak gibi av hayvanlarının kürklerinin ticaretini yapıyorlardı 

7)- YAZI, DİL VE EDEBİYAT: Türkler tarih boyunca Göktürk, Uygur, Soğd, Brahmi, Süryani, Arap, Kiril ve Latin alfabelerini kullanmışlardır 
Göktürk (Orhun) Alfabesi: 38 harften meydana gelir Göktürk yazısına ilk defa Orhun Nehri kıyısındaki kitabelerde rastlandığı için ORHUN ALFABESİ de denir 

Uygur Alfabesi: 18 harften meydana gelir Uygurlar bu alfabeyi Soğd alfabesinden yararlanarak hazırlamışlardır 

Başlıca Türk Destanları: 
Hunların(Oğuzların)--> Oğuz Kağan Destanı 
İskitlerin (Saka)------> Alper Tunga Destanı 
Göktürklerin----------> Ergenekon Destanı 
Uygurların------------> Göç ve Türeyiş Destanları 
Kırgızların-------------> Manas Destanı 

Orhun Yazıtları (Göktürk Kitabeleri): Türklerin en eski kitabeleri VI yüzyıla ait YENİSEY kitabeleri ile, VIII yüzyıla ait ORHUN KİTABELERİ'dir Yenisey kitabeleri Kırgızlar'ın mezar taşlarına yazdıkları yazılardı Orhun Kitabeleri II Göktürk Devleti zamanında Bilge Kağan, Kültigin ve vezir Tonyukuk adlarına dikilmişlerdir YOLLUĞ TİGİN isimli bir Türk prensi tarafından yazılmışlardır Bu yazılar 1893 yılında Danimarkalı Bilgin THOMSEN tarafından okunmuştur 

Orhun Yazıtlarının Önemi: 
a)- Türk Tarihinin ve Türk Edebiyatının ilk yazılı belgeleri olmaları bakımından önemlidir 
b)- Bu kitabelerden Türklerin o günkü yaşayışlarını, inançlarını öğreniyoruz Ayrıca kitabeler gelecekteki Türk Milleti içinde çarpıcı öğütler vermesi bakımından önemlidirler 

8)- BİLİM VE SANAT: 
* Türkler 1 yılı 365 gün 6 saat olarak hesaplayarak, 12 hayvanlı Türk Takvimini oluşturmuşlardır 
* Uygurlar tahta harflerden matbaayı ve pamuktan kağıdı yapmışlardır 
* Madencilikte özellikle de demircilikte ileri gitmişlerdir (Kazakistan'ın başkenti Alma Ata yakınlarında bir kurgandan çıkarılan "Altın Adam Heykeli" Türk maden sanatının ne kadar geliştiğini gösterir
* Eşya ve binalarda HAYVAN USLUBÜ denilen, hayvan figürlerini kullanmışlardır 
* HALI Türklerin Dünya medeniyetine bir katkısıdır (Altaylarda Pazırık Kurganı'nda bulunan halı dünyanın en eski halısıdır)


0