Cevaplar

2012-12-31T08:51:45+02:00

Bilgi teorisi bilginin mahiyeti, kaynağı değe-156ri ve sınırını inceleyen felsefe dalıdır. Gnoseo-loji bu bakımdan ontolojinin karşıtı bir anla­mı ihtiva eder. Ontoloji doğrudan doğruya varlığın bir kavramı olurken, gnoseoloji anla­mında bilgi teorisi varlık hakkındaki bilginin teorisi demektir. Epistemoloji anlamında bil­gi teorisinden de farklılık gösterir. Gerçekten epistemoloji, bilimlerin başvurduğu kavram, yöntem, İlke ve varsayımları a posteriori (de-neysonrası) bakımdan inceler; bilimlerin ger­çek ve tarihi gelişimini araştırır, dolayısıyla bi­lim felsefesiyle yakınlık gösterir. Bunakarşılık gnoseoloji, bilgi faaliyetinin veya yeteneğinin genci ve a pıioıi (önsel) bir çözümlemesi şek­linde ortaya çıkarki, evren hakkındaki her tür­lü bilgide varolan temel kavramları konu edi­nerek inceler. Nitekim Kant’ın uyguladığı mantıksal yöntem, gnoseolojiktir. Demek oluyor ki, bir anlamda bilgi teorisi bilgi eyleminde özne ile nesne arasındaki iliş­kinin incelenmesidir. Burada şu soru önem ta­şımaktadır: bilgimiz, nasıl ve ne ölçüde dışı­mızda var olana benzemektedir? Aynı doğrul­tuda çağdaş anlayış bu soruyu şu şekilde sor­mayı yeğlemektedir: Bilen Özneninbelli bir ta­biatı bulunmaktadır; bilen, düşündüğü zaman bu taîbat kendisini bilgiye nasıl yansıtmakta­dır? Bilgimizde bu tabiatın rolü nedir? Kısaca­sı bilgi ve düşüncenin değeri nedir? Bu anlamda bilgi teorisi, bilginin tanımlan­ması, türlerinin ayrımı, kaynaklarının tesbiti, değer ve sınırının belirlenmesi incelemeleri­nin bütünüdür. Yani insan bilgisinin mahiyeti, genel olarak yöntemi, mekanizması ve kapsa­mı üzerinde bir incelemedir. Bu konuda önce­leri şöyle bir ayrımın yapıldığı gözlemlenmek­tedir.

0