Cevaplar

2013-01-03T21:34:09+02:00

Evsel, endüstriyel, tarımsal ve kimyasal atıkların hızla kirlettiği Karadeniz, balıkların yanında insan sağlığı açısından da büyük risk oluşturuyor.

Sinop Su Ürünleri Fakültesi bilim adamlarının sudaki metal kirliliğini saptamak amacıyla dip balıklarının taşıdığı iz elementler (ağır metaller) üzerine yaptığı araştırma, Barbun, mezgit, izmarit balığı, dikenli vatoz, Akdeniz midyesi ve deniz salyangozunun civa, kobalt, çinko, kurşun, bakır ve kadmiyum gibi metal elementleri taşıdıklarını tespit etti. Sinir, kas fonksiyonları, solunum, dolaşım, bağışıklık sistemi, hormonal denge kaybı, davranış, büyüme ve üreme gibi birçok hayati fonksiyonunu olumsuz etkileyerek geri dönüşü olmayan zararlara neden olabilen balıklardaki zehirli metaller, ölüme dahi sebebiyet verebiliyor.
Çevre problemlerinden birisi olan su kirliliği en çok Karadeniz'de yaşanıyor. Birçok nehirden denize dökülen kimyasal maddeler, boyalar, petrol ürünleri, endüstriyel, evsel ve modern tarım atıkları denizi hızla kirletiyor. Deniz suyunda partikül, metal iyonları, organik ve inorganik bileşikler şeklinde bulunan kirletici metaller, canlı ekosistemini zehirliyor. Karaciğer, iç organ, böbrek ve dalak gibi organlarında biriken ağır metaller ise tüketimle insanlara geçebiliyor. Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi bilim adamlarının 5 dip balığı üzerinde yaptığı araştırma ve analizlerde, balıklarda kurşun, kadmiyum ve kobalt, yumuşakça türlerinde ise kobalt ve kurşun çıktı. Bunlarda ölçüm değerleri sınırın altında, midye ve deniz salyangozunda ise yüksek bulundu. Bilim adamları şimdi Karadeniz'de 44 familyaya ait toplam 94 türde de iz elementleri bulunmasından endişe ediyor.
Cihan Haber Ajansı'na (Cihan) konuşan Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Fakültesi Temel Bilimler Bölümü Başkanı Prof. Dr. Levent Bat, yapılan araştırmalarda bazı balıkların karaciğer, iç organ, böbrek ve dalak gibi organ ve dokularında yüksek derecede metal biriktirdiklerinin belirlendiğini söyledi.
Prof. Dr. Bat, "Balıklar metalleri vücut yüzeyinden, solungaçlardan, su içerek veya besin alımı sırasında yutarak sindirim yoluyla alabiliyor. Özellikle kadmiyum, civa, kurşun ve kromu aktif doku ve organlarında biriktirebiliyor. Yapılan çalışmalar, karaciğer, iç organ, böbrek ve dalak gibi organ ve dokularında yüksek derecede metal biriktirdiklerini gösteriyor. Bu metallerin balık dokularında artması, toksit etki yapabilir. Bu balık ve diğer canlıları tüketen insanların sağlığı da tehlikeye girebilir, hatta ölümlere neden olabilir." dedi.

0
2013-01-03T21:34:30+02:00

Ağır metallerin tümü sağlığımız için zararlı mıdır?

Hayır değildir. Vücudumuz yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için yaklaşık 60-70 adet ağır metale ihtiyaç duymaktadır. Demir ve Çinko bunların başında gelmektedir.

Ağır metallerin sıklıkla kullanıldığı endüstriler nelerdir?

Termik santraller, gübre sanayi, demir-çelik-çimento sanayii, boya endüstrisi, otomotiv endüstrisi, cam sanayi vb.

Ağır metaller canlı bünyesine nasıl geçer?

Solunum, sindirim ve cilt yoluyla bu metalleri bünyemize alabiliriz. Ağır metallerin bazıları canlı organizmalar tarafından metabolize edilemezler (yani kullanılamazlar- örneğin demir kan hücrelerinde hemoglobin için oksijen taşınmasına yardım ederken, Bakır, Aluminyum, Kurşun, Arsenik, Platin, Civa gibi ağır metaller canlı bünyesinde kullanılmaz sadece birikir.) Bu tür ağır metaller canlı bünyesinde birikmesi dışında yediğimiz canlı organizmalarla taşınır (biyoakümülasyon).

Örneğin, yakınında ağır metallerin kullanıldığı bir endüstri olan bir sahil kasabası düşünün. Bu tesisin ürettiği atıksuyun denize arıtılmadan verildiğini düşünün. Denizde yaşayan canlıların bu suda yaşadığını ve beslendiğini düşünün. Balıkçınınızın buradan avlandığını düşünün. Sizin aldığınız balığın bu ağır metalleri barındırma ihtimali çok yüksektir.  Bünyesinde ağır metal biriktiren küçük balıkları yiyen büyük balıkların bünyesinde çok daha fazla ağır metal birikecektir. Biz de o büyük balığı yiyeceğimize göre, en büyük ağır metal birikmesi biz insanoğlunun vücudunda olacaktır. Matruşka bebek mantığı yani. Dipte yaşayan balıklardaki tehlike daha fazla. Çünkü deniz dibine çöken ağır metallerle bu balıkların karşılaşma oranı yüksek. Suyu süzerek beslenen deniz canlıları için ise tehlike daha da yüksek (örnek: midye vb.)

0