Cevaplar

  • Eodev Kullanıcısı
2013-01-04T17:47:52+02:00

9- BİLEŞİK SÖZCÜKLERİN YAZIMI

İki ya da daha çok sözcük bir araya gelerek yeni bir varlığı ya da kavramı karşılıyorsa buna "bileşik sözcük" de-nir.

Bileşik sözcükler; anlam kayması, yapısal değişme ve tür değişmesi yoluyla oluşur. Bileşik sözcükler, anlamca bü-tündür. Tek bir kavramı ya da varlığı karşılar. Biçimce de bir bütündür. Sözcükleri arasına çekim ekleri, yapım ekleri ya da başka bir sözcük sokulamaz.

İki ya da daha çok sözcüğün bileşik sözcük olup olmadığını anlamanın yazım yönünden önemi büyük¬tür. Bunun için iki önemli yol izlenir:

1 4 1
  • Eodev Kullanıcısı
2013-01-04T17:48:07+02:00

Yukarıdaki örnekler incelendiğinde, Çanak-kale, Pamuk-kale, hanım-eli, ak-baba vb. iki ayrı sözcükten meydana geldiği ve iki ayrı sözcüğün kendi anlamları dışında yeni anlamda bir sözcük oluşturduğu görülür.





Türkçede birleşik sözcükler şu yollarla oluşturulur.

1.        İki sözcüğün araya ek alamayacak biçimde birleşmesiyle oluşurlar.

Yukarıda örneklerde gördüğümüz açıkgöz ve hanımeli sözcüklerini inceleyelim.

Açıkgöz uyanık, çıkarını düşünen kişi demektir. Açık ile göz sözcükleri birleşerek yeni anlamlı bir sözcük oluşturmuştur. Hanımeli bir çiçek adıdır. Aynı sözcük hanım eli biçiminde yazılırsa isim tamlaması olur.

En az birisinin gerçek anlamının dışında kullanılmasıyla oluşurlar. ateşböceği, yerelması, adamotu vb.

Ses aşınmasıyla (ünlü düşmesiyle) oluşurlar cuma-ertesi            cumartesi

1 5 1