Cevaplar

2012-10-05T12:34:33+03:00

 

 

Neyini açacak geniş zamanı soruyor işte spam yapma uyarı bildirildi!

 

Geniş Zaman Eki 
Fiil kök veya gövdesine gelerek söz konusu olan işin vb. geçmiş, şimdiki ve gelecek zamanların tümüne ait olduğunun, yani her zaman tekrarlandığının bildirilmesini sağlar:

Seni ancak ebediyyetler eder istiab.
Ağlarım, ağlatamam; hissederim, söyleyemem
Yaş otuz beş! yolun yarısı eder.
 
Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol;
Sallanmaz o kalkışta ne mendil ne de bir kol.
 
Her duvar, her kovukta şimdi niye
Bir büyük göz niyaz eder, ağlar
"Bitsin artık bu gizli şüphe!" diye?
 
Bu ek zaman anlamını yitirip yapım eki olarak da kullanılarak sıfat-fiiller yapar; bu sıfat-fiiller de isimleşebilir:
Benzer soruları daha önce cevaplamıştım.
Seninki çekilir dert değil.
Okur yazar oranı sürekli artıyor.
Uyurgezer, uçaksavar, yanardöner, benzerleri...
 
Geniş zamanın olumsuz çekiminde bu ekin kullanımı biraz izah gerektirir. Bazı şahıslarda olumsuzluk ekinden sonra geniş zaman eki gelmezken bazılarında da “z” olarak kullanılır:
Gel-i-r-im→gel-me-m        ek yok
Gel-i-r-sin→gel-me-z-sin        z
Gel-i-r→gel-me-z            z
Gel-i-r-iz→gel-me-y-iz        ek yok
Gel-i-r-siniz→gel-me-z-siniz    z
Gel-i-r-ler→gel-me-z-ler        z
 
Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol;
Sallanmaz o kalkışta ne mendil ne de bir kol.
1 4 1
2012-10-05T14:26:34+03:00

Eğer bir şeyin her zaman yapılabileceği belirtiliyorsa,buna ``geniş zaman``denir.

1 3 1