Cevaplar

2013-01-10T20:03:24+02:00

7 ve 24 ........................................................................................................

0
2013-01-10T20:03:47+02:00

 Mondros Ateşkes Anlaşması (30 Ekim 1918) ve Önemli Maddeleri, Ateşkes Anlaşmasının Osmanlı Devleti Üzerindeki Etkileri ve Sonuçları

Bulgaristan'ın savaştan çekilmesi Makedonya Cephesi'nin çökmesine, Osmanlı Devleti'nin Almanya ve Avusturya ile bağlantılarının fiilen kesilmesine neden oldu. Filistin ve Irak cephelerindeki yenilgiler üzerine, İttihat ve Terakki Cemiyeti 8 Ekim 1918'de hükümetten çekildi. Sadrazamlığa Tevfik Paşa getirildi. Fakat hükümeti kuramadı. 14 Ekim 1918fde Ahmet İzzet Paşa hükümeti kurdu ve ilk iş olarak da İtilâf Devletlerinden ateşkes isteğinde bulundu. Görüşmeler Limni adasının Mondros limanında, İngilizlere ait Agamemnon zırhlısında başladı. Görüşmelere İtilâf Devletleri adına İngiliz Amiral Calthrope (Kaltrop), Osmanlı Devleti adına Bahriye Nazırı Rauf (Orbay) Bey başkanlığındaki bir heyet katıldı. 27 Ekim 1918fde başlayan görüşmeler, 30 Ekim 1918'de sona erdi.

8 Ocak 1918 tarihli Wilson Beyannamesinin 12. maddesine göre, Osmanlı Devleti'nin Türklere ayrılmış bölgelerinde, herkes tarafından kabul görecek bir Türk egemenliğinin temin edileceği belirtilmişti. Ateşkes Anlaşması'nın imzalanmasında, bu maddenin etkisi büyük olmuştur. Ancak bu maddenin uygulanması ve olayların gelişimi, bu görüşün tamamen tersi yönünde gerçekleşmiştir.

Ateşkes Anlaşması'nın Şartları

25 maddeden oluşan Mondros Ateşkes Anlaşması'nın önemli maddeleri şunlardır:

1.  Çanakkale ve İstanbul Boğazları İtilâf Devletleri'ne açılacak; Karadeniz'e geçiş serbest
olacak;Çanakkale ve Karadeniz istihkâmları yine bu devletler tarafından işgal edilecek.

2.      Sınırların korunması ve iç güvenliğin sağlanması dışında, Osmanlı orduları derhal terhis edilecek; orduya ait tüm silâh, cephane ve askerî taşıtlar İtilâf Devletleri'ne teslim edilecek.

3.      Osmanlı savaş gemileri İtilâf Devletleri'ne teslim edilecek; İtilâf Devletleri'nin göstereceği Osmanlı limanlarında göz altında tutulacak.

4.      Tersane ve limanların, hükümet haberleşmesi dışındaki telsiz, telgraf ve kabloların denetimi İtilâf Devletleri'nin kontrolüne verilecek.

5.      Toros tünelleri, demir yollan İtilâf Devletleri'nin kontrolüne verilecek.

6.      İran içlerinde ve Kafkasya'da bulunan Osmanlı kuvvetleri, I. Dünya Savaşı öncesi sınırlara çekilecek.

7.      İtilâf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durum olduğunda herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkına sahip olacak (7. madde) ( Harita: 5).

8.      Ermenilere bırakılması düşünülen doğudaki altı ilde (Erzurum,Van, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ ve Sivas) herhangi bir karışıklık çıkarsa İtilâf Devletleri bu bölgeleri işgal etme hakkına sahip olacak (24. madde).

Mondros Ateşkes Anlaşması'nın Önemi

Mondros Ateşkes Anlaşması, Türklerin tarih boyunca imzaladığı en ağır şartları taşıyan antlaşmalardan biridir. Bu anlaşmanın şartları gereğince Osmanlı İmparatorluğu fiilen tarihe karışmıştır. Anadolu silâhsız ve savunmasız bırakılmış, Boğazlar'ın denetiminin İtilâf Devletleri'ne

 

 

geçmesiyle istanbul'un güvenliği tehlikeye düşmüş, Anadolu ve Rumeli ile bağlantısı kesilmiştir. Anlaşmanın 7. maddesi ile Osmanlı Devleti'nin toprakları İtilâf Devletleri'nin işgaline ve 24. madde ile de ileride kurulması tasarlanan Ermeni Devleti'ne zemin hazırlanmıştır. Böylelikle Osmanlı Devleti'nin elinde kalan son toprakların paylaşılmasının yolu açılmıştır. Mondros Ateşkes Anlaşması ile ilgili gerçeği Atatürk şu şekilde ifade etmiştir: "Osmanlı Hükümeti bu antlaşma ile kendini kayıtsız şartsız düşmanlara teslim etmeye muvafakat etmiştir. Yalnız muvafakat etmiş değil, düşmanların memleketi istilâsı için onlara muaveneti (yardımı) de vaad eylemiştir. Bu antlaşma olduğu gibi tatbik edildiği takdirde memleketin baştan nihayetine kadar işgal ve istilâya maruz olacağı şüphesizdir."

0