Cevaplar

2013-01-10T23:41:32+02:00

Torricelli kanunu, İtalyan bilim adamı Evangelista Torricelli'nin 1643 yılında deneyleri sonucunda bulduğu akışkanlar dinamiğine ilişkin bir teoremdir.

Torricelli kanunu, havanın ağırlığı olduğu ve atmosfer tabakasının üzerimizde bir basınç oluşturduğunu belirtir. Torricelli'nin cıva deneyi, bu basıncın 76 cm yüksekliğinde bir cıva sütununu dengeleyebildiğini göstermiştir.

Torricelli Deneyinin Yapımı

-1 m uzunluğundaki cam boruya cıva doldurulmuştur.

-Borunun kapağı kapatılmış ve boru ters çevrilip cıva dolu bir kaba(çanağa) doldurulmuştur.

-Cam borunun ağzı açılmıştır.

-Bir miktar boşalan cıva 76 cm seviyesinde dengelenmiştir.

Cıvanın Boşalmama Sebepleri

Cıva ağırlığı nedeniyle bulunduğu borunun tabanına basınç uygulamış ve açık hava basıncı tarafından itilmiştir.

Cıvanın Yüksekliğini Etkileyen Faktörler

1-Sıcaklık arttıkça maddelerin hacmi artar ve öz kütlesi azalır. Öz kütle azaldığı için (ağırlık azalır ve) cıva yüksekliği artar.

2-Deniz kenarından yüksekte yapılırsa açık hava basıncı azalacağı için cıva yüksekliği azalır.

3-Borunun üst kısmında hava varsa borudaki cıvaya basınç uygular ve cıva yüksekliği azalır.

4-Öz kütlesi cıvadan daha küçük olan sıvı kullanılırsa (sıvının ağırlığı azalacağı için) borudaki sıvı yüksekliği artar.

5-Deney nemli ortam yapılırsa hava moleküllerinin ağırlığı artacağı için açık hava basıncı artacağından cıva yüksekliği artar.

3 5 3
2013-01-10T23:41:44+02:00

• Toriçelli deneyi 00C sıcaklıkta kuru, nemsiz havada ve deniz seviyesinde (kenarında) yapılmıştır.
• Toriçelli deneyinde, uzunluğu yaklaşık 1 m (çapı 1 cm2) olan bir ucu açık cam boru cıva ile doldurulmuş, borunun ağzı kapatılarak ters çevrilip cıva çanağına daldırılmıştır. Cam borudaki cıva seviyesi bir miktar azalmış (cıva bir miktar cıva çanağına boşalmış), daha sonra denge sağlandığı için azalma durmuştur.
• Cam boruda denge sağlandığında cıva yüksekliği 76 cm olarak ölçülmüştür.
• Toriçelli deneyinde cam borudaki cıvanın tamamen boşalmamasının nedeni, cıvanın ağırlığı nedeniyle bulunduğu cam borunun tabanına uyguladığı basıncın açık hava basıncı ile dengelenmesidir. Açık hava, cıva çanağındaki cıvaya basınç uygular ve bu basınç Pascal prensibine göre cam borunun alt ucundaki cıvaya iletilir. (Atmosfer, kapalı kap olarak düşünüldüğü için ağzı açık olan cıva çanağındaki cıva basıncı her yöne aynen iletir).
• Açık hava basıncı, 76 cm yüksekliğindeki cıvanın uyguladığı basınca eşit olarak kabul edilir.

2 4 2