Cevaplar

2013-01-11T20:30:53+02:00
Başkomutanlık Yasasının Çıkarılması
(5 ağustos 1921)
   Eskişehir-Kütahya Muharebelerinde büyük bir toprak parçasının düşmana bırakılması TBMM’de moral bozukluğuna neden olmuştur.Özellikle Mustafa kemal Paşaya karşı olanlar bu harekatın sorumlusu olarak Mustafa kemal Paşayı görüp onu suçlamaya başlamışlardır.”Ordu çekilirken bu duruma neden olan kişilerin ordunun başında bulunmasını” istemişlerdir.
    Mustafa Kemal Paşaya karşı olanlar Onun başkomutan olmasını Meclis başkanlığı görevinden uzaklaşması için bir fırsat olarak görüyorlardı.Çünkü onlara göre Yunan saldırısını durdurmak mümkün değildi böylece bu saldırıyı durduramayacak olan Başkomutan gözden düşecekti.
    Mustafa Kemal Paşa yanlıları ise bu kötü durumdan orduyu kurtarabilecek tek kişinin Mustafa Kemal Paşa olduğuna inanıyorlardı.Böyle bir durumda Mustafa Kemal Paşa kendisine Başkomutanlık yetkisi ve TBMM’nin sahip olduğu bütün yetkileri geçici bir süre için verilecek olursa bu görevi üstleneceğini bildirmiştir.
   Mustafa Kemal Paşayı sevenlerle sevmeyenlerin Başkomutanlık konusunda birleşmeleri sonucunda 5 Ağustos 1921’de Başkomutanlık Yasası çıkarılarak TBMM’nin sahip olduğu bütün yetkiler ile beraber Başkomutanlık yetkisi üç aylık geçici bir süre için Mustafa Kemal Paşaya verilmiştir.Böylece Mustafa Kemal Paşa Erzurum Kongresi öncesinde 7-8 temmuz 1919 gecesi istifa ederek ayrıldığı askerlik görevine geri dönmüştür.
   Mustafa Kemal Paşa böylece devlet işlerinde tek başına hareket edebilme yetkisi kazanmıştır.Mustafa Kemal Paşanın bu kadar geniş yetkileri üstlenmesinin nedeni bu olağan üstü durumda çabuk karar alarak yine bu kararları çabuk uygulamak istemesidir.Daha sonra yapılan Sakarya savaşındaki başarıları nedeniyle kendisine olan güven artmış bu nedenle Başkomutanlık yetkisi 20 Temmuz 1922’ye kadar üçer aylık süreyle uzatılmış bu tarihten itibaren süresiz olarak uzatılmıştır.Başkomutanlık Kanunu Mustafa Kemal Paşanın 29 Ekim 1923’te Cumhurbaşkanı seçilmesine kadar yürürlükte kalmıştır...Alıntıdır......

1 5 1
2013-01-11T20:52:02+02:00

Mustafa Kemal’in Başkomutan Seçilmesi (5 Ağustos 1921)

Kanunun Çıkarılma Sebebi:

Olağan üstü durumdan dolayı kararların hızlı alınıp; hızlı uygulanması gerekiyordu.

Mustafa Kemal, millî iradeye olan saygısından dolayı başkomutanlık yetkisini meclisten sadece üç aylık kısa bir süre için istemiştir. Başkomutanlık yetkisi daha sonradan, Büyük Taarruz öncesinde süresiz olmak üzere (20 Temmuz 1922), iki defa uzatıldıysa da Cumhuriyet’in ilanı ile sona ermiştir.

 

Önemi:

1.Meclis ilk defa bütün yetkilerini bir kişiye ver­miştir.

2.Mustafa Kemal, tekrar askerlik mesleğine dön­müştür.

3.Mustafa Kemal, Kurtuluş Savaşını daha rahat idare etme imkânına kavuşmuştur.

Başkomutanın Yetki ve Sorumlulukları:

1.Meclisin tüm yetkilerini taşır.

2.Meclis kararı ile yetki süresi uzatılır.

3.Kararları kanun niteliğindedir.

4.Görev süresi dolmadan yargılanamaz

Açıklama:

Başkomutanlık süresinin uzatılması ve süresiz hale getirilmesi; meclisin Mustafa Kemal’e güvendiğini ve Mustafa Kemal’in başkomutanlık yetkisini iyi kullandığını gösterir.

3 5 3