Cevaplar

2013-01-14T22:41:29+02:00

BİRİNCİ DONEMİN GENEL ÖZELLİKLERİ (1860 - 1876)

1. 1860'ta Şinasi'nin Agâh Efendi ile çıkardığı ilk özel Türk gazetesi olan Tercüman-ı Ahval'in yayı­na başlaması Tanzimat edebiyatının da başlangı­cını oluşturur.

2. Bu dönemin başlıca sanatçıları Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Ahmet Mithat Efendi, Ahmet Vefik Paşa, Ali Bey, Ahmet Cevdet Paşa'dır.

3. Sanatçılar bir aydın sorumluluğuyla Osmanlı İmparatorluğu'nun sorunları ile yakından ilgilenmiş­ler, devletin kurtuluşunu genellikle mutlakıyetten meşrutiyete geçme idealine bağlamışlardır. Bu amaçla halka seslenmiş, Batı kültürünü halka ta­nıtmaya ve bu uygarlığın değerlerini topluma be­nimsetmeye çalışmışlardır.

4. Genel olarak "sanat toplum içindir" anlayışının benimsendiği görülür.

5. Dilde sadeleşmenin ilk adımları bu dönemde atıl­mış; fakat bu konuda istenen ölçüde başarılı olu­namamıştır. Tüm sanatçılarla savunulan dilde sa­deleşme düşüncesi, Şinasi ve Ahmet Mithat Efendi dışında uygulamaya pek geçirilememiştir.

6. Roman, hikâye, tiyatro, eleştiri, makale gibi Batı edebiyatından alınan türler ilk defa bu dönemde edebiyatımıza girmiştir.

7. Fransız İhtilali'nin etkisiyle hürriyet, eşitlik, adalet gibi kavramlar şiire girmiş; şiirin konu alanı geniş­lemiştir.

8. Şiirde Divan edebiyatında pek görülmeyen konu bütünlüğüne önem verilmiş, parça güzelliği yeri­ne bütün güzelliği amaçlanmıştır.

9. Divan edebiyatından gelen kaside, gazel, murab­ba, terkibibent... gibi nazım biçimlerinin kullanıl­masına devam edilmiştir. Aruz geleneği sürdürül­müş; hece ölçüsünün Türklerin ulusal ölçüsü olduğu savunulsa da heceyle yazılan şiirler birkaç denemeden öteye gitmemiştir. Nazım birimi ola­rak daha çok beyit kullanılmıştır.

10. Sanatçılar en çok romantizm akımından etkilen­mişlerdir. (Şinasi ve A.Vefik Paşa klasisizm'den etkilenmişlerdir.)



İKİNCİ DÖNEMİN GENEL ÖZELLİKLERİ (1876 - 1896)

*II. Abdülhamit'in Meclis-i Mebusan'ı kapattıktan sonra aydınlar üzerinde kurduğu baskı, "toplum için sanat" anlayışının Tanzimat'ın ikinci döne­minde sona ermesine yol açmıştır. Bu dönemde ortaya çıkan ikinci kuşak sanatçıları 1896'ya ka­dar Tanzimat ruhunu "sanat için sanat" anlayışıy­la sürdürmüşler ve bu tarihte doğan Servet-i Fünun topluluğuna zemin hazırlamışlardır.

1- Birinci dönemde savunulan ve kısmen de ol­sa uygulanan dilde sadeleşme düşüncesi ikinci dönemde ihmal edilmiş ve unutulmuş, bu yüzden Arapça-Farsça kelimeler yeniden çoğalmıştır.

2. Toplumla ilgili duygu ve düşüncelerin yerini ki­şisel duygu ve düşünceler almış; biçimsel ye­nilikler, teknik ve estetik açıdan yenileşme ça­baları sürmüştür.

3. Romantizm akımının yanında realizm ve natüralizm akımları da etkili olmaya başlamıştır.

4. Birinci dönem şairleri gibi bu dönem şairleri de heceyle yazdıkları birkaç şiir dışında genel olarak aruzu kullanmışlardır.

5. Divan şiiri nazım biçimlerinden uzaklaşılmaya başlanmış, Batı'dan alınan nazım biçimlerinin ilk örnekleri bu dönemde görülmüştür.

6. Roman ve hikâye alanında ilk döneme göre estetik bakımdan daha olgun ürünler verilmiş­tir.

7. Birinci dönemde halka ulaşmanın en etkili yol­ları olan tiyatro ve gazete, gücünü yitirmiş; oyunlar genellikle okunmak üzere yazılmış, dergicilik önem kazanmıştır.

8. Bu dönemin başlıca sanatçıları Recaizade Mahmut Ekrem, Sami Paşazade Sezai, Abdülhak Hamit Tarhan, Şemsettin Sami, Nabizade Nazım ve Muallim Naci'dir.

1 5 1