Cevaplar

  • Eodev Kullanıcısı
2013-01-15T16:40:26+02:00
Makaralar,palangalar  

Makaralar

Sabit bir eksen üzerinde dönebilen cisimlere makara denir. İki çeşit makara vardır;

 

a.  Sabit Makaralar

Dönme ekseninden, bir noktaya bağlı olduğu için, yük ile birlikte hareket etmeyen, sadece iş yapma kolaylığı sağlayan makaralardır.                                                                                                                              

 

Moment prensibinden,                                        
 F.r = P.r                                                                                                                                                   

 F = P   olur.                                                                                                                                        

Kuvvet=Yük                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                         
Sabit makaralarda kuvvet kazancı yoktur. Sadece kuvvetin yönü ve doğrultusu değişmiş olur.


b. Hareketli Makaralar

Yük ile birlikte hareket eden, hem iş yapma kolaylığı hem de kuvvetten kazanç sağlayan 
makaralardır.Yani çevresinden geçen ip çekildiğinde hem dönen hem de yükselip 
alçalabilen makaralardır. [Şekil - 6 (a)] Aynı ipte aynı gerilme kuvveti ola­caktır. 
P yüklü 2F kuvveti tarafından dengelenmiştir.



 

sistem dengede ise,                                                

SFy = 0   dır.                                                     

F+F = P 2F=P                                                 

F= P / 2 'dir.                                   

                    



Ağırlığı önemsenmeyen hareketli makarada kuvvetten kazanç 2 dir. Yoldan kayıpta 2 dir. Bunun anlamı, P yükünün 1 metre yükselmesi için ipin ucu 2 metre çekilmelidir.

Makaranın ağırlığını da hesaba katarsak Şekil 6 (b) deki gibi ipteki gerilme kuvveti dengeye göre,

2 F  =  P  +  G   olur.


Şekildeki gibi kuvvetle yatay doğrultu arasında a açısı olursa 



bu durumda kuvvetler bileşenlere ayrılıp denge yöntemleri 
uygulanarak F kuvveti bulunur. Sistem dengede olduğuna göre

 

2F . sina = P - G Şekil - 7 (a) daki sistem dengede olduğuna göre;

ZFy = 0

F + F = P dir.     2F=P

F =  P / 2 ' dir.

Şekil - 2.38 (b) deki sistem dengede olduğuna göre;

2F + 2F = P dir. 4F = P

F =   P / 4 'dür. 4

 

 

Palangalar

Hareketli ve sabit makara gruplarından oluşan sisteme palanga denir. Pangalar kuvvet kazancı sağlar. Palangalarda F ile P arasındaki ilişki makara sistemlerinde olduğu gibi dengenin birinci şartından bulunur.

Şekil - 8(a) daki aynı ipte aynı gerilme kuvvetleri olduğuna göre, her ipteki gerilme F dir. Hareketli makara grubunu dört ip taşımaktadır. O halde,                                                                               



                                                                                                                                                                        

S Fy  =  0
 4F  =  P ‘den  F = P/4 olur.

 Kuvvetten kazanç     P /  F = 4 dür.


Eğer makaraların ağırlıkları ihmal edilmemiş ise, sadece hareketli makaraların ağırlığı 
yüke ilave edilir ve aynı işlem tekrar edilir.

Şekil - 8 (b) deki palangada P ile F arasındaki ilişki denge şartından bulunur. Burada 
hareketli grubu taşıyan ip sayısı 5 dir. Her ipte aynı gerilme kuvveti olup, F kadardır.
 Sistem dengede olduğuna göre,

ZFy = 0   dır. 5F=G

 F  =  G / 5  'tir.


Not:
 Makara sistemlerinde ve palangalada, soruları dengenin şartlarına göre çözmek avantajlıdır. Bundan dolayı formül vermeyi uygun görmedik. ayrıca makara ağırlıkları verildiği zaman, sabit makaraların ağırlığı, tavana bağlanan ip tarafından dengelendiğinden kuvvete katkısı yoktur. hareketli makaraların ağırlıkları dikkate alınacaktır.

Şekil - 8 (b) de makara ağırlıkları P ise, denge şartından,

5F = G + 2P   olur. 


Eğik Düzlem

Küçük kuvvetlerle ağır yükleri istenilen yüksekliğe 

çıkarmaya yarayan basit makinadır. İş prensibine göre çalışır. 

Şekil - 9 deki eğik düz­lem için iş prensibi;

Kuvvet . Kuvvet Yolu = Yük . Yük Yolu 

F . l  =  G . h 'dir.                                                                                                  

l: Kuvvet yolu (eğik düzlemin uzunluğu)

h : Yük yolu (yüke paralel, eğik düzlemin yüksekliği)

P : Yükün ağırlığı

F : Yükü hareket ettiren kuvvet

Kuvvetten kazandırır, fakat yoldan kaybettirir.

 

0