Cevaplar

2013-01-16T13:46:27+02:00

Tohumlar bitkilerin nesillerini sürdürmelerini sağlar. Bazı meyveler tek tohumluyken, bazıları çok sayıda tohuma sahiptir. Tohumların farklı büyüklük, şekil ve sayıda olmaları farklı çevre şartlarına uyma yeteneklerini artırır ve nesillerinin devamını sağlar.
Akçaağaç tohumları helikopter pervanesi gibi dönerek düşer. At kestanesi ağacının yeşil renkli dikenli meyveleri içinde gelişen tohumlar, meyve olgunlaşınca yere düşer. Karahindiba bitkisinin tohumları rüzgârla çevreye dağdır. Böğürtlen, kuşlar tarafından yenilir ve tohumları kuşların dışkısıyla toprağa karışır. Tohumlar rüzgârla, suyla, hayvanlara yapışarak ya da hayvanlar tarafından yenilerek yayılır.

1 5 1
En İyi Cevap!
2013-01-16T13:46:53+02:00

Bitkilerin Tohumlarının Yayılma Yolları Nelerdir

Bitki tohumlarının yayılma yolları, bitkilerin yaşamış oldukları ortamın iklimsel dengelerine ve doğal yeryüzü yapısına göre değişkenlik arzetmektedir. Bitki tohumlarının yayılmasını genel olarak iki başlık altında inceleyebiliriz. Bunun birincisi bitki tohumlarının diğer hayvanları taşıyıcı unsur olarak kullanması yöntemi ile yayılmalarıdır. Hayvanların bedenine yapışarak kendilerini taşıdıkları gibi bazı tohumlar hayvanlar tarfından çiçekleri ile birlikte yenidlikten sonra sindrim sistemlerinde erimeyip dışkılama yöntemi ile yayılmalarını sağlamaktadırlar.Diğeride iklimsel şartların oluşturuduğu rüzgar ve yağmurlar yolu ile dağılım göstermeleridir. Bitki tohumları bazen hiç döllenmeden toprağa düşmeleri ile yerin altına gömülüp filizlene bildikleri gibi diğer cins tohum ile döllenmek zorunda olanlarıda vardır. Tohumlar yapı itibari ile en zor şartlara göre yaratılmışlardır. Uzun süre doğada tohumun içindeki çekirdeği saklayabilirler.

Birki tohumlarının yayılması Fen Bilimlerinde Koroloji olarak isimlendirlimektedir. Dünyaca ünlü bilim adamı Ernest Haeckel Krolojiyi şöyle tanımlamaktadır; "Belirli fauna ve flora alanlarındaki sistematik birimlerin coğrafi dağılışları,kökenleri ve bunların değişmelerinin araştırılmasıdır." Bitkiler fizyolojilerine uygun ortam bulduklarında yayılırlar ve bu ortamlarına bitki tohumlarının gen merkezi adı verilir. Mesela sığırkıyruğu otunun gen merkezi Orta Anadolu bölgesidir. Doğada bitki tohumları taksonomikve Diaspor diye iki şekilde yayılım göstererek üreme sağlarlar. Taksonomik yayılma biçimi az görülmektedir. Diaspor yani bitki tohumlarının göçü yeni yerleşim alamları oluşturmaları ise en yaygın şeklidir. Diasporlar, yer değiştirme yeteneğinde olup genellikle üreme organlarıdır. Örneğin spor, tohum veya meyve gibi bir çok hallerde diasporlar vejetatif kökenli özel organlar olabileceği gibi bitkinin değişikliğe uğramış kısımları, bitkinin tümü hatta bitki grupları da olabilirler.

Bitki tohumları genellikle aynı bitki değişik tipte diaspor meydana getirebilir. Böylece kuzey yarım kürenin orta bölgelerinde ormanların büyük bir kısmı örneğin meşe ve köknar normal olarak tohum üretirler, fakat bunlar dip sürgünü, çelik veya diğer aktif olan vejetatif kısımlarla da üreyebilirler. Örnek olarak su kamışı dünyanın büyük bir kısmına yayılmış durumdadır. Su kamışı bu yayılmayı tüysü meyvesi ile rüzgarlarla ve az çok yüzebilen rizomlarla, su ile de yapabilmelerine borludurlar. Bu arada bir kısım bitkiler çok fazla yayılma olanaklarına sahipken, bir çok bitkiler bundan yoksundurlar. Bitki türlerinin coğrafi alanlara yayılış şekilleri takım, familya, cins, ve türlere göre çok değişiklik göstermektedir. Yayılma ve çoğalma imkanları en fazla olan bakteriler, mantarlar ve algler gibi talli bitkilerdir. Buna karşılık Çiçekli bitkiler yayılma ve çoğalma olanakları daha kısıtlıdır. 

Bazı bitkilerin tohumları yoktur. Tohumları olan ve bu yolla yayılıp döllenen bitkilerin yayılma yolları aktif ve pasif olmak üzere iki kısımda incelenir; Otokori aktif yayılma, bitkiden oluşan tohumun yine aynı bitkinin kendi olanaklarını kullanarak yere düşüp etrafa yayılmasıyla gerçekleşmektedir. Allokoripasif yayılma, tohumların taşıyıcılar tarafından başka yerlere götürülmesiyle oluşmaktadır.

1 5 1