Cevaplar

2013-02-04T14:55:46+02:00

Anadolu Beylikleri

Anadolu Selçuklu Devleti yıkıldıktan sonra Anadolu yarımadası ikinci bir beylikler dönemi yaşadı. Bunun Sonucunda Küçük Beylikler Oluştı

Anadolu Selçuklu Devleti döneminde, Moğol istilası sırasında Anadolu Türkmenlerin yeni bir göç dalgasına sahne oldu. Maveraünnehir, Horasan ve İran bölgesinden gelen ve Moğolların önünden kaçan bir çok Türkmen Anadolu’ya yığıldı. Anadolu Selçuklu sultanları, kabileler (oymaklar) halinde gelen bu Türkmenleri, “uc” adını verdikleri Bizans’ın sınır bölgelerine yerleştirdiler. Böylece, Anadolu Selçuklu sultanları hem kendi Türkmenlerin kendi topraklarına zarar vermesini önlüyordu hem de Bizans ile kendi devletleri arasında bir tampon bölge oluşturuyordu. Çok akıllıca bir taktik değil mi çocuklar... Başlangıçta her beylik birer “uc” beyliği olarak kuruldu. Ama Anadolu Selçuklu Devleti’nin dağılması ile birlikte birer bağımsız beylik haline geldiler.

Osmanlı Beyliği

Osmanlı Beyliği 1299 yılında Osman Bey adındaki bir Türkmen beyi tarafından kuruldu . Osman Bey’in oymağı Oğuzların Kayı boyundandır ve 13. yüzyılın başında Moğol tehlikesinden kaçarak Anadoluya girmişlerdir. Önce Ankara yakınlarındaki Karacadağ bölgesine yerleştirilen bu oymak, daha sonra Ertuğrul Bey yönetiminde Söğüt ve Domaniç bölgelerine fethetti ve buralara yerleşti. Burada bir uc beyliği kurdular. 1281 yılında Ertuğrul’un ölümü üzerine beyliğin yönetimi oğlu Osman Bey’e geçti. Osman Bey beyliğini yeterince güçlendirdikten sonra 1299 yılında bağımsızlığını ilan etti. İşte dünyanın gelmiş geçmiş en büyük imparatorluklarından biri olan Osmanlı Devleti böyle kurulmuş oldu.

Germiyanoğulları


Germiyanoğulları da 13. yüzyılın başında Anadolu’ya geldiler. Beyliklerini Kütahya yöresinde kurdular. Bu beyliğin Yakub Bey adlı bir Türkmen beyi tarafında kurulduğu bilinmektedir. Yakub Bey’e bağlı komutanlar, Aydın Bey, Saruhan Bey ve Karesi Bey Batı Anadolu’da fetihler yaptılar ve daha sonra kendi beyliklerini kurdular. Yıldırım Bayezid 1390 yılında son verdiyse de bu beylik 1402’de Ankara Savaşı’ndan sonra yeniden kuruldu. Son Germiyan Beyi II. Yakub yerine geçecek oğlu olmadığından ölümünden sonra beyliğinin Osmanlılara katılmasını vasiyet etti ve 1429 yılında Germiyanoğulları Beyliği Osmanlılara katıldı.
II. Yakub

Karesioğulları

Kurucusu eski Germiyanoğlu komutanlarından Karesi Bey’dir. Beyliğin merkezi Balıkesir idi. Zamanla Çanakkale Boğazı’nın bütün güney kıyısını ele geçirdiler. Bizans sınırında olması nedeniyle bir çok Türkmen yöreye yerleşti. 1390 yılında ikinci Osmanlı padişahı Orhan Bey Karesioğulları beyliğini ele geçirdi.

Menteşeoğulları

Menteşe Bey adında bir Türkmen Beyi tarafından kuruldu. Antalya ve Muğla arasındaki kıyı bölgesini ve iç kesimlerde Denizli’ye kadar olan bölgeyi ele geçirdi. Daha çok denizcilik ile uğraşmış, özellikle korsanlık yapmışlardır. Bu beyliğe 1392 yılında Yıldırım Bayezid (Hamitoğulları Beyliği ile birlikte) son vermiştir. Aynı şekilde, Menteşeoğulları Beyliği de 1402 Ankara Savaşı’ndan sonra yeniden kuruldu. Ama, Fatih Sultan Mehmet Menteşeoğulları Beyliğini 1461 yılında bir daha hiç kurulmamak üzere tarihin mezarlığına gömdü.


Yandaki haritada Anadolu Selçuklu Devleti yıkıldıktan sonra, yani 1308 yılından sonraki Anadolu'nun siyasal durumunu görüyorsunuz. Anadolu'nun hemen her yanını Türkmen beylikleri kaplamış durumda.



Diğer Beylikler

Bu dönemde Anadolu’da kurulan diğer beyliklerin adları ve kuruldukları yerler şunlardır.

Aydınoğulları: Selçuk ve Tire yöresi.
Sahip-Ataoğulları: Afyon yöresi.
Saruhanoğulları: Manisa yöresi.
Eretna : Sivas ve Kayseri yöresi.
Ramazanoğulları: Çukurova yöresi.

Sonuç :

Yukarıda sizlere anlattığımız Anadolu beyliklerinin tamamı (Moğol istilasından sonra) Anadolu Selçuklu Devleti’nin son döneminde göçebe ve savaşçı Türkmenler tarafından kurulmuştur. Konunun başında belirttiğimiz gibi, Anadolu Selçuklu sultanları onları özellikle sınır (uc) bölgelerine yerleştirerek hem sınırlarını koruyorlar hem de onları iç bölgelerden uzak tutmuş oluyorlardı. İşte, uclardaki bu Türkmen oymakları Anadolu Selçuklu Devleti’nin zayıflama sürecinde bağımsızlıkları ilan ettiler ve Osmanlılar Anadolu’da Türk birliğini kurana kadar yaşadılar. Bu süre içinde Anadolu’daki Türk ve Müslüman nüfusunun artmasında etkili oldular. Eski Anadolu kültürlerini kendi kültürleri kaynaştırdılar. Çoğunlukla göçebe (veya yarı-göçebe) ve savaşçı yaşam tarzı sürdükleri için hiçbir zaman gerçek bir devlete dönüşemeyen bu beylikler, bu yüzden Anadolu Selçuklu Devleti gibi sağlam bir uygarlık kuramadılar. Anadolu’da yeni ve sağlam bir uygarlık kurmak Osmanlılara nasip oldu.

1 5 1
  • Eodev Kullanıcısı
2013-02-04T14:58:22+02:00

osmanlıoğulları: bursa ve çevresi
germiyanoğulları
Aydınoğulları: Selçuk ve Tire yöresi.
Sahip-Ataoğulları: Afyon yöresi.
Saruhanoğulları: Manisa yöresi.
Eretna : Sivas ve Kayseri yöresi.
Ramazanoğulları: Çukurova yöresi

1 2 1