Cevaplar

En İyi Cevap!
2013-02-07T19:12:49+02:00

Benzetme amaç güdülmeden bir sözün ilgili olduğu başka bir söz yerine kullanılmasıdır. Bir sözün benzetme amacı gütmeden gerçek anlamının dışında başka bir sözün ya da kavramın yerine kullanılmasıdır. Kavramlar arasında benzetmenin dışında, gerçek veya mecazlı anlamlar arasında parça-bütün, özel-genel, neden-sonuç… gibi ilgiler bulunur.

Aşağıdaki örnek cümlelerde yapılan ad aktarmaları, parantez içerisinde gösterilimiştir:

- İşe alınman için dün şirketle görüştüm. (İnsan)
- Yarın sınıfı 9/H sınıfı yapacak. (Öğrenci)
- Toplantıya Milliyet gazetesinin güçlü kalemleri de geldi. (Yazar)
- Nihatın golüyle tüm stad ayağa kalktı. (Seyirci)
- O evine çok bağlı bir insandır. (Ailesi)
- Bu olay üzerine bütün köy ayaklandı. (Halk)
- İstanbul’dan kalkan uçak az önce Adana’ya indi. (Havaalanı)

1 5 1
2013-02-07T19:12:55+02:00

Bir sözcüğün benzetme amacı güdülmeden başka bir sözcüğün yerine kullanılmasıdır. Buna Düz Değişmece ya da Mecaz-ı Mürsel adı verilir.

 İç-dış ilişkisi: Bir varlığın dışı söylenerek içi ya da içisöylenerek dışı kastedilir.

 Örnek: Evi gelecek hafta taşıyoruz.  (Evin eşyalarını)

            Çayı ocağa koyuver.               ( Çaydanlığı)

Bütün-Parça İlişkisi: Bir varlığın bütünü söylenerek parçası,parçası söylenerek bütünü kastedilir.

 Örnek: Sokağın ilk girişindeki apartmanda oturuyorum. (Apartmanın dairesi)

             Herkes başının üstünde bir çatı olmasını ister   (Ev)

Somut-Soyut İlişkisi: Soyut bir kavram söylenerek somut bir varlık kastedilir.

 Örnek: Düşük bir maaşla beş canı besliyor. (İnsan)

Sanatçı-Eser İlişkisi: Sanatçının adı söylenerek eseri ya da eserleri kastedilir.

        Örnek: Biz Yahya Kemal’ i okuyarak yetiştik.  (Romanını)

Yer (Şehir, Kasaba, Köy)- İnsan İlişkisi: Yer adı söylenerek insan adı kastedilir.

Örnek: Takımı şampiyon olunca tüm Adana bayram etti. (Şehir halkı)

         Törende bütün kasaba meydanda toplanmıştı. (Kasaba halkı)

Şehir-Yönetim ilişkisi: Bir ülkenin başkenti söylenerek yöneticileri kastedilir.

 Örnek: Ankara bu olayda duyarsız kaldı.   (Devlet yöneticileri)

Yön-Bölge, İnsan İlişkisi: Yön adı söylenerek o yerde oturan insanlar kastedilir.

 Örnek: Batı’nın tavrını anlamak güç.  (Avrupa ülkeleri)

Bir Kap Söyleyip İçindekileri Çağrıştırma:

 Örnek: Bardağını bitir de sana çay doldurayım. (Çayını bitir)

Soru:   Marmara’da her yelken

               Uçar gibi neşeli

 Yukarıdaki dizelerde olduğu gibi , kimi sözler benzetmeamacı gütmeden kendi anlamı dışında kullanılır.

Aşağıdaki dizelerin hangisinde bu örnektekine benzer bir kullanım vardır?

A)    Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl.

B)     Ben ezelden beridir hür yaşadım hür yaşarım.

C)     Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda.

D)    Bastığın yerleri toprak diyerek geçme tanı.

E)     Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda.

1 5 1