Cevaplar

2013-02-09T21:11:19+02:00

NOKTA (.)

** Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur: Bahçeye meyve ağaçları diktik.

** Tarihlerin yazılışında gün, ay, yıl rakamlarının arasına konur: 07.10.2005

** Saatlerin yazımında saatle dakikayı gösteren rakamların arasında kullanılır: Maç 20.30'da bitti.

** Sözcük kısaltmalarının sonunda kullanılır: Dr., Av., s. (sayfa)

 

VİRGÜL (,)

** Cümlelerin, eş görevli sözcüklerin, söz gruplarının arasında kullanılır.

Rüzgar esiyor, yağmur yağıyordu. (cümlelerin arasında kullanılmış)

Artık her evde bilgisayar, televizyon var. (eş görevli sözlerin arasında kullanılmış)

** Özne yüklemden uzak düşmüşse, özneden sonra konur.

Kardeşim, ödevlerini bitirdikten sonra sokağa çıktı.

** Mektuplarda hitaplardan sonra konur.

Sevgili Anneciğim, Canım Kardeşim,

** "evet" ve "hayır" gibi sözlerden sonra konur.

Hayır, sorular kolaydı.

** Cümlede ara söz göreviyle kullanılan açıklayıcı sözlerin başında ve sonunda kullanılır.

Aylin, sınıfımızın en çalışkanı, okula gelmedi.

Dayımı, Ankara'da olanı, çok özledim.

 

NOKTALI VİRGÜL (;)

** Öğeleri virgülle ayrılmış cümleleri bağlamak için kullanılır.

Aslı, dün hiç buraya uğramamış; sabahtan akşama kadar arkadaşlarıyla gezmiş.

** Virgülle ayrılmış tür ve grupları birbirinden ayırmada kullanılır.

Çocuğa defter, kitap; pantolon, gömlek aldık.

** Bazen bir öğeyi diğer öğelerden ayırmak için kullanılır.

Şii; roman, hikaye, deneme gibi türlerden çok farklıdır.

 

 

 

İKİ NOKTA (:)

** Açıklama yapılacak cümlelerden sonra kullanılır.

Konuyu kavramak için şunları yapmalısın: Dersi dinle ve bol bol tekrar yap.

 

** Tırnak içina alınmış alıntı sözlerden önce iki nokta konur.

Babam: "Ben de sizinle gelmem." dedi.

** Yazı içinde bir kişinin konuşmasını gösteren konuşma çizgisinden önce konur.

Adama:
- Çabuk dışarı çık, dedi.

 

SORU İŞARETİ (?)

** Soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna konur.

Burada neden bekliyorsunuz?

 

** Sıralı cümlelerin her ikisinde de soru anlamı varsa soru işareti ikinci cümlenin sonuna konur.

Benimle mi kalacaksın, onunla mı gideceksin?

 

** Bilinmeyen tarihleri göstermek için kullanılır.

Rıza Tevfik (? - 1949)

Not: Soru işaretinden sonra cümle büyük harfle başlar.

 

 

 

ÜÇ NOKTA (...)

** Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.

Dışaraıda yağmur havası, bende bir ağırlık...

 

** Benzer örneklerin devam ettiğini göstermek için konur.

Bahçede her türden çiçek vardı: gül, karanfil, papatya...

 

** Bir sözün alıntı olduğunu göstermek için kullanılır.

"...Az sonra elindeki dosyalarla içeri girdi."

 

TIRNAK İŞARETİ (" ")

** Alıntı sözler tırnak içine alınır.

"İstanbul gibi bir şehir var mı?" derdi.

 

** Cümlede vurgulanmak istenen sözler tırnak içine alınır.

Son yıllarda "internet" sözcüğü dilimize yapıştı.

 

** Eser adları tırnak içine alınır.

Halide Edip'in "Sinekli Bakkaléını okuyorum.

 

 

 

ÜNLEM İŞARETİ (!)

** Şaşma, kızma, acıma, beğenme gibi duyguları içeren cümlelerin veya sözlerin sonuna konur.

Ne kadar çok konuşuyorsun!
Ay, yine bacağıma ağrı saplandı!

 

**Parantez içinde kullanılan ünlem işareti cümleye alay, küçümseme anlamı katar.

Sınıfımızın en çalışkanı (!) Burak'tı.

 

 

 

KISA ÇİZGİ (-)

Bu işarete hece birleştirme çizgisi de denir.

** Satır sonuna sığmayan sözcükler bölünürken satırın sonuna konur.

...................okul-
dan geliyorum.

 

** Özel adlara getirilen çekim ekleri satır sonuna sığmıyorsa kesme işareti konur, kısa çizgi konmaz.

........................İstanbul'
dan

 

** Ara sözlerin başında ve sonunda kısa çizgi konur.

Anıl -pek sanmam ya- soruları çözmüş.

 

** Dil bilgisinde ekleri ayırmak için kısa çizgi kullanılır.

ki-tap-lar-dan, o-ku-lu-muz

 

** Aralarında nlam ilişkisi bulnan sözcükler arasına konur.

Okul-aile ilişkisi önemlidir.
Türk-Rus ilişkileri gerildi.

 

** Bir olayın başlangıc ve bitiş tarihleri arasına konur.

"Birinci Dünya Savaşı (1914 - 1918)"

 

KESME İŞARETİ (')

** Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır.

Her yıl Antalya'da birkaç ay kalır.

 

** Rakamlara ve kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.

1990'da buraya geldik.
Arkadaşı TDK'de çalışıyormuş.

 

** Şiirlerde ölçüden dolayı ortaya çıkan hece düşmesini göstermek için kullanılır.

Karac'oğlan der ki burada durulmaz.

 

 

 

AYRAÇ (PARANTEZ)

** Cümle içindeki açıklamaların, ara sözlerin belirtilmesinde parantez kullanılır.

Tanpınar'ın (şair olarak bilinir) hem şiir, hem roman türünde başarılı eserleri vardır.

 

** Kimi sözcüklerin eş anlamlıları ayraç içinde gösterilir.

Eserlerinde çarpıcı tasvirlere (betimleme) yer verir.

 

** Yabancı sözcüklerin okunuşları parantez içinde verilir.

Bizdeki ilk çeviri roman Telemaque (Telemak)'tır.

 

* Tiyatro metinlerinde yapılacak hareketler parantez içinde yazılır. 

0