Cevaplar

2013-02-12T14:58:20+02:00

TÜRKLERİN İSLAM MEDENİYETİNE KATKILARI

Türklerin İslam davasına sahip çıkmasıyla İslâm medeniyetinde büyük gelişmeler olmuştur. Batıda unutulmuş olan Yunan ve Helen medeniyeti Haçlı Seferleri sayesinde İslâm medeniyeti ile birlikte tekrar Avrupa'ya taşınmıştır. İslâm medeniyetinin öncüleri durumunda olan Türk bilginler bütün dünya tarafından tanınmış ve eserleri yüzyıllarca bilime rehberlik etmiştir.

Türkler, Müslüman oluşlarının daha ilk yıllarından itibaren İslam kültür ve medeniyetini yüceltmek için çalışmaya başladılar. Emeviler ve Abbasiler döneminde yüksek bir seviyede olan İslam Medeniyeti, Türklerin ilim, kültür ve sanat alanında ortaya koydukları eserlerle daha da yüksek bir seviyeye çıkmıştır. 
Miladi X. asırla birlikte İslam’a girmeye başlayan Türkler, İslam medeniyetinin neredeyse tüm alanlarında hizmet üretmişlerdir. Bilim, sanat, edebiyat ve mimari alanlarında eserleriyle dünyanın tanıdığı Türk sanat ve bilim adamları sayılıverse sadece isimleri sayfalara sığmazdı. Mimar Sinan’ın camilerini; 
yüzyıllardır adı dillerden düşmeyen Yunus’un şiirlerini; Mevlanaları yetiştiren Anadolu mutasavvıflarını; Fârâbîleri, Ali Kuşçuları, Birunileri yetiştiren medreseleri bilmeyen yoktur. Yüce Kur’an’ın en güzel şekilde yazıldığı şaheserleri meydana getiren hattatları; dinlendikçe içimizi titreten tekbiri besteleyen Itrîyi de unutmamak gerekir.

Türklerin kurdukları medreselerde tefsir, hadis, fıkıh, kelam, tasavvuf gibi dinî ilimlerle, matematik, astronomi, tıp, fizik gibi müspet bilimler alanında da çalışmalar başlatılmıştır. Buralardan Ebu Hanife, Maturîdi, Zemahşerî, Razî gibi din âlimleri, Harezmî, Bîruni, Uluğ Bey, Ali Kuşçu gibi müspet ilimlerle ilgilenen bilim adamları yetişmiştir.
Türklerin edebiyat alanında İslam’a büyük hizmetleri olmuş. Dinî konuları Türkçe işleyerek insanlara, İslam’ı sevdirmişlerdir. Hoca Ahmet Yesevî, Hacı Bektaş Veli ve Yunus Emre gibi din büyükleri yetiştirmişlerdir. Türkler 600 yıldan fazla İslam’ın bayraktarlığını yapmış, gittikleri her yere de Türk-İslam medeniyetinin izlerini ve eserlerini bırakmışlardır.
Türklere has bir sanat olan minyatür İslam âlemine Türkler vasıtasıyla yayılmıştır. Nakşî, Levni ve Nigari, Türklerin bu alandaki ünlü minyatürcüleridir. Tezhip (süsleme), Kitap kenarlarının ve satır aralarının altın tozu, çiçek ve nakışlarla süslenmesidir.

DİNİ İLİMLER ALANINDA YETİŞEN ÂLİMLER
Ebu Hanife: Asıl adı Numan olan Ebu Hanife, dinî bilimler alanında geniş bir bilgiye sahiptir. Akla ve mantığa çok önem vermiş, kıyas metodunu geniş bir şekilde uygulamıştır. Fıkıh alanındaki görüşleri zamanla bir ekol hâlini almış ve Hanefî mezhebi olarak anılmıştır. 
Maturîdi: Semerkant’ın Maturîdi bucağında dünyaya gelmiştir. Ehli Sünnet mezhebinin itikadı (inanç) konularındaki esaslarını ortaya koymuştur. Kelam ve tefsir konularında eserler vermiş
Zemahşerî: Asıl adı Mahmut’tur. Har zem’e bağlı Zemahşer’de doğmuştur. Tefsir, edebiyat alanında yetişmiş büyük bilginlerdendir. Keşşaf isimli tefsiri büyük ün yapmıştır.
Raz’i: Fahrettin Raz’i olarak da bilinir. Rey Şehri’nde dünyaya gelmiştir. Büyük bir kelam âlimidir. Tanınmış eseri Mefatihu’l Gayb’dır. 
Harezmî: İlk büyük Müslüman Matematikçidir. Türkistan’da dünyaya gelmiştir. Matematiğin yanında astronomi, coğrafya ve takvim konularında da orijinal buluşları vardır. Harezmî Latin dünyasında Algorismus adıyla tanınır. Cebir diye adlandırılan Matematik dalı da onun tarafından yazılmış olan bir kitabın başlığındaki el-cebr kelimesinden gelmektedir. 
Bîruni: Har zem’in Kas kasabasında doğmuştur. Fizik, matematik, astronomi, tarih, coğrafya, eczacılık, gibi dallarda eserler vermiştir. Ünlü bilim tarihçisi Sartoy onun yaşadığı asra Biruni asrı adını vermiştir. Biruni’nin bilime pek çok katkıları olmuştur. 
Ali Kuşçu: Fatih Sultan Mehmet döneminin gözde bilim adamlarından birisidir. Uluğ Beyin öğrencisidir. “Uluğ Bey Zici” diye adlandırılan cetveller üzerinde bir açıklama ( şerh) yazdı. Bu açıklama Zic’deki sav (tez) başlarının ispatını yüksek matematikle yaptığı için büyük önem taşımaktadır. Türkler İslam inancını sanat eserlerinde somutlaştırmış, sanatla İslam’ı kaynaştırmışlardır. İslam sanatlarında, sonsuzluk ifade eden girift çizgiler, soyut kavramlar kullanmışlardır. 

1 5 1