Cevaplar

2013-02-13T12:42:51+02:00
C. Dönüşlü Fiil

-Öznenin işi yaparken aynı zamanda o işten etkilendiğini gösteren fiillerdir. Yani fiili yan da ondan etkilenen de öznedir. 
-Özne gerçek öznedir. 
-Nesne yoktur. 
- Fiile "-°l, -°n" ekleri getirilerek yapılır. 
-Bu fiiller nesne alamazlar; geçişsizdirler.

Kızlar süslendi; delikanlılar güzelce giyindi.
Adam hep kendisiyle övünüyor.  

*Tabiat olayları ile ilgili dönüşlü fiillerde "yapma" anlamı yerine "kendi kendine olma" anlamı vardır.
Karlar tepelere doğru çekildi.
Sıcaklardan dolayı gölün suyu çekildi.
Öğleye doğru hava açıldı.
Havalar ısınınca buzlar çözüldü. 

*Bazı fiillerin edilgen şekilleriyle dönüşlü şekilleri farklı ekle yapılır:
Sevmek           >        sevinmek         >        sevilmek

Dövmek          >        dövünmek       >        dövülmek

Giymek           >        giyinmek         >        giyilmek

Görmek          >        görünmek       >        görülmek 

*İsme getirilen "-lEn" ekiyle fiile getirilen "-İş" ve "-lEş" eki de  dönüşlülük anlamı katabilir:
O gün pek içlendim.
Trafik polisini görünce adam tuttu.
Birazdan sakinleşir. 

Not: Edilgen fiille dönüşlü fiil karıştırılabilir:
Özgür konferansta oldukça sıkıldı. >  dönüşlü
Sabaha kadar kurşun sıkıldı.          >  edilgen 

0
2013-02-13T12:43:17+02:00

 

 

Çatılarına Göre Eylemler :

Eylemlerin öznelerine ve nesnelerine göre gösterdikleri özelliklere, girdikleri biçime çatı denir.

Çatı, eylem kök ya da gövdelerine getirilen çatı ekleri dediğimiz eylemden eylem yapıp eklerine bağlı olarak oluşur.

UYARI : Çatı, yalnızca eylem cümleleri üzerinde yapılan bir incelemedir. Ad cümlelerinin çatısı olmaz.

ü Onda paranın yanında akılda vardı. ( Ad cümlesi çatısı olmaz.)

ü Karanlık çökmeden evine vardı. (Eylem cümlesidir.)

0