Cevaplar

2012-10-08T20:12:17+03:00

Türk Edebiyatı, Türklerin dâhil oldukları üç medeniyet ve kültür dairesine paralel olarak üç safhada incelenmektedir

1 İslâmiyet?ten Önceki Türk Edebiyatı,
2 İslâmî Devir Türk Edebiyatı,
3 Batı Tesirinde Gelişen Türk Edebiyatı

Bu tasnif Fuat Köprülü tarafından ortaya atılmış ve edebiyat araştırmacıları tarafından bugüne dek kullanılagelmiştir

Türk Edebiyatının Devirlere Ayrılmasında Kullanılan Kıstaslar nelerdir ?

Türk edebiyatı devirlere ayrılırken değişen dil anlayışı, kültürde görülen farklılaşma, yeni dinî hayat, dil coğrafyasındaki gelişme, kısaca medeniyet değişikliği kıstas olarak alınır
Çünkü Türk tarihinde görülen üç medeniyet (iki medeniyet değişikliği), edebiyatın da seyrini değiştirmiş, onun konu ve şekil özelliklerini de etkilemiştir
Bu arada tanışılan ve alış verişte bulunulan uluslar da edebiyatı etkilemişlerdir
Meselâ, Araplardan ilmî eserlerle birlikte Arapça kelime ve tamlamalar, İranlılardan da İslâmiyet?le birlikte nazım tür ve çeşitleri alınmıştır

Türk edebiyatının üç devire ayrılmasını sağlayan iki medeniyet değişikliği vardır

1 İslâmiyet?in kabul edilmesi,
2 Batı medeniyetinin tanınması ve benimsenmesi
Bu bilgiler ışığında Türk edebiyatının devirlerini şöyle belirleyebiliriz

I İSLÂMİYET ÖNCESİ TÜRK EDEBİYATI (?-11 yy)

İslâmiyet?ten önceki Türk Edebiyatı, Türklerin Orta Asya?da yaşadıkları devirlerde bütün Türk boyları arasında müşterek ve büyük bölümü sözlü olan edebiyattır
İslâm öncesi Türk edebiyatı ulusal bir edebiyattır; nazım şekil ve türleriyle kullanılan ölçü tamamen millîdir
Bu dönem edebiyatı, İslâmiyet?in kabul edilmesinden sonra oluşmaya başlayan yeni edebiyat anlayışına kadar devam etmiş, hatta etkisi daha sonraki dönemde de görülmüştür

İslâm öncesi Türk edebiyatı sözlü dönem ve yazılı dönem olmak üzere ikiye ayrılır

A Sözlü Dönem ( ?-8 yy)

Türklerin henüz yazıyı kullanmadıkları dönemdir Yani başlangıçtan 8 yüzyıla kadar olan dönemdir
Bu dönem ürünleri tamamen sözlüdür ve genellikle şiir şeklindedir
Bazı ürünlerin bazıları günümüze kadar gelmiştir

B Yazılı Dönem ( 8-11 yy)

Bu dönemde Göktürkler ve Uygurlar tarafından kendi alfabeleriyle eserler verilmiştir
Türk dilinin tespit edilebilen en eski yazılı metinleri VII asrın sonlarına ve VIII asrın ilk yarısına ait olan dikili taşlar (Yenisey ve Orhun anıtları) ve Uygur dönemine ait olan dinî metinlerdir 



Kaynak: http://www.forumlord.net/misafir-soru-ve-cevaplari/38504-turk-edebiyatinin-donemlere-ayrilmasindaki-olcutler-nelerdir.html#ixzz28Dwpvi6l

0