Soru

ibrahimsimsek6 kullanıcısının avatarı

lozan barış antlaşmasının türk dış politikasının gelişimine yaptığı etkiler değerlendiriniz

gönderen Ibrahimsimsek6

Daha fazla açıklamaya mı ihtiyacın var? Sor!

Bu soruyu Ibrahimsimsek6 kullanıcısına sor...

Cevaplar

Cevaplar

yunusemre619201 kullanıcısının avatarı
Yunusemre619201 cevapladı

...................................................................

  • Yorumlar
  • Şikayetim var!
  • Teşekkürler (0)
  • oy ver

Yorumlar

Bu cevap için yorumunu buraya yaz...
perçem kullanıcısının avatarı
Perçem cevapladı

Lozan Barış Antlaşması'ndan sonra Atatürk Türkiyesi'nin Dış politikası

Lozan Barış Antlaşması,birinci Dünya Savaşından sonra ,savaştan galip çıkan devletlerin yenilenlere zorla kabul ettirdikleri barış antlaşmalarından farklı nitelikler taşımaktaydı. Bu antlaşma, Osmanlı İmparatorluğuna Sevr antlaşmasının zorla kabul ettirilmek istenmesi üzerine milli mücadele hareketine girişen ve bu mücadeleyi başarıyla sonuçlandıran yeni Türk devleti ile birinci dünya savaşının galipleri arasında eşit şartlar altında yapılan bir antlaşmaydı. Birinci dünya savaşında yenik düşmüş devletler arasında ,sadece Türkiye böyle bir antlaşma yapmayı başarabilmiştir. Osmanlı İmparatorluğunun yerini alan Türkiye,on dört milyon nüfusa sahip küçük bir devlet olmakla birlikte,imparatorluktan daha güçlü ve milletler arası ilişkilerde Osmanlı İmparatorluğu'ndan daha üstündü ancak,Osmanlı İmparatorluğu gibi yeni Türkiye devleti de zamanın güçlü devletlerinin politik emellerine hedef oldu. Lozan'dan sonra Türkiye'nin stratejik önemi daha da artmıştır.1923ten sonra Türkiye,Avrupa'nın bütün güçlü devletleriyle komşu haline gelmiştir. Sovyetler Birliği,doğu bölgesinde;İngiltere,Irak mandası ve Kıbrıs vasıtasıyla;Fransa Suriye mandası ile; İtalya ise on iki ada ve Meis adasını ele geçirmiş olduğu için Türkiye ile sınırdaş durumdaydı. Bu durum Türkiye'nin milli mücadeleden sonra gerçekçi bir dış politika izlemesini gerektirdi. İstiklal Savaşı sonunda kazanılan büyük zafer, Türk önderinin güvenliğini artırdığı gibi, Türk milletinin moral gücünü de yükseltmişti. 1. Dünya Savaşı'ndan sonra galip devletlerin, varlığına kasteden hareketlerine maruz kalan Türkiye, hareketli bir genişleme politikası izleyebilirdi. Ancak, Türk önderleri bu yola gitmediler. Milli Mücadele'den sonra, Türk dış politikasının ana hedefini belirlemek görevini üstlenen M. Kemal Paşa, Türkiye'nin Milli Misak sınırları ile tatmin olduğunu kabul ederek, devleti yeni maceralara sürüklemekten kaçındı. Lozan'dan sonra Türkler, toplum yaşamında köklü değişiklikler yapan önemli devrim ve kalkınma hareketlerine de giriştiler. Bu atılımların başarıyla sonuçlana bilmesi için içerisinde olduğu kadar milletler arası ilişkilerinde barış içinde yürütülmesine ihtiyaç vardı. Devrimlerin başarıya ulaşması ve elde edilen olumlu sonuçların devam ettirilebilmesi, Türkiye'nin bütün devletlerle dostluk ilişkileri içinde bulunması gerekmekteydi. İsmet Paşa Başvekili sıfatıyla söylediği 29 Ekim 1923 tarihli nutkunda şöyle demekteydi.
"Cumhuriyet Hükümetinin dış ilişkilerde üssüleası Türkiye Cumhuriyeti'nin mevcudiyetini ve tamamiyetini sağlam tutarak hayati çıkarlarını göz önünden ayırmamak esası dahilinde müsalemeti, huzuru, iyi ilişkileri mümkün olduğu kadar tevsi ve teyit etmekten ibarettir. Hemhudutlarımızla ve kendileriyle antlaşmaları imza edip sefahatını tatbik etmekte olduğumuz ve diğer taraftan henüz ilişki kuramadığımız devletlerle samimi dostluk kurulması için kuvvetimizi sarfedeceğiz" (64)
Bununla birlikte, Türkiye'nin barışcı bir dış politika izlemek yolunda gösterdiği çabalar, zaman zaman bazı engellerle karşılaşmıştır. Osmanlı İmparatorluğu zamanında kapitülasyon rejimine alışmış bulunan büyük devletler, yeni Türk devletiyle tam eşitlik ve bağımsızlık haklarına dayanan esaslar içinde ilişki kurmakta güçlük çekmişler ve çeşitli vesilelelerle Türkiye'nin içişlerine karışmak için girişimlerde bulunmuşlardır. Bu girişimlerinde Türkiye'nin ile karşılaşan devletler Lozan Antlaşması'nı onaylamayacaklarını ileri sürerek tehdit yolu dahi denemişlerdir. Müttefik devletler Lozan Antlaşması'nı onayladıktan sonra da Türkiye'nin içişlerine karışmaya kalkışmışlardı. Bu devletlerin müdahale için seçtikleri konularda önemli örnekler şöyledir.
Milli Mücadele sırasındaki deneylerden sonra Osmanlı Devleti'nin başkenti olan İstanbul'un yeni Türk devleti'nin başkenti olarak kalmayacağı ortaya çıkmıştı. Tarihi, Coğrafi, Stratejik nedenlerle, Lozan'dan sonra M. Kemal Paşa'nın ilk düşündüğü konulardan biri baş kenti Ankara'ya taşımak olmuştu. (65) Öte yandan Müttefik devletler, özellikle İngilizler, siyasi ve askeri nüfuzlarını donanmaları aracılığı ile İstanbul üzerinde daha kolaylıkla kullanabileceklerini düşünerek başkentin İstanbul'da kalması için Anakara Hükümeti üzerinde baskı yaptılar. İngiltere, Fransa ve İtalya, başkent İstanbul'da kaldığı takdirde Türkiye'ye büyükelçi, Ankara'ya nakledildiği takdirde ortaelçi göndereceklerini ilan ettiler. Buna rağmen, T.B.M.M. Hükümeti 13 Ekim 1923 tarihinde kabul ettiği bir kanunla Ankara'yı yeni Türk Devleti'nin başkenti olarak kabul etti. Büyük devletler bir süre daha bu görüşmelerinde ısrar ettirilirse de, Ankara Hükümeti'nin direnmesi karşısında bu ısrarlarından vazgeçtiler. Müttefik Devletlerinin mücadele ettikleri diğer bir konu da, Türkiyede'ki yabancı okulların öğretim şekli ve bu okullarda okutulacak derslerdi.
Türkiye'de bulunan yabancı okullar konusunda Lozan Barış antlaşması imzalandığı gün, Türk Heyeti bakanı İsmet Paşa ve İngiliz, Fransız ve İtalyan delegeleri arasında mektuplar teati edilmişti. Bu mektuplarda Türkiye'de bu devletlere mensup dini kurumlar, eğitim-öğretim,sağlık ve hayır kurumlarının varlığı kabul edilmekte ve Türk Hükümeti'ni bu kurumların faaliyet şartlarını ve okullardaki eğitim-öğretim teşkilatını dikkate alacağı belirtilmekte idi. (66)
Fransa ile imzalanan Ankara İtilafnamesi'nde de (1921) buna benzer bir hüküm bulunmaktaydı. Lozan Barış Antlaşması'na ek mektuplar müttefik devletlerin yabancı okullarda yapılacak öğretim konusunda Türkiye'nin iç işlerine karışmaları için bir vesile oldu. 

  • Yorumlar
  • Şikayetim var!
  • Teşekkürler (1)
  • oy ver

Yorumlar

Bu cevap için yorumunu buraya yaz...