Cevaplar

2012-10-14T09:31:32+03:00

doğal dili kişiye özgü duyarlıkla kullandığı için edebi metnın dili .......... bir dildir. (doldurun)

0
2012-10-14T09:35:15+03:00

Yapım ekleri, mevcut kelimelerden (isim ve fiil köklerinden) farklı ve yeni anlamlı kelimeler türetmeye yarayan eklerdir.

Nesneleri karşılayan isimlerle hareketleri karşılayan fillerin kökleri farklıdır:

Gel-(-mek,-dim, -miş...)

Baba(-m, -lar, -dan) 

Birbirine yakın olan nesne ve hareketlere ait kelimeler aynı kökten türeyen kelimelerdir. Bu bakımdan türemiş kelimelerin kökleriyle mutlaka bir anlam ilişkileri olmalıdır:

baş, baş-la-, baş-ar-, baş-ar-ı

sev-, sev-il-, sev-dir, sev-in, sev-inç, sev-gi

göz, göz-lük, göz-cü, göz-cü-lük, göz-lük-çü-lük... 

Yapım ekleri isim ve fiil köklerine gelerek yeni isimler ve filler türetirler. bu ekler kökten hemen sonra gelirler. Çekim ekleri yapım eklerinden sonra gelir:

bil-gi-ler, bil-dir-di;

göz-le-meliyim, göz-lük-ten... 

Bu türemiş kelimelerden de tekrar yeni kelimeler türetilebilir:

bil-gi-li,bil-dir-i

göz-lük-çü, göz-lük-çü-lük...  

 

Soyut isimler yapar: gençlik, insanlık, Türklük, çocukluk, hanımlık, kardeşlik, Müslümanlık, kulluk, erkeklik, bilgelik... 

satılıklar, satılık arsalar... 

-cE

Dil isimleri yapar: Türkçe, Almanca, Arapça, Farsça.. 

Yer isimleri yapar: Çatalca, Yenice, Çamlıca, Taşlıca, Ilıca... 

Hayvan ve bitki isimleri yapar: delice, karaca, kokarca, yumuşakça...

-cİ

İsim, sıfat, zarf türetir:sanatçı, kiracı, inşaatçı, yolcu, çaycı, şakacı, duacı, milliyetçi, Türkçü, halkçı, sözcü, tiyatrocu, kemancı...
gazeteci çocuk, şakacı insan...
akılcı (davranmak), Atatürkçü (geçinmek) 

-lİ

Soyut ve somut isimler ve sıfat türetir. Özel isimlere getirildiğinde kesme işaretiyle ayrılmaz. 

Kişinin nereli olduğunu bildirir:Ankaralı, Konyalı, köylü, kentli... 

Bir şeyin içinde daha çok ne bulunduğunu bildirir:Tuzlu, şekerli, acılı, tozlu...

Soy, devlet bildirir: Osmanlı, Karahanlı, Selçuklu... 

Durum (medenî hâl) bildirir:Sözlü, evli, nişanlı... 

 

İsim ve sıfat yapar:

Çalışkan, üretken, alıngan, atılgan... 

-: kızartı, karartı, bağırtı...

-Ek.

-E

.

-°r

 

.
0