Cevaplar

2012-10-15T20:17:50+03:00

Cirit Nedir:
Cirit, bir diger deyimle Çavgan, Türklerin yüzyillardan beri oynadiklari bir ata oyunudur. Türkler, Orta Asya’dan Anadolu’ya bu atli oyunu da dolu dizgin beraberlerinde getirmişlerdir. Türkler için at, mukaddes ve vazgeçilmez bir unsurdur. At sirtinda dogar, at sirtinda büyür, at sirtinda savasir, at sirtinda ölürlerdi.

Cirit Oyunu, Türklerin en büyük tören ve sportif oyunu idi. Daha sonra 16. yüzyilda Osmanli Türkleri tarafindan bir Savas, Oyunu olarak kabul edildi. 19. yüzyilda bütün Osmanli ülkesi ve saraylarinin en büyük gösteri sporu ve oyunu oldu. Cirit, ayni zaman tehlikeli bir oyun oldugundan 1826 yilinda II. Mahmut tarafindan yasak edildi. Fakat daha sonra yine Osmanli Ülkesi’nin basta gelen meydan ve savas, oyunu olarak her tarafa yayildi.

Cirit Oyunu, daha 40-50 yil öncesine degin Anadolu’da yaygin bir oyun oldugu halde son yillarda sadece Balikesir, Söğüt, Konya, Kars, Erzurum, Erzincan ve Bayburt yörelerinde yaşamaya devam etti. 20-25 yildan beri Konya ve Balikesir’de tarihe karisti.

Buna ragmen halen Anadolu’nun hemen her köşesinde dügünlerde ve bayramlarda köy delikanlilari ve kasaba halki Cirit Oyunu’nu oynamaktadir. Büyük s,ehirlerimize karsi köy ve kasabalarimizda yaşamaktadir. Anadolu’da köylerimizin güreşle beraber baslica yigitlik ve savas, oyununu teskil etmektedir.

Halkin ilgisini çekmek için cirit meydaninda davullar ve zurnalar çalinir. Ayrica Yurtdisi Iran, Afganistan ve Türkistan Türkleri ile Türklerle meskûn diger Asya yörelerinde de hâlâ canliligini ve gelenegiini sürdürmektedir.

Oyunun Oynanması:
Bir metre uzunluğunda, kurutulmuş meşe veya soyulmuş hurma dalından yapılmış oldukça ağır ve kalın bir sopa kullanılır. Oyuna katılan kişiler aralarında 100 m bırakarak karşılıklı dizilirler. Bu takımdaki atlılardan biri atını sürerek karşıdakilerden birinin adını seslenir. bundan sonra oyun başlamış olur. Atını ileri süren oyuncu elindeki ciriti hasmına doğru fırlattıktan sonra geriye doğru kaçmaya başlar. Üzerine cirit atılan atlıda atanı kovalar ve oda ciriti ona atar. Bu sırada önde koşanın takımından başka bir oyuncu da arkadaşını kovalayanın peşine düşer ve oyun böyle devam eder. Bu oyundaki hedef atın sırtındaki binicidir. Ciritin ata isabet etmesi halinde ciriti atan oyuncu oyun dışı kalır. Bu yüzden atlılar kendilerine atılan ciritten kurtulmak için at üzerinde çeşitli taktikler uygularlar. Eğilme, atın yanlarına sarkma ve bazı akrobatik hareketler dahi yapılır. Her isabet takıma bir puan kazandırır. Bütün oyuncuların ellerindeki ciriti savurmalarından sonra en fazla isabet kaydedişe göre galip takım ilan edilir. Yöreye göre puanlama değişebilir.

0
  • Eodev Kullanıcısı
2012-10-15T20:17:56+03:00
Cirit Oyunu'nda iki takim bulunur. Bu takimlar 70 ilâ 120 metre genisligindeki bir alanda karsilikli olarak alanin en gerisinde 6'sar, 8'er veya 12'ser kisi olarak dizilirler. Ciritçiler bölgesel giyimleriyle atlarina biner. Sag ellerine atacaklari ilk ciriti, diger ellerine de yedek ve yetecek miktarda cirit alirlar. Iki tarafin birinden bir atli öne firlar, karsi dizinin önüne 30-40 metre kadar yaklasir. Karsi tarafin oyuncularindan birisinin adini seslenerek meydana davet eder. Sag elindeki ciriti ona dogru savurur, sonra geri döner, atini kendi dizisine dogru mahmuzlar. Karsi tarafin davet edilen oyuncusu hizla onu takip eder, elindeki ciriti geri dönüp kaçan karsi taraf elemanina firlatir. Bu kez ilk oyuncunun çiktigi siradan diger bir ciritçi onu karsilar. Ikinci diziden çikan, sirasindaki yerini almak için süratle yerine dönmeye çalisir. Bu defa rakibi onu kovalar ve ciritini atar.

Oyun böylece sürer. Cirit isabet ettiren ciritçi takimina bir sayi kazandirir. Eger ciritçi attigi çavgani rakibine degil de ata isabet ettirmisse bir sayi kaybeder. 
Ciritçi karsi taraf oyuncusundan kendisini sakinmak için çesitli hareketler yapar, atin sagina soluna, karninin altina, boynuna agar. Bazi ciritçiler rakibi kaçip dizisine ulasana kadar üç-dört cirit savurarak isabet ettirmek suretiyle sayi toplar. Bu arada basina, gözüne, kulagina cirit isabet eden bazi oyuncularin yaralandigi olur. 

Öte yandan cirit oyununda ölüm olmamasi için, daha evvelleri hurma ve mese agacindan 70-100 santim uzunlugunda, 2-3 cm. kutrunda yapilan ciritler, daha sonralari kavak agacindan yapilmaya baslanmistir. Sopalarin uçlari silindir seklinde kesilerek yuvarlatilir. Kabuklari yontulur. Bu isabet halinde bir yara açilmasini ve ölüm tehlikesini yok etmek için alinan bir tedbirdir. 
Seyredenler ciritçileri ve atlari tesvik için çesitli sekilde bagirir, onlari heyecana getirirler.

Ciritçiler arasinda birbirine hasim olanlar varsa, bunlarin karsi tarafta yer almamasina dikkat edilir, ayni dizi içine dahil edilirler. Gençler büyüklerinin bu görüsüne boyun eger. Büyükler de bu töreye uyarlar. Eski ciritçilerden bir kurul, oyunun sonucunu ilân eder. 
Cirit sona erince, cirit oyununu düzenleyenler basarili olanlara ödüller, ziyafetler verir. 
Cirit Oyunu Alpaslan'la beraber Anadolu'ya girmis daha sonra Avrupa'ya ve Arabistan ülkelerine siçramistir. 17. yüzyilda Fransa'da, Almanya'da ve diger ülkelerde de Cirit Oyunu yayilmistir.  
Konya Turizm Dernegi'nin 1972 eylülünde düzenledigi Cirit Oyunlari Senligi dikkatleri tekrar bu ulusal sportif savas oyunumuzun üstüne çekmis bulunmaktadir. Bütün Yurt'da ilgi görmesi ve canlanmasi bu tür oyunlarimiz için bir kazanç olacaktir.
0