Cevaplar

2012-10-16T18:56:27+03:00

Al sana 30 tane :)


Bir gülüşün ömre bedel. Gün biter gülüşün kalır bende. Seninle akşamları yürüyüşe çıkardık. Adamın yalvarışlarını bir görecektin. Madem ki yükseliş var iniş olmaz olur mu? Unutuş, unuturlar seni de. Bu kucaklayış belki de bir haykırışın sesiydi. Sana bakmak Allah’a inanmaktır. Yaşamak, ölmekten  zor. Buralardan gitmek istiyorum. Seni bile özlemek istemiyorum bu akşam. İçimde maziden kalma duygular var. Onula yeniden başlamayı düşünüyor musun. Her seven sevilenin boy aynasıdır. İşleyen demir pas tutmaz. O öpülesi eller beni büyüttü. Yıkılası Bağdat nice askerler yedi. Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç. Onunla unutulmaz anlar yaşadık. Bilinmez diyarlara gitme. Senin bu yaptığın olur iş değil. Akar sular gibi çağlarım. Benim doğduğum köyleri akşamları eşkıyalar basardı. Tanıdık bir yüz çıkmadı karşımıza. Görülecek günler var daha aldırma gönül. Gelecek hafta sınavım var. Bense penceremde gelmeyecek saatleri beklerim. Mayın tarlasına düşmüş bir deliyim. Ölmüş eşek kurttan korkmaz.

 


3 2 3
2012-10-16T18:58:49+03:00

FİİLİMSİLER

  Slide 2

Yukarıdaki tepeye tırmanmaya başladı. (Ahmet Hikmet) Haksızlık eden başları bir gün ... koparırlar. (Tevfik Fikret) Ayak sesi işittikçe yüreğim titriyordu.

  Slide 3

Bu cümlelerin her birinde eylem soyundan ikişer sözcük var. İtalik harflerle dizilen bu sözcüklerden: 1)Tümce sonundakiler eylemdir. 2)Öbürleri çift görevlidir. Bu görevleri inceleyelim: 1. a) Tırmanmak, bir hareketin adıdır;AD’dır. b) Eylem anlamlıdır.Tepeye tümlecini alarak tümcecik kuruyor. Bu bakımdan EYLEM gibidir.

  Slide 4

Öznesi var: Baş. Tümcecik kurduğu için EYLEM görevindedir.

    Slide 6

Görülüyor ki hareket anlamlı sözcükler iki çeşittir:Fiil , fiilimsi. Bunlar görevleriyle ayırt edilir: Fiiller, kurallı cümlelerin sonunda bulunur. Fiilimsiler, kurallı cümlelerin sonunda bulunmaz. 2) Fiiller kişilere göre çekimlenir. Fiilimsilerde fiil çekimi yoktur.İsim gibi çekimlenenler var. 3) Fiiller,cümle ya da temel cümlecikler kurar. Fiilimsilerle ancak yan cümlecikler kurulur.

  Slide 7

Eylemlerden türediği halde isim, sıfat , zarf olan ve yan cümlecik kuran çift görevli sözcüklere FİİLİMSİ denir. FİİLİMSİLERİN ÇEŞİTLERİ:Görevleri ve anlamları bakımından Fiilimsiler üçe ayrılır: 1)İsim-fiil:Cümlede hem isim, hem fiil görevi olan; 2)Sıfat-fiil:Cümlede hem sıfat, hem fiil görevi olan; 3)Zarf-fiil:Cümlede hem zarf, hem eylem görevi olan sözcük.

  Slide 8

ALIŞTIRMA:Zonguldak’tan kalkan otobüs hesapsız virajlar aşarak hemen dağlara tırmanmağa başlıyor. (Refik Halit Karay) a)Bu cümlede fiil soyundan kaç sözcük var? b)Hangisi tam eylemdir? c)Sıfat görevinde olanı hangisidir? ç)İsim görevinde olanı hangisidir? Öznesini , tümlecini gösteriniz. Böylece öznesi, tümleci olan fiil soylu isme ne diyelim?

  Slide 9

İSİM-FİİLLER İSİM-FİİL: I. Okula gitmek , için evden çıktım. Karlı yollarda yürümek II. Orhan ders çalışmayı, kitap okumayı sever. III. Şiiri güzelce açıklayışınız, öğretmeni çok sevindirdi. IV. Burada oturmam emrolundu.

  Slide 10

İtalik harflerle dizilen sözcükler: a)Eylemden türemiştir. b)Birer işin,oluş ve kılışın (eylemin) adıdır. c)Eylemler gibi,tümleçleri,nesneleri var. ç)Bu tümleçler ve nesnelerle birer yan tümcecik kuruyor ve bir yar gıyı anlatmaya yarıyorlar ;bu bakımdan da eyleme benziyorlar. Hem isim, hem fiil görevinde bulunan sözcüğe İSİM-FİİL denir.

  Slide 11

Türeyişleri:-mek, -me, -iş, -meklik ekleriyle biçimlenir. NOT:Bu eklerle türeyen her sözcük isim-fiil değildir.İsim-fiil sayılmak için: a)Bir eylem anlatmalı, b)Özne, nesne, tümleç gibi bir öğe almalı; Yani bir yan tümcecik kurmalıdır. Tümcecik kurmayan eylem türevli sözcükler sadece birer isimdir; fiil anlamları yoktur,yargı anlatmazlar. Örnek:Dinlenme tatili yaklaşıyor.Yürüyüşe çıkacak mısınız?

  Slide 12

SIFAT-FİİLLER: Varlıkları niteledikleri için sıfat; özne,nesne ve tümleç alarak yan Tümcecik kurdukları için de eylem gibi sayılan sözcüklere SIFAT-FİİL denir. Sıfat-fiiller,türlü eklerle fiil tabanlarından türemişlerdir.Sıfat-fiil Türetmeye yarayan ekler şunlardır: -en,-( )r,-ecek,-miş, -dik,-medik. -en ekiyle türemiş sıfat-fiiller: Ocağın sönmeye başlayan ateşine baktı.Çekici bırakan eliyle terini sildi. (Ömer Seyfettin)

  Slide 13

Bekleyen derviş muradına ermiş. (atasözü) Görevi:İtalik harflerle dizilen sözcükler birer tümcecik kuruyor.: Sönmeye başlayan ateş tümceciğinde : Başlayan:sıfat-fiildir; yüklemdir. Ateş:öznesi; Bırakan:sıfat-fiil, el: öznesi, çekici:nesnedir. Bekleyen:sıfat-fiildir; öznesi de derviştir. Zamanı:-en’le türeyen sıfat –fiillerde geniş zaman anlamı vardır.

  Slide 14

-( )r ve olumsuzu –mez ekiyle türemiş sıfat-fiiller Askerlerimiz gök gürültülerini andırır bir şiddetle haykırarak düşmana saldırdılar; koşar adımlarla ilerlediler. Akla sığmaz kahramanlıklar gösterdiler... Görevi:İtalik harflerle dizilmiş sözcükler birer yan tümcecik kuruyor. Not: -r geniş zaman kipinin ekidir:Okur , güler , anlatır.Cümle sonunda bulunarak cümle kurunca geniş zaman kipidir. Kişilere göre çekimlenir: Okurum, gülersin, anlatırız.

  Slide 15

Bu sözcükler, cümle ortasında bir ismi niteleyerek, yani ismin sıfatı olarak yan cümle kurarsa sıfat-fiil olur. Hepimizi güler yüzle karşıladı; işe yarar bir ev bulmuştu. Zamanı:Aslı geniş zaman kipi olan –r’li sıfat-fiiller de geniş zamanlıdır.

  Slide 16

-ecek ekiyle türemiş sıfat-fiiller: Akacak kan damarda durmaz. Atasözü Koca Ali,verecek cevap bulamadı. Ömer Seyfettin Can sıkacak haberler getirdi.Hastaya bakacak kimse yokmuş...

  Slide 17

Görevi: -ecek , gelecek zaman kipinin ekidir. a) Kurallı cümlelerde sonda bulunur,cümle kurmaya yarar ve çekimlenir. Ah ya Rabbi, evladıma hastalık gelecek...Aman ya Rabbi, hıçkırıklar evladımı boğacak... b) Cümlede bir ismi niteleyerek,yani bir ismin sıfatı olarak yan cümle kurunca da sıfat-fiil olur. Zamanı: Aslı gelecek zaman kipi olan –ecek’li sıfat-fiiller gelecek zaman anlamlıdır.

  Slide 18

-miş ekiyle türemiş sıfat-fiiller: Küflenmiş bir pirinç maşayı parlatmak için küle batırılmış limon kabuklarıyla ellerini harap etmekten çekinmezdi. (Halit Ziya 

     
2 4 2