Soru

ayseeee1903 kullanıcısının avatarı

2 sayfalık metinin ekine ve köküne ayrılmış hali gerekiyo yardımcı olur musunuz rica etsem.

gönderen Ayseeee1903

Daha fazla açıklamaya mı ihtiyacın var? Sor!

Bu soruyu Ayseeee1903 kullanıcısına sor...

Cevaplar

Cevaplar

1
doga kullanıcısının avatarı
Doga cevapladı

FİİLLERDE  YAPI Fiiller yapı bakımından üçe ayrılır: Basit – Türemiş – Birleşik 1- Basit Fiil: Yapım  eki almamış, başka bir kelimeyle de birleşmemiş olan (sadece çekim eki  alan) fiillere Basit Fiil denir
Öğretmene bunu  sordum Sor-du-m (  kip ve kişi ekleri çıkartıldıktan sonra geriye kalan kısım kök haldeyse ve yapım  eki almadıysa fiil basittir) Öğretmene bunu sordurdum Sor-dur-du-m (kip ve kişi eki çıkartıldıktan sonra geriye “sordur(mak)” fiili  kalır  Ancak fiilin kökü “sor(mak) fiilidir, “-dur” yapım ekini almıştır  Bu sebeple fiilimiz türemiştir)
Ör: Geldim, yazacaksın, okumalılar, sevmeyeceğim, kıvırdı, çeviriyor,  kavuşursun
(bu örneklerde kip  ve kişi eklerini çıkardıktan sonra kök halinde basit fiiller kalır
2- Türemiş Fiil: Fiil  yada isim soylu kelimelere yapım eki getirilerek yapılan fiillerdir  Kip ve kişi eki atıldıktan sonra yapım eki almış bir gövde geriye kalır
Okula gelince çok  rahatladım Rahat-la-dı-m (rahat, isim köküdür “–la” yapım  ekini alarak fiil olmuştur)
3- Birleşik Fiil: En  az iki kelimenin birleşmesiyle oluşan fiillerdir Üç  ayrı şekilde birleşik fiil oluşturulur A- Yardımcı Fiille Oluşan Birleşik  Fiil Bir  isim ve bir fiilin birleşmesiyle oluşur İsmi  fiil durumuna getiren fiile yardımcı fiil denir Yardımcı fiiller “etmek,  olmak, eylemek, kılmak” fiilleridir Örnek: Derslerimize dikkat etmeliyiz Bu  güne kadar çok sabretti Hayat bize zehir  oldu Son maçı da  kaybettik
Not:  Olmak ve etmek yardımcı fiilleri, asıl fiil olarak da kullanılabilir
Bu yıl kirazlar  erken oldu (asıl  fiil) İşler  yetişince herkes memnun oldu  (Yrd  Fiil) Bu  ev bu kadar eder mi? (asıl fiil) Adam yapacağı işleri tarif etti  (Yrd  Fiil) B- Kuralı Birleşik Fiiller İki fiilin  birleşmesiyle oluşan fiillerdir Dörde  ayrılır
1- Yeterlilik Fiili, 2- Tezlik Fiili, 3- Sürerlik Fiili, 4- Yaklaşma Fiili 1- Yeterlilik Fiili Bir fiile “(a)bil,  (e)bil” fiilinin getirilmesiyle oluşur Fiile  yeterlilik anlamı kazandırır Sana her şeyi  anlatabilirim Beni birazcık olsun  dinleyebilirisin “(a)bil, (e)bil” cümleye yeterlilik anlamı dışında olasılık,  ihtimal anlamı da katabilir Yarın  burada olmayabilirim Sınavda zor sorular çıkabilir Yeterlilik fiilinin olumsuzunda, “(a)bil, (e)bil” fiilinin “bil-“ kısmı düşer, (a) kalır Yapabilirim(Olumlu- yeterlilik) Yapamam  (olumsuz – yeterlilik) tutabilirim (olumlu- yeterlilik) tutamam     (olumsuz –yeterlilik)
Yeterlilik  fiilinin olumsuzu da birleşik fiildir 2- Tezlik Fiili Bir fiile “(i-ı-u-ü)ver-”fiilinin getirilmesiyle oluşturulur Bahsedilen  eylemin çabucak gerçekleştirildiği anlamını taşır Bak-(ı)ver-di dalıveriyoruz atıvermiş kaçıveriyorlar Testteki tüm soruları çözüverdi Ne olur sanki yarın  tatile çıkıversek Olumsuzu:  söyleyiverin- söyleyivermeyin /  söylemeyiverin 3- Sürerlik Fiili Bir fiile “-(e)gel, -(e)kal, -(e)dur” fiillerinin getirilmesiyle oluşur  Cümleye süreklilik ve devam etme anlamı katarlar Ol-agel-mek gidedurmak şaşakalmak Bu türkü böyle söylenegelir Arkadaşları gidince tek başına kalakaldı Sürerlik fiilinin olumsuzu yapılamaz 4- Yaklaşma Fiili Fiile getirilen “-(e)yaz-”fiili ile yapılır  Bahsedilen fiilin gerçekleşmediği ama gerçekleşmeye çok az kaldığı anlamına  gelir
Düş-eyaz-dı-m kırılayazdı
Küçük kız korkudan  öleyazmış Burada soğuktan donayazdık
Yaklaşma  fiilinin olumsuzu yapılamaz
C- Kaynaşıp Kalıplaşmış Birleşik  Fiiller Birden  fazla kelimenin anlamca kaynaşarak, kalıplaşarak oluşturduğu, genellikle deyim  halinde olan birleşik fiillerdir Bu şekilde davranarak ateşle oynuyorsun Çok ilginç fikirler ileri sürüyor Annesi onu dört gözle  bekliyordu Kimi zaman hayallere  dalardı
Kaynak:  http://www.forumlord.net/misafir-soru-ve-cevaplari/64546-bir-metin-uzerinde-kelimelerin-yapi-bakimindan-incelenmesi.html#ixzz2PlvTbGsm

  • Yorumlar
  • Şikayetim var!
  • Teşekkürler (1)
  • oy ver Seviye: 5, Oylar: 1

Yorumlar

Bu cevap için yorumunu buraya yaz...