Cevaplar

  • Eodev Kullanıcısı
2012-10-18T15:57:19+03:00

Hazar Denizi (eski adı (Latince): Caspium Mare veya Hyrcanium Mare veya eski Rusça - Хвалынское море (Hvalınskoye More)). Adını Hazar Kağanlığı'ndan almıştır.[1] GüneydoğuAvrupa ve güneybatı Asya'dadır ve dünyanın en büyük tuzlu su gölüdür. Tuzluluk oranı %1,2'dir. Hem deniz, hem de göl özelliklerini taşımaktadır. Petrol yataklarınca zengindir.

Hazar Denizi batıda Azerbaycan ve Rusya, kuzeydoğu ve doğuda Kazakistan, doğudaTürkmenistan, güneyde İran toprakları ile çevrelenmiştir.

Uzunluğu 1210, genişliği 210-436 kilometredir. Açık denizlerle irtibatı yoktur. Bu yüzden de su seviyesi devamlı değişir. 1930 ile 1957 seneleri arasında denizin seviyesi normalden 26 m alçaldı. Bunun sonucu kapladığı alan 53.300 km² azalarak 371.000 km²'ye düştü. Su seviyesinin deniz seviyesinden aşağıya düşme sebebi, buharlaşma artarken yağışların da azalmasıdır. Bir de, denize dökülen suların % 80'ini sağlayan Volga (İdil) Nehri'nin sulama ve endüstride kullanılma maksatlarıyla başka yöne kanalize edilmesi mühim bir sebeptir. Su seviyesini normal hale getirmek için yapılan gayretler neticesiz kalmıştır. Kuzey kesimi sığdır. Burada mersinbalığı çok çıkar. Bundan bol miktarda havyar elde edilir. En derin yeri 978 m olup, güneydedir. Suyu tuzludur. Ortalama tuz oranı % 0,13'tür.Sülfat oranı da yüksektir. Doğu kıyılarındaki geniş sığ bir bölgede sodyum sülfat yatakları bulunmaktadır. Hazar Denizi kış ayları hariç ana ulaşım güzergahıdır. Kuzeydeki sığ kesim kış ayları boyunca donar. Buradaki önemli limanlar Bakü, Krasnovodsk ve Volga Nehri deltasında Astrakhan’dır. Bunlar arasında demiryolu bağlantısı vardır. İran’a ait kısımda en önemli liman Bender Şah’tır.

0
  • Eodev Kullanıcısı
2012-10-18T15:58:47+03:00


Büyük Tuz Gölü, ABD'nin Utah eyaleti nin kuzeyinde yer alır. Batı yarıküresindeki en büyük tuzlu su gölüdür. Kayalık Dağlar'da Wasatch dağ sırasının batısındaki yüksek bir yaylada bulunan göl deniz düzeyinden yakla­şık 1.300 metre yüksektedir.
Çok az yağmur yağdığı için, göl suyunun çoğu sularını göle boşaltan üç küçük ırmak­tan gelir. Uzun sıcak yaz mevsimi süresince gölün suları büyük ölçüde buharlaşır ve geriye tuz kalır. Bu nedenle her geçen yıl gölün tuz oranı artmaktadır. İsra­il'deki Lût Gölü de benzer özelliktedir. Göl suyunun ağırlığının dörtte biri tuzdur. Tuz oranı, deniz suyundakinden yedi kat fazladır. Göl suyunun sığ havuzlara pom­palanıp güneş altında buharlaştırılmasıyla el­de edilen tuz kimyasal madde üretiminde kul­lanılır.
Büyük Tuz Gölü, aslında Bonneville Gölü adlı daha büyük, eski bir gölün kalıntısıdır. Bu gölün eski kıyı çizgisi doğu yönündeki dağların yamaçlarında, bir zamanlar dalgala­rın kıyıya çarparak oluşturduğu sıra sıra taraçalar biçimindedir. Son yıllarda ırmak sularının bir bölümü vadiyi sulamak amacıyla kullanıldığı için göl küçülmüştür. Gölün gü­neybatısı çöldür. Bu çölün Bonneville Tuz Düzlükleri adıyla bilinen bir bölümü bir metreden daha kalın saf bir tuz tabakasıyla kaplıdır. İlkbahar dışındaki zamanlarda tuzun yüzeyi sert ve dümdüzdür. Bu nedenle oto­mobil yarışlarında, dünya hız rekoru deneme­leri için pist olarak kullanılır.
Göl çanağındaki birikintinin büyük bölümü sodyum klorürdür. Ayrıca sülfat, magnezyum ve potasyum da içerir. Göl zengin bir mineral kaynağı olmanın yanı sıra, son zamanlarda su sporları ve yabanıl yaşamı koruma merkezi olarak da önem kazandı.
Gölde az sayıda canlı yaşar. Suyu çok tuzlu olduğu için, tuzlu su karideslerinin yaşaması­na elverişlidir. Ayrıca deniz yosununa da rastlanır. Küçük adalarda yuva yapan martı­lar ile çok sayıda pelikan, balıkçıl, karabatak gibi su kuşları karadaki böceklerle beslenir. Bölgeye yerleşen ilk göçmenler 1848'de buğ­daylarını biçmek üzereyken, çekirge sürüleri­nin saldırısına uğradılar. Ama tam o sırada yetişen martılar çekirgelerin tümünü yedi. Bu nedenle martı, Mormon dinine bağlı yöre halkının geleneklerinde ayrıcalıklı bir yer kazandı. Güney Pasifik Demiryolu 43 km uzunluğundaki bir toprak set üzerinde gölü aşar. Gölün derinliği 5 metrenin altındadır. Çok tuzlu olduğu için gölde yüzen bir kişi suya batmaz.


0