Soru

onurbjk kullanıcısının avatarı

geçmişten günümüze anayasanın hangi tarihte yürürlüğe girmiştir ve çıkmıştır

gönderen Onurbjk

Daha fazla açıklamaya mı ihtiyacın var? Sor!

Bu soruyu Onurbjk kullanıcısına sor...

Cevaplar

Cevaplar

1
cicimelek122 kullanıcısının avatarı
Cicimelek122 cevapladı

ANAYASA 

Anayasa bir devletin temel kurumlarının nasıl işleyeceğini belirleyen yazılı belgelerdir. Anayasa denilen bu belgeyle ayrıca kişilerin temel hak ve özgürlükleri güvence altına alınmıştır.
 

Türkiye'nin de aralarında bulunduğu çoğu ülkede anayasa yazılı ve bütünsel bir belgedir. Oysa İngiltere'de yazılı bir anayasa yoktur. Bu ülkede temel kurumların işleyişi yüzlerce yıllık geleneklere yasalara ve belgelere göre düzenlenir.
 

İLK GELİŞMELER
 

Anayasal yönetim düşüncesi ilk olarak M.Ö. 3. yüzyılda Aristo ve öbür Yunanlı düşünürler tarafından ortaya atıldı. Bu düşünürler az sayıdaki kişinin talip olduğu siyasal iktidarın nasıl bölüşüleceği sorusuna yanıt aramışlardı. Romalılar anayasa düşüncesini daha ileri götürdüler ve herkesin yasalar karşısında eşit olması gerektiğini ileri sürdüler . Ne var ki bütün bunlara karşın yazılı bir anayasanın ortaya çıkması için yüzyılların geçmesi gerekti.
 

Dünyadaki ilk yazılı anayasa ancak 1789'da ABD’de hazırlandı. Bu anayasanın temel ilkeleri bugün de geçerlidir. ABD Anayasası'nı 1789 Fransız Devrimi'nin ürünü olan 1791 Fransız Anayasası izledi. Daha sonra öteki Avrupa ülkeleri de anayasalı bir düzeni benimsediler. Fransız Anayasası gibi bazı anayasalar o ülkenin tarihinin koşulları sonucunda ortaya çıkmıştır. Japon Anayasası (1947) gibi başka ülkelerin baskısıyla kabul ettirilen anayasalar da vardır.
 

Günümüzdeki anayasaların çoğu yazılı ve bütünsel belgelerdir. Ne var ki bir anayasanın yazılı olmasıuygulamada başarılı olabilmesi için yeterli değildir. Çünkü bir anayasanın işlerliği çeşitli etkenlere bağlıdır. Sözgelimi Latin Amerika ülkeleri ABD Anayasası'nı örnek alarak kendi anayasalarını hazırlamışlardır. Ama bu ülkelerde anayasal düzen askeri darbelerle sık sık askıya alınmıştır. Türkiye’de 1961 Anayasası ile bugün yürürlükte olan 1982 Anayasası da darbeyle işbaşına gelen askeri yönetimler tarafından hazırlanmıştır.
 


TÜRKİYE'DE ANAYASALAR
 


Türkiye'de ilk anayasa 1876'da yürürlüğe giren Osmanlı anayasasıdır. O tarihten Osmanlı Devleti’nin sona erişine kadar anayasaya kanun-i esasi deniyordu. 1876 tarihli Kanun-i Esasi padişahın yetkilerini kısıtlamamıştı. Yurttaşlara düşünce toplantı ve dernek kurma özgürlüğü bireylere dokunulmazlık hakları tanımıyordu. II. Meşrutiyet'in ilanından sonra 1909'da bu anayasada değişiklikler yapılarak padişahın yetkileri kısıtlandı. Kişisel hak ve özgürlükler tanındı basın üzerindeki sansür kaldırıldı. Hükümet artık padişaha değil meclise karşı sorumluydu.
 

Kurtuluş Savaşı sırasında 20 Ocak 1921'de Teşkilat-ı Esasiye Kanunu adıyla yeni bir anayasa kabul edildi. Bu anayasada egemenliğin kayıtsız şartsız milletin olduğu belirtiyordu. Yasama yetkisi de Büyük Millet Meclisi’ne bırakılmıştı. Cumhuriyet’in ilanından sonra daha kapsamlı bir anayasaya gereksinim duyuldu. 20 Nisan 1924'te bu amaçla gene Teşkilat-ı Esasiye Kanunu adını taşıyan yeni bir anayasaya hazırlandı. 1924 Anayasası’yla yasama ve yürütme yetkileri Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne bırakıldı. Meclis yasama yetkisini kendisi yürütme yetkisini de cumhurbaşkanı ve bakanlar kurulu eliyle kullanıyordu. Cumhurbaşkanının onayıyla göreve başlayan bakanlar kurulu meclise karşı sorumlu sayılmıştı. Kurtuluş Savaşı döneminden başlayarak anayasa sözcüğü karşılığında teşkilat-ı esasiye kanunu kullanıldı. Anayasa sözcüğü ise 1960'tan sonra hukuk sisteminde kullanılmaya başladı.
 

27 Mayıs 1960’taki askeri darbeden sonra yeni bir anayasa hazırlandı. 1961 Anayasası olarak bilinen bu anayasa halkoylamasıyla yürürlüğe girdi. Bu anayasada egemenliğin ulusa ait olduğu ve ancak yetkili organlarca kullanılabileceği ilkesi benimsendi. Türkiye Cumhuriyeti insan haklarına dayalı milli demokratik ve laik bir sosyal hukuk devleti olarak tanımlandı. Bu anayasayla iki meclisli bir parlamento öngörülmüştü: Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu. Bütün üyelerinin seçimle belirlendiği Millet Meclisi Cumhuriyet Senatosu'ndan daha fazla yetkilerle donatılmıştı. Bu anayasayla yargı organlarının bağımsızlığı kişi hak ve özgürlükleri ile sosyal hakların güvence altına alındı. Anayasa Mahkemesi Danıştay Yüksek Hakimler Kurulu gibi yeni kurumlar oluşturuldu.
 

12 Eylül 1980'deki askeri darbeden sonra Milli Güvenlik Konseyi ile Danışma Meclisi (Kurucu Meclis) yeni bir anayasa hazırladı. Bu anayasa 7 Kasım 1982'de yapılan halkoylamasıyla kabul edilerek yürürlüğe girdi. 1982 Anayasası bazı hak ve özgürlüklere önemli sınırlamalar getirmiş Anayasa Mahkemesi'nin ve Danıştay'ın denetim yetkilerini azaltmıştır. Son yıllarda özellikle Avrupa Birliği’ne üyelik sürecinin bir gereği olarak 1982 Anayasası’nda hak ve özgürlükleri genişletici bir dizi değişiklik gerçekleştirilmiştir.


ana yasa ne zaman kuruldu
 anayasa ne zaman kuruldu ilk anayasa ne zaman kuruldugünümüze kadar gelen anayasalar mevcut anayasa ne zaman kuruldu geçmişten bugüne insan hakları kanuni esası geçmişten günümüze kadar olan anayasalar  türkiye cumhuriyetinin günümüze kadar gelen anayasaları hangileridir geçmişten günümüze kabul edilmiş anayasalargeçmişten günümüze anayasalar anayasa kaç yılında kuruldu geçmişten günümüze anayasageçmişteki anayasalar anayasa mahkemesi ilk ne zaman kuruldu  türkiye cumhuriyetinde geçmişte kullanılan anayasalar hangileridir

  • Yorumlar
  • Şikayetim var!
  • Teşekkürler (0)
  • oy ver

Yorumlar

Bu cevap için yorumunu buraya yaz...