Cevaplar

2012-10-29T17:51:57+02:00

Göl

Yüzölçümü(km²)

 

Yer

Su cinsi

Van Gölü

3713

 

Van,Bitlis

Sodalı su

Tuz Gölü

 

1500

 

Konya, Aksaray, Ankara

Tuzlu su

Beyşehir Gölü

656

 

Konya, Isparta

 

 

Tatlı su

Eğirdir Gölü

482

 

Isparta

Tatlı su

İznik Gölü

308

 

Bursa

Tatlı su

Burdur Gölü

200

 

Burdur,Isparta

Acı su

Manyas Gölü(Kuş gölü olarakda adlandırılır.)

166

 

Bandırma

Tatlı su

Acıgöl

153

 

Afyonkarahisar, Denizli

Acısu(sülfatlı)

Uluabat Gölü

134

 

Bursa

Tatlı su

Çıldır Gölü

115

 

Ardahan, Kars

Tatlı su

Palas Tuzla Gölü

106

 

Palas/Sarıoğlan/Kayseri

Tuzlu su

Eber Gölü

104

 

Afyonkarahisar

Tatlı su

Erçek Gölü

98

 

Van

Tatlı su

Hazar Gölü

86

 

Elazığ

Tatlı su

Bafa Gölü

60

 

Aydın, Muğla

Tatlı su

Köyceğiz Gölü

52

 

Muğla-Köyceğiz

Tatlı su

0
2012-10-29T18:01:27+02:00

OLUŞUMLARINA GÖRE GÖL ÇEŞİTLERİ

 

A. DOĞAL GÖLLER

Yeryüzünde iç ve dış  kuvvetlerin etkisiyle meydana gelen çukurluklarda biriken sukütlelerine doğal göl denir.

Doğal gölleri beş guruba ayırabiliriz.

 

1. Tektonik Göller: Dağ oluşum hareketleri sırasında kırılarak çöken çanakların sular

tarafından işgal edilmesiyle oluşmuş göllerdir. Yeryüzündeki büyük  göllerin neredeyse tamamı  tektonik kökenlidir. Asya’daki Hazar, Baykal, Aral ve  Balkaş; Afrika’nın doğusundaki Viktorya,  Rudolf ve Tanganika; Kuzey Amerika’da  ABD ile Kanada arasındaki büyük göller yeryüzündeki başlıca tektonik göllerdir. En fazla Doğu Afrika’da görülür.+

Marmara Bölgesi’nde; Sapanca, İznik, Ulubat ve Manyas gölleri, Ege Bölgesi’nde; Simav Gölü, Göller Yöresi’nde; Beyşehir, Eğirdir, Acıgöl, Burdur, Ilgın (Çavuşçu), Akşehir, Eber, Suğla ve Kovada gölleri, İç Anadolu Bölgesi’nde; Tuz, Seyfe ve Tuzla gölleri, Doğu Anadolu Bölgesi’nde Hazar, Hozapin ve Van gölleri.

 

 

2. Karstik Göller: Karstlaşma sonucu oluşan obruk ve polye gibi erime çukurlarındasuların birikmesiyle oluşur. Karstik göller alan ve derinlik bakımından genellikle küçükgöllerdir.

Karstik göller, ülkemizde en fazla AKDENİZ BÖLGESİ Toros Dağları’nın batı kesiminde bulunur. Buralarda yer alan Kızılören obruk gölü, Kestel, Avlan, Yarışlı ve Salda gölleri tipik birer karstik göldür. Bu göllerimiz sadece, kireçtaşlarının çözülmesiyle oluşan çanaklar üzerinde meydana gelmişlerdir.

 Bununla birlikte, bu alandaki bazı göllerimizin ise oluşumu, tektonik çanaklarda başlamış, karstik olaylarla devam etmiştir. Bu göllerimizin başlıcaları, Beyşehir, Eğirdir, Burdur, Acıgöl, Kovada ve Suğla gölleridir.

3. Buzul Gölleri: Buzul aşındırması ile oluşan çanaklarda (sirk), suların birikmesiyle oluşan göllerdir. İskandinavya  ve Kanada’da Norveç ,Finlandiya ile yüksek dağlık alanlarda buzul göllerine sıklıkla rastlanılır.

Yurdumuza bazı yüksek dağların üst kısmında görülür (Cilo, Sat, Ağrı, Tendürek, Süphan, Kaçkar, Uludağ, Erciyes, Bolkar, Aladağlar,Bey dağları gibi). Dünya üzerinde en fazla Kuzeybatı Avrupa’da görülür. Ayrıca Kanada’nın güneyi ile A.B.D’nin kuzeyindeki göller buna örnektir. 

4. Volkanik Göller:  Volkanik faaliyetlerle oluşmuş çanaklarda suların birikmesiyle oluşur. Krater gölü, kaldera gölü  ya da maar gölü gibi çeşitleri vardır.

dağların ağızlarındaki çukurluklarda suların birikmesi ile  krater gölleri  oluşur.Kraterlerin patlama ya da çökme ile genişlemesiyle oluşan çukurluklarda sularınbirikmesi ile kaldera gölleri  meydana gelir. Volkanik patlama sonucunda oluşançanaklar içerisinde suların birikmesiyle maar gölleri meydana gelir.

Volkanik

Başlıca volkanik göllerimiz, Meke Gölü, Acıgöl, Nemrut ve Gölcük gölleri ile Süphan Dağı’nın yan kraterlerinden birinde bulunan Aygır Gölü’dür. 

5. Set Gölleri:  Çöküntü çukurlarının, vadilerin ya da koyların  önünün bir setlekapatılması sonucu oluşan göllerdir.

 

Set gölü çeşitleri

a. Volkanik Set (Lav Seti) Gölü:  Volkanik olaylar sırasında çıkan lavların bir çukurluğun önünü kapatmasıyla oluşan göllerdir.

Ülkemizde Van, Erçek, Nazik, Çıldır, Haçlı ve Balık gölleri ülkemizdeki volkanik set gölleridir.

b. Heyelan Set Gölü:Heyelanlar sonucu yamaçlardan gelen kütlelerin, vadi önlerini kapamasıyla oluşan göllerdir.
ÜlkemizdeTortum, Sera, Abant, Zinav ve Sülük gölleri ile Yedigöller bu tür göllerdendir.

 

c. Alüvyal  Set Gölü:  Akarsuların yan kollarının  taşıdıkları  alüvyonlarla ana akarsuyun önünü kapatması ile oluşan göllerdir.

Ülkemizde, Marmara, Çamiçi (Bafa), Köyceğiz, Mogan ve Eymir Gölleri ile Uzungöl bu tür göllerdendir.

d. Kıyı Set Gölü: 
Deniz akıntılarının oluşturduğu kıyı  kordonlarının  koyların önünü kapatmasıyla oluşan sığ göllerdir. Bu göllere lagün adı da verilir.

Ülkemizde, Büyük ve Küçük Çekmece gölleri, Durusu (Terkos) gölü, Çukurova deltasındaki Akyatan gölü kıyı set gölleridir.


e. Moren Set Gölü:  Buzullardan çıkan suların önünün moren setleri ile kapatılması sonucu oluşan göllerdir. En fazla K.Batı Avrupa’da görülür.

 

B. YAPAY GÖLLER:  Elektrik enerjisi elde etmek, sulama ve içme suyu temin etmek veya su baskınlarını önlemek amacıyla vadi önlerinin insanlar tarafından çeşitli setlerle kapatılması sonucu oluşan yapay göllerdir.

Barajlardan yararlanma yolları:

1-İçme ve kullanma suyu sağlama,         

2-Elektrik enerjisi üretmek,    

3-Tarım alanlarını sulamak,                     

4.Su taşkınlarını önlemek.

KONU İLE İLGİLİ TAVSİYELER:

Konu ile ilgili en çok tercih edilen soru göllerin sularının özelliklerinin belirlenmesinde etkili olan faktörler.Farklı göller verilerek bu göllerden birinin sularının tatlı olduğu belirtilir bunun nedeni sorulur cevabı gideğeninin olmasıdır.Yine konu ile ilgili olarak gölelr verilerek oluşum şekilleri sorulabilir.Dünyada oluşum olarak göllerin çoğunluğu tektonik göllerdir bilgisi önemlidir.Yine Akdeniz bölgesindeki karstik göller ile set gölleri (Tortum sera Abant yedi göller bafa )gibi göller şıklarda tercih edilir.







0