Cevaplar

2012-10-30T20:05:09+02:00

Edebiyat 10.Sınıf 2.Ünite:Şiir Sağu-Koşuk (Sayfa:37,38,39,40,41,42,43)

 

10.Sınıf Türk Edebiyatı Fırat Yayıncılık 2.Ünite:Şiir Sağu-Koşuk (Sayfa:37,38,39,40,41,42,43)

 

 

 

a. Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Metinler / Şiir (Sagu, Koşuk)

 

HAZIRLIK

 

1.  “Sagu ve koşuk” sözcüklerinin anlamlarını öğreniniz.

 

1. İslamiyet Öncesi Türklerde ölen kişilerin arkasından yakılan ağıtlara sağu denir. Yine aynı dönemde tabiatın güzelliklerini, aşkı ve sevgiyi işleyen şiirlere de koşuk adı verilir.

 

 2.  Edebiyatla ya da tarihle ilgili eserlerden eski Türklerin yaşayışı ve şiir söyledikleri törenler hakkında bilgi edininiz. Edindiğiniz bilgileri bir sunumla arkadaşlarınıza aktarmak üzere hazırlayınız.

 

2. Türkler İslamiyet’ten önce göçebe olarak yaşarlar, avcılık yaparak geçimlerini sağlarlar, savaşçı bir millet olup özellikle savaşlardan elde ettikleri ganimetlerle de geçimini temin ederler. Kışları ovalara yazları yaylalara giderler. Yaz aylarında avlanırlar ve uzun sürek avlarında zaman zaman sığır şölenleri yaparlar. İşte bu şölen ozan denilen kişiler halka şiirler okurlar ki bunlar koşuk ya da sağulardır. Savaşçı bir millet oldukları için de zaman zaman savaşlarda kahramanlarını kaybederler ki işte bu dönemde  yuğ denilen tören yapılır ve bu törende sağular okunur.

 

 3.  Eski Türklerde “kam, ozan, baksı, şaman” adlarının kimlere verildiğini ve bunların görevlerini öğreniniz.

 

3.            Kam : Büyü yapar.

 

Baskı : Ağır hastaları tedavi eden bir hekimdir.

 

Ozan : Sadece insanları eğitmez aynı zamanda eğlendirir.

 

Şaman : Alt ve üst dünyada yardım eder.

 

Daha sonraki dönemlerde yerini aşık almıştır.

 

 

 

4. Günümüzde söylenen ağıt türündeki bir türkünün sözlerini yazınız.

 

5. Türlük çeçek yarıldı,                                                 Erdi aşın taturgan 

 

Barçın yadım kerildi.                                   Yavlak yagıg kaçurgan

 

Uçmak yeri körüldi,                                      Ograksüsin kaytargan

 

Tumlug yana kelgüsüz                                                Bastı ölüm ahtaru

 

 

 

Günümüz Türkçesiyle                                                  Günümüz Türkçesiyle

 

Türlü çiçekler açıldı,                                       (O, konuklarına) yemeğini tattıran,

 

Çimene ipek yaygılar yayıldı,                                     Kötü düşmanı kaçırtan

 

Cennet yeri görüldü,                                     (ve) Oğrak ordusunu geri püskürten (bir yiğit) idi.

 

Artık kış gelmeyecek.                                                   Ölüm (onu yere) yıkarak bastırdı.

 

a. İslamiyet öncesi döneme ait iki ayrı şiirden alınan yukarıdaki dörtlükleri okuyunuz. Bu dörtlüklerde ahengin (ses tekrarı, ritim, ses benzerlikleri vb.) hangi öğelerle sağlandığını belirtiniz.

 

a.            Nazım birimi: Dörtlük

 

                Ölçüsü. Hece ölçüsü

 

                Uyak düzen: aaab

 

                Ses ahenki ya da kafiye: Birinci dörtlükte (İ)l-di şeklinde olan ekler redif –r ler ise yarım kafiyedir. İkinci  dörtlükte –urgan/argan şeklindeki ekler redif  olarak kullanılmıştır.

 

 

 

Tatlı tatlı konuşurduk, gülerdik

 

Gönül bahçesinden güller dererdik

 

Baş başa verir de gönül eğlerdik

 

Şimdi başkalandı devran, ağlarım.

 

Sümmânî

 

b. Halk edebiyatı şairlerinden Sümmânî’nin koşmasını yukarıdaki dörtlüklerin ahenk ögeleriyle karşılaştırınız. Benzer ve farklı yönleri sıralayınız.

 

b.

 

Benzerlikler     Farklılıklar

Nazım birimi dörtlük   Dil olarak farklılık vardır.   Sümmani’nin söyleyişi bize daha yakındır.

Uyak düzeni aaab   

Ölçüsü hece ölçüsü   

Halk söyleyişine sahip   

 

 

6. Çevrenizde, sevdiğini kaybeden insanların duygularını nasıl dile getirdiklerini belirtiniz.

 

6. Üzüntü ve kederleri ister istemez diline yansımaktadır, kaybettiği insanın güzel özelliklerini dile getirme ihtiyacı duyarak anılarla kalan yaşamı tazeleme ihtiyacı duyarlar. Yeteneği olanlar ölen kişi üzerine şiirler, ağıtlar yakarlar.

 

7.  Bahar mevsiminin size hissettirdiği duyguları açıklayınız.

 

7.

 

 

 

 

DEVAMINI MESAJ OLARAK ATARIM.

 

1 5 1