YORUMLAMA – GÜNCELLEME

1. a. Günümüzde söylenen ağıt türündeki bir türkünün sözlerini arkadaşlarınıza okuyunuz.

a.

b. Uygurlara ait aşağıdaki ağıtı okuyunuz. Sözlerini dinlediğiniz ağıt ile Uygurlara ait şiiri farklı yüzyıllarda söylenmiş olsalar da duyguların dile getirilmesi yönüyle karşılaştırınız. Benzer yön­lerini yazınız.

Günümüz Türkçesiyle

Aklar bulıt örlep kükirep Ak bulutlar yükselip gürleyerek,
Alkuka mu kar yagurur Her tarafa kar mı yağdırır;
Ak bir saçlıg karı anam Ak saçlı o ihtiyar anam
Açıyu mu yaşların akıdur Acılar içinde mi gözyaşlarını akıtır.


Karalar bulıt örlep kükrep Kara bulutlar yükselip gürleyerek
Kar mu yağmur ol yoğurur Kar mı yağmur mu yağdırıyor?
Karı yağlığ ol (bir) anam (Yoksa) o ihtiyar, yaşlı anam
Kayguda mu yaş akıtır Kederden mi gözyaşı döküyor?

b. Her iki dönemdeki metinlerin temaları aynı fakat söyleyiş özelikleri de aynı olduğu göze çarpmaktadır. Özellikle yapılan benzetmeler birbirine çok benzemektedir. Toplumların tarihleri ve yurtları farklı, zamanları farklı olsa da toplumlar aynı duygu karşısında aynı sözleri ve benzetmeleri kullanabilmekteler.

2. Eski Türklerde ölen bir kişinin ardından yapılan matem törenlerinin izleri, günümüzde de görülüyor mu? Açıklayınız.

2. Eski dönemde olduğu gibi belli bir düzen içinde yapılmasa da ölen kişilerin yakınları çeşitli ağıtlar yakarak çeşitli ritüeller ortaya bazı özelliklerini devam ettirmektedirler. Ama aynı şekilde kesinlikle devam etmiyor.


3.

I. Bahar gelir, bulanırsın, coşarsın, II. Etil suvı akaturur
Dalga vurur, kenarlara taşarsın. Kaya tübi kakaturur
Dünya kurulalı böyle yaşarsın, Balık telim baka turur
Tükenmez ömrün var bol, Kızılırmak. Kölüng takı küşerür
Âşık Veysel

Günümüz Türkçesiyle
İtil suyu akadurur
Kaya dibi kakadurur
Balık cümle bakadurur
Taşar durgun göller bile


Yukarıda okuduğunuz ilk dörtlük, saz şairlerimizden Âşık Veysel’in “Kızılırmak” adlı şiirin­den alınmıştır. İkinci dörtlük ise Destan Döneminde söylenmiş İtil Irmağı’nı tasvir eden bir şiirden alınmıştır. Belli bir doğa parçasını anlatan bu iki şiiri, şekil ve ahenk unsurları yönünden karşılaştı­rarak sonuçları boş bırakılan yerlere yazınız.

I. Şiir (Kızılırmak) II. Şiir
Şekil Şekil
Nazım Birimi: DörtlükÖlçüsü: Hece ölçüsü
Uyak Düzeni: Düz uyak

Kafiye: “-ş” yarım kafiye

Redif: “-arsın” redif

Nazım Birimi: DörtlükÖlçüsü: Hece ölçüsü
Uyak Düzeni: Düz uyak

Kafiye: “-k” yarım kafiye

Redif: “-aturur” redif

Ahenk Unsurları Ahenk Unsurları
Söz sanatları vardır.Halk söyleyişi hakimdir Söz sanatları vardır.Halk söyleyişi hakimdir


4. Eski Türklerde ozanların, dinî ve din dışı törenlerde müzik ve dans eşliğinde şiirler söylemeleriyle günümüz saz şairlerinin şiirlerini saz eşliğinde söylemeleri arasındaki ilişkiyi tartışınız. Sonucu kısaca belirtiniz.

4. Eski Türklerdeki ozanlar dini ve din dışı törenlerde şiirler söylerlerken İslamiyet etkisiyle bu kişiler bazı özelliklerini bırakıp “Ozan, aşık ” adı altında sadece belirli meclis ve ortamlar şiirler söyleyip saz çalan kişiler konumuna gelmişleridir. Eski Türklerde bu kişilerin din adamı özelliği varken İslamiyet’ten sonra yerini sadece sanatı icra eden özelliğe bırakmıştır.

Aslında bu ikisi birbirinin devamı niteliğindedir.



5. a. Eski Türklerde “kam, ozan, baksı, şaman” adlarının kimlere verildiğini ve bunların görevlerini arkadaşlarınıza aktardıktan sonra aşağıdaki şemayı doldurunuz.

a.

kam, Din adamlığı yapar, doktorluk yapar, büyücülük yapar, insanları eğlendirir. Büyücü (KAM)
ozan, Hekimlik(BAKSI)
baksı, Eğlendirir (OZAN)
şaman Din Adamı(ŞAMAN)

2

Cevaplar

  • Eodev Kullanıcısı
2012-10-30T20:23:31+02:00

burda ne yapmamızı istiyosun anlamadımki yazmışsın öyle arkadaşım ne yapmak istediğini anlamadım anlasam yapıcam soruyu :)

0
2012-10-30T20:47:22+02:00

daha açıklayıcı bir şekilde söylermisin

1 5 1