Cevaplar

2012-10-30T20:58:33+02:00

ŞİİRDE AHENK (SES VE RİTM)

Ahenk:
Ahenk kelimesi uyum anlamına gelmektedir. Edebiyatta ise kelimelerin birbiriyle ses ve anlam bakımından etkileyici bir bütün olması anlamındadır.
Şiirde ahenk;ustaca kullanılan ses akışı,söyleyiş,ritm,ölçü ve her türlü ses benzerliğiyle sağlanır. Şiirde ahengi sağlamak için ölçü,uyak,vurgu,tonlama gibi değişik unsurlar kullanılır.
Şiirde ahnegi sağlayan unsurları şöyle sıralayabiliriz:

1) Vurgu: Bir kelimede hecelerden birinin diğerlerine göre daha baskılı,daha kuvvetli söylenmesidir. Vurgu hem kelimenin anlamını güçlendiren hem de şiiri ahenkli kılan bir unsurdur. Vurgulama ve tonlama şiirin ahengini ve etki gücünü bir kat daha artırır.
Ör:
Gök sarı toprak sarı, çıplak ağaçlar sarı
Arkada zincirlenen Toros Dağları

3 5 3
2012-10-30T20:59:06+02:00

Ahenk şiirin bütün olarak sunduğu sese dayalı armonidir. Her şiirde bütün içerisinde hissedilen bir ahenk vardır.

Şiirde ahenk ses akışı söyleyiş ritim ölçü ve ses benzerlikleriyle sağlanır.

Her şiirin kendine özgü bir ses akışı vardır. Şiirin ele aldığı temaya uygun olarak vurgu ve tonlamalar çevresinde okunması o şiirin kendine özgü ses akışıdır. Yani okuyan kimse şiire temaya uygun bir ses verir.

Şiirde ses akışından başka ahengi sağlayan önemli unsurlardan biri de ritimdir. Türk edebiyatındaki şiirlerdeyakın döneme kadar ritim vezin ve kafiye ile sağlanırdı.

Vezin şiirde mısraların oluşturulmasında hareket noktası alınan ölçüdür. Türk şiirinde aruz ve hece kullanılan iki vezin türüdür.

Kafiye ise mısra sonlarındaki ses benzerliğidir. Ses benzerliklerinin işlevlerine göre yarım tam zengin tunç diye çeşitleri bulunmaktadır.

İşte ritim ortak ölçü ve mısra sonlarındaki ses benzerlikleri ile oluşturulan bir müzikalitedir.

Şiirdeki ahenk ögeleri iç içedir. Tema dil söyleyiş ve ses ahengi oluşturur. Bundan başka vezin kafiye redifiç kafiye aliterasyon ve assonans ses benzerlikleri de söyleyişe şiirsellik katan ögeler durumundadır.

2 3 2