Cevaplar

  • Eodev Kullanıcısı
2012-11-01T19:00:36+02:00

Ünlü Daralması

Sözcüklerin sonlarında bulunan geniş ünlüler (a, e) özellikle “-yor” ekinin darlaştırıcı özelliğinden dolayı daralarak ı, i, u, ü dar ünlülerine dönüşür. Buna ünlü daralması denir.
Örnek:

bekl-e-yor > bekl-i-yor kalm-a-yor > kalm-ı-yor özl-e-yor > özl-ü-yor soll-a-yor > soll-u-yor

Örneklerinde bu daralma görülmektedir. 


Kaynak: http://www.msxlabs.org/forum/turkce-dil-bilgisi/228654-unlu-daralmasi.html#ixzz2AzWCbyPD

1 5 1
2012-11-01T19:00:42+02:00

, e” düz-geniş ünlüleriyle biten fiillere şimdiki zaman eki “-yor” getirildiğinde, bu ünlüler daralarak “ı, i, u, ü” biçimlerine dönüşür. Bu olaya “ünlü daralması” denir.

NOT: “-yor” ekinin kendisinden önceki düz-geniş ünlüler üzerinde daraltıcı bir etkisi vardır.

FİİL ş.z.e. FİİL ş.z.e.
------ a, e ← – yor › ------ ı, i, u, ü – yor
GENİŞ daraltıcı DAR
etki


“ağlıyor” ağla – yor → ağlı – yor
aı
GENİŞ DAR
ünlü daralması

“bekliyor” bekle – yor → bekli – yor
ei
GENİŞ DAR
ünlü daralması

“oynuyor” oyna – yor → oynu – yor
au
GENİŞ DAR
ünlü daralması

“söylüyor” söyle – yor → söylü – yor
eü
GENİŞ DAR
ünlü daralması

1 5 1