Cevaplar

2012-11-04T21:36:17+02:00
Yapılarına göre isim tamlamaları [değiştir] Belirtili [değiştir] Belirtili isim tamlamalarında bir kavramın "kime" ve "neye" ait olduğu belirtilir. Bu tür tamlamalarda hem tamlayan hem de tamlanan ek alır. Tamlayan -in ilgi ekini (tamlayan eki), tamlanan ise -i iyelik ekini alır:[1] kitabın kapağı, çocukların kıyafetleri, üzümün çöpü, aşkın büyüBelirtisiz [değiştir] Belirtisiz tamlamada tamlayan ek almaz, yani yalın haldedir; tamlanan ise -i iyelik ekini alır:[1] portakal suyu, sel felâketi, masa lambaBu tür tamlamalar çoğunlukla kalıplaşmış sözcük gruplarıdır ve cümlede birleşik isim gibi görev alırlar: tiftik keçisi, millî eğitim bakanı, bilgisayar programı, Fatih Sultan Mehmet KöprüsüTelaffuz [değiştir] Belirtili isim tamlamalarında vurgu genellikle tekdüzedir:[1] çocuğun ceketi, dolabın kapağıBelirtisiz isim tamlamalarında ise çoğunlukla tamlayanın 'son hecesinde' vurgu vardır:[1] çocuk ceketi, dolap kapağı"Takısız isim tamlaması" tartışması [değiştir]

Türkçede altın, cam, tahta gibi sözcükler hem bir malzemenin adını hem de bu malzemeden yapılmış nesneleri tanımlarken sıfat (önad) olarak kullanılabilirler:[2][3][4]

Türkiye'de her yıl yaklaşık 25 ton altın çıkarılmaktadır. (isim)Gelinlere altın takı takma âdeti pek çok ülkede görülür. (sıfat)Camın işlenmesi işlemi çok yüksek sıcaklıklarda gerçekleştirilir. (isim)Çocukluğumda en sevdiğim oyuncağım, tahta atımdı. (sıfat)

Uzun yıllar bunlar ve benzerî sözcüklerle oluşturulan altın bilezik, tahta kaşık, cam bardak, demir kapı gibi tamlamaların takısız (eksiz) isim tamlaması olduğu görüşü hakimdi. Günümüzde ise bunların sıfat tamlaması olduğu görüşü gitgide yaygınlaşmakta ve akademik yayınlarda daha çok bu şekilde ele alınmaktadır.[5]

2 3 2