Cevaplar

  • Eodev Kullanıcısı
2012-09-26T14:05:50+03:00

CEMAL SÜREYA

1931’de Erzincan’da doğdu. 9 Ocak 1990’da İstanbul’da yaşamını yitirdi. Asıl ismi Cemalettin Seber. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye ve İktisat Bölümü’nü bitirdi. Maliye Bakanlığı’nda müfettiş yardımcılığı ve müfettişlik görevleri yaptı. 1982’de müşavir maliye müfettişliğinden emekli oldu. Ağustos 1960’ta başladığı ve yalnızca dört sayı çıkarabildiği Papirüs dergisini, Haziran 1966-Mayıs 1970 arası 47, 1980-81 arası iki sayı daha çıkardı. 1978’de Kültür Bakanlığı’nda Kültür Yayınları Danışma Kurulu üyesi olarak da görev yaptı. Emekliliğinden sonra, yayınevlerinde danışman ve ansiklopedilerde redaktör olarak çalıştı. Birçok dergide yazıları ve şiirleri yayımlandı. Oluşum, Türkiye Yazıları, Maliye Yazıları dergileri ile Saçak dergisinin kültür-sanat bölümünü bir süre yönetti. Politika, Aydınlık ve Yeni Ulus gazeteleri ile Yazko Somut ve 2000’e Doğru dergilerinde köşe yazıları yazdı. İkinci Yeni hareketinin önde gelen şair ve kuramcılarından sayılır. Şiire lise yıllarında aruz denemeleriyle başladı. İlk şiiri "Şarkısı-Beyaz" Ocak 1953’te Mülkiye dergisinde yayınlandı. 1950'lerin başlarında gelişen ikinci yeni hareketine katılmakla birlikte, şiirde anlamsızlığı savunan görüşleri benimsemedi. Karşı çıktığı geleneğin diri değerlerinden yararlandı. Şiirde erotizmi canlandırırken, toplumsal değerlere uzak düşmedi. Şiirin "anayasaya aykırı" olduğunu, doğanın ahlakı kovduğu yerde ve yasadışı olduğunu savundu. Bu görüş onu şiirde öyküden kaçınmaya, çarpıcı, yoğun imge adacıklarından oluşan bir söz sanatına yöneltti. Düzyazılarında sürekli yeni sorular sordu. Denemelerinde de başka sanatçılar, özellikle şairler üzerinde durmayı yeğledi. Ölümünden sonra adına bir şiir ödülü konuldu.

ESERLERİ 

ŞİİR: 
Üvercinka (1958) 
Göçebe (1965) 
Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973) 
Sevda Sözleri (Uçurumda Açan ile birlikte toplu şiirleri: 1984) 
Sıcak Nal ve Güz Bitiği (1988) 
Sevda Sözleri (bütün şiirleri: 1990, ö.s. 1995) 

DÜZYAZI: 
Şapkam Dolu Çiçekle (1976) 
Günübirlik (1982) 
Onüç Günün Mektupları (1990, ö.s. 1998) 
99 Yüz (1991) 
999. Gün / Üstü Kalsın (1991) 
Folklor Şiire Düşman (1992) 
Uzat Saçlarını Frigya (Günübirlik’in yeni basımı: 1992) 
Aydınlık Yazıları / Paçal (1992) 
Oluşum’da Cemal Süreya (1992) 
Papirüs’ten Başyazılar (1992) 
Günler (999. Gün’ün genişletilmiş basımı 1996) 
Güvercin Curnatası (Cemal Süreya ile konuşmalar 1997) 
Toplu Yazılar 1 (Şapkam Dolu Çiçekle ve Şiir Üzerine Yazılar 2000) 

ANTOLOJİ: 
Mülkiyeli Şairler 
100 Aşk Şiiri 

ÖDÜLLERİ 

1959 Yeditepe Şiir Armağanı 
1966 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü 
1988 Behçet Necatigil Şiir Ödülü

1 5 1
2012-09-26T14:21:46+03:00

Cemal Süreya 1931'de Tunceli'nin Pülümür ilçesinde doğdu. 1938'de Dersim İsyanı sonrasında ailesi Bilecik'e sürgün edildi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi maliye ve iktisat bölümü'nü bitirmiştir. Maliye Bakanlığı'nda müfettiş yardımcılığı ve müfettişlik, darphane müdürlüğü, Kültür Bakanlığı'nda kültür yayınları danışma kurulu üyeliği, Orta Doğu İktisat Bankası yönetim kurulu üyeliği ve 25 yılı aşkın Türk Dil Kurumu üyeliği görevlerinde bulunmuştur. Yayınevlerinde danışmanlık, ansiklopedilerde redaktörlük, çevirmenlik yapmıştır.

Ağustos 1960'tan itibaren yalnızca dört sayı çıkarabildiği Papirüs dergisini Haziran 1966- Mayıs 1970 arası 47, 1980-1981 arası iki sayı daha çıkardı. Pazar Postası, Yeditepe, Oluşum, Türkiye Yazıları, Politika, Yeni Ulus, Aydınlık, Saçak, Yazko Somut, 2000'e doğru gibi yayın organlarında şiir ve yazılarını yayımladı.

İkinci yeni hareketinin önde gelen şair ve kuramcılarından sayılan Cemal Süreya'nın ilk şiiri "Şarkısı Beyaz" Mülkiye dergisinin 8 Ocak 1953 tarihli sayısında yayımlanmıştır. Geleneğe karşı olmasına rağmen geleneği şiirinde en güzel kullanan şairlerden birisiydi. Kendine özgü söyleyiş biçimi ve şaşırtıcı buluşlarıyla, zengin birikimi ile, duyarlı, çarpıcı, yoğun, diri imgeleriyle ikinci yeni şiirinin en başarılı örneklerini vermiştir. Ölümünden sonra adına bir şiir ödülü kondu. 1997'de de Cemal Süreya arşivi yayımlandı.

Cemal Süreya 38 sürgününü bir şiirinde şöyle anlatıyordu:

Bizi kamyona doldurdular,Tüfekli iki erin nezaretinde,Sonra o iki erle yük vagonuna doldurdular,Günlerce yolculuktan sonra bir köye attılar,Tarih öncesi köpekler havlıyordu."

Ülkü Tamer onun için şu dizeleri yazmıştır:

TanrıBin birinci gece şairi yarattı,Bin ikinci gece cemal'i,Bin üçüncü gece şiir okudu tanrı,Başa döndü sonra,Kadını yeniden yarattı.Süreyya olan soyadını değiştirmesi [değiştir]

Süreya'nın üvey kızı Gonca Uslu'nun aktardığına göre iddiaya girmeyi çok seven şair arkadaşıyla bir telefon numarası üzerine iddiaya girmiş, kaybederse soyadındaki "y" harfinden birini sildireceğini söylemiş. İddiayı kaybetmiş ve Süreyya olan soyadını Süreya olarak değiştirmiş[1]"Süreya" soyadı ilk kez 1956 yılında yayımlanan "Elma" şiirinde görüldü, Bir anda ismindeki "y" harflerinden birini attığını ilan etmişti[2]

Eserleri [değiştir]

Şiir

Üvercinka (1958) Göçebe (1965) Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973) Sevda Sözleri (1984, Üvercinka, Göçebe,Beni Öp Sonra Doğur Beni, Uçurumda Açan-1984- ile birlikte) Güz Bitigi (1988) Sıcak Nal (1988) Sevda Sözleri (1990, 1995, tüm şiirleri) Korkarak Vinç

Deneme- Eleştiri

Şapkam Dolu Çiçekle (1976) Günübirlik (1982) 99 Yüz (1992) Uzat Saçlarını Frigya (1992) Folklor Şiire Düşman (1992) Aydınlık Yazıları/ Paçal (1992) Oluşum’da Cemal Süreya (1992) Papirüs’ten Başyazılar (1992) Toplu Yazılar I (2000, Şapkam Dolu Çiçekle ve Şiir Üzerine Yazılar) Toplu Yazılar II (2005, Günübirlikler)

Günce

999 Gün/ Üstü Kalsın (1981)

Mektup

Onüç Günün Mektupları (1990)

Çocuk Kitabı

Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi (1993)

Söyleşi

Güvercin Curnatası (1997)

Derleme

Mülkiyeli Şairler (1966) Yüz Aşk Şiiri (1967)

Şiir Çevirileri

Yürek ki Paramparça (1995)

Öteki Çeviriler

Gelinlik Kız (E. Ionescu- 1964)/ Küçük Prens (A. De Exupery- 1965)/ Bir Aşk Kırgınının Şarkısı (Apollionaire- 1965)/ Günümüz Sağcı Fikirleri (S. De Beauvoir- 1966)/ Sade’ı Yakmalı mı? (S. De Bauvoir-1966)/ İhtilalin Özü (Mao Zedung-1967)/ Amerika Birleşmemiş Devletleri (V. Pozner- 1967)/ Aşkın Suçları (M. De Sade-1967)/ Palto (Gogol-1968)/ Yeşil Papa (Asturias-1967)/ Gök Cephesi (N. Dinh- 1968)/ Küçük Prens (A. De S. Exupery- 1975)/ 32 Saat Özgürlük (G. Hernadi- 1968)/ Milli Kurtuluş Cephesi (D. Bravo- 1969)/ Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması (Lenin- 1974)/ Dine Karşı Düşünce Tarihi (A. Bayet- 1970)/ Bir Aşk Kırgınının Şarkısı (Apollinaire-1970)/ Büyük Ahlak Doktrinleri (F. Gregoire-1971)/ Vadideki Zambak (Balzac-1985)/ Nekrassov (Sartre-1971)/ Gönül ki Yetişmekte (Flaubert- 1971)/ Goriot Baba (Balzac- 1974)/ Meyhane (E. Zola- 1974)/ Çin Uyanınca (A. Peyrefitte- 1975)/ Venezuella Makiliklerinde Douglas Bravo Konuşuyor ( 1976)/ Mutluluk Getiren Seks (1976)/ Emeğin ve Emekçinin Tarihi (P. Brizon- 1977)/ Faşizmin Analizi (Macciocchi-1977)/ Kırmızı Balon (Lamorisse- 1980)/ Yarını Bilen Adam Nostradamus (Fontbrune- 1982)/ Bir Tanem (Marceau- 1991)/ Sosyoloji Tarihi (Bouthoul- 1995)
0